Lifestyle 5 Korrik 2025, 15:55 Nga VNA

Si eksperimentimi me Biosphere 2 ndryshoi mënyrën si e kuptojmë Tokën

Ndaje në Whatsapp
Si eksperimentimi me Biosphere 2 ndryshoi mënyrën si e kuptojmë

Në fillim të viteve 1990, tetë persona u mbyllën për dy vite në një strukturë gjigante të mbyllur hermetikisht në shkretëtirën e Arizonës, me ekosisteme artificiale të Tokës, për të testuar mundësinë e jetesës në një sistem të mbyllur – si provë për kolonitë hapësinore. Ata ushqeheshin me ushqime të kultivuara vetë dhe riciklonin ujin, ndërsa bimët prodhonin oksigjenin që ata merrnin.

Por shpejt gjithçka nisi të shkonte keq. Niveli i oksigjenit ra ndjeshëm, duke shkaktuar sëmundje dhe lodhje, ndërsa CO2 u rrit. Kafshët e nevojshme për polenizim vdiqën, dhe të mbyllurit humbën peshë në mënyrë drastike. Projekti u kritikua dhe u cilësua si dështim.

Sot, ekspertët e shohin Biosphere 2 si një eksperiment me mësime të vlefshme për ekologjinë dhe klimën, duke theksuar rëndësinë e Tokës si një sistem i pazëvendësueshëm. Ambientalistët e shohin projektin si një shembull të guximit për të kuptuar më mirë natyrën.

Biosphere 2, financuar me 150 milionë dollarë nga miliarderi Ed Bass, përmbante pyje tropikale, shkretëtira me mjegull, një oqean me shkëmbinj koralorë dhe ferma për kultivimin e ushqimeve, me sisteme që riciklonin ujin dhe kontrollonin klimën brenda. Por, siç shpjegon eksperti John Adams, përdorimi i tokës së pasur për rritje të shpejtë krijoi një mbingarkesë të baktereve dhe kërpudhave që konsumonin oksigjen, duke nxjerrë në pah rolin jetik të mikrobëve të tokës në ekuilibrin e atmosferës.

Sot, Biosphere 2 është kthyer në një qendër kërkimore ku shkencëtarët studiojnë ndikimet e ndryshimeve klimatike, duke ndihmuar për të kuptuar më mirë funksionimin e planetit tonë.

Video

Ju flet Evis Sala për dhunën ndaj grave në hapësirën digjitale… e sigurt që nuk e ka parë konferencën e djeshme të shefit te madh

Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Bagdad është goditur nga një dron ose raketë, sipas një zyrtari të sigurisë irakiane. Sulmi ndodhi pak pasi dy militantë të mbështetur nga Irani u vranë në një bastisje në kryeqytetin irakian. Është hera e dytë që ambasada amerikane sulmohet që nga fillimi i luftës Izrael-SHBA kundër Iranit. Sulmet janë marrë përsipër nga grupe të armatosura pro-iraniane në Irak, të cilat prej ditësh po godasin me dronë dhe raketa bazat amerikane në rajon.

Dhjetëra qytetarë të Lezhës janë mbledhur në sheshin kryesor të qytetit për të përkujtuar 25-vjeçaren Xhuana Nikollaj nga Shëngjini. Pjesëmarrësit ndezën qirinj dhe vendosën lule pranë fotografisë së saj, duke shprehur dhimbjen për humbjen e të resë dhe solidaritetin me familjen në këtë moment të vështirë. E reja dyshohet se i dha fund jetës pas një periudhe të vështirë personale dhe dhunës nga ish-bashkëshorti i saj. Ngjarja ka shkaktuar reagime dhe debat në opinionin publik, ndërsa qytetarët kërkuan më shumë vëmendje dhe mbështetje institucionale për rastet e dhunës në familje.

Një grup prej rreth 20 grabitësish të maskuar realizuan një grabitje në dyqanin e bizhuterive “Kumar” në Kaliforni, duke marrë mallra me vlerë mbi 1.4 milion dollarë brenda rreth 70 sekondash. Sipas autoriteteve, grabitësit thyen vitrinat me çekiçë dhe morën rreth 75–80% të bizhuterive të ekspozuara, para se të largoheshin me automjete që i prisnin jashtë. Policia arrestoi katër të rinj të moshës 19–20 vjeç pasi ndaloi një prej automjeteve të përdorura për arratisje, ndërsa hetimet për identifikimin e personave të tjerë të përfshirë vijojnë.

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme