Lifestyle 5 Korrik 2025, 15:55 Nga VNA

Si eksperimentimi me Biosphere 2 ndryshoi mënyrën si e kuptojmë Tokën

Ndaje në Whatsapp
Si eksperimentimi me Biosphere 2 ndryshoi mënyrën si e kuptojmë

Në fillim të viteve 1990, tetë persona u mbyllën për dy vite në një strukturë gjigante të mbyllur hermetikisht në shkretëtirën e Arizonës, me ekosisteme artificiale të Tokës, për të testuar mundësinë e jetesës në një sistem të mbyllur – si provë për kolonitë hapësinore. Ata ushqeheshin me ushqime të kultivuara vetë dhe riciklonin ujin, ndërsa bimët prodhonin oksigjenin që ata merrnin.

Por shpejt gjithçka nisi të shkonte keq. Niveli i oksigjenit ra ndjeshëm, duke shkaktuar sëmundje dhe lodhje, ndërsa CO2 u rrit. Kafshët e nevojshme për polenizim vdiqën, dhe të mbyllurit humbën peshë në mënyrë drastike. Projekti u kritikua dhe u cilësua si dështim.

Sot, ekspertët e shohin Biosphere 2 si një eksperiment me mësime të vlefshme për ekologjinë dhe klimën, duke theksuar rëndësinë e Tokës si një sistem i pazëvendësueshëm. Ambientalistët e shohin projektin si një shembull të guximit për të kuptuar më mirë natyrën.

Biosphere 2, financuar me 150 milionë dollarë nga miliarderi Ed Bass, përmbante pyje tropikale, shkretëtira me mjegull, një oqean me shkëmbinj koralorë dhe ferma për kultivimin e ushqimeve, me sisteme që riciklonin ujin dhe kontrollonin klimën brenda. Por, siç shpjegon eksperti John Adams, përdorimi i tokës së pasur për rritje të shpejtë krijoi një mbingarkesë të baktereve dhe kërpudhave që konsumonin oksigjen, duke nxjerrë në pah rolin jetik të mikrobëve të tokës në ekuilibrin e atmosferës.

Sot, Biosphere 2 është kthyer në një qendër kërkimore ku shkencëtarët studiojnë ndikimet e ndryshimeve klimatike, duke ndihmuar për të kuptuar më mirë funksionimin e planetit tonë.

Video

Cikloni “Harry” ka goditur ishullin e Siçilisë, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme, të cilat sipas guvernatorit Renato Schifani arrijnë 720 milionë euro. Qeveria rajonale ka shpërndarë menjëherë 70 milionë euro për të përballuar emergjencat më urgjente. Situata e rëndë ndikohet nga reshje të vazhdueshme dhe dallgë deri në 9 metra, duke dëmtuar infrastrukturën, pasuritë arkeologjike dhe zonat bregdetare. Në Sardenjë, dëmet e shkaktuara nga moti i keq vlerësohen gjithashtu në qindra milionë euro, ndërsa autoritetet kërkojnë mbështetje shtesë financiare nga qeveria në Romë.

Policia në Long Island iu përgjigj një alarmi për vjedhje në një bankë, por në vendngjarje u përball me një situatë të pazakontë. Një dre ishte futur brenda godinës pasi kishte thyer një nga dritaret, duke shkaktuar dëme të shumta dhe duke mbetur e bllokuar brenda. Pas ndërhyrjes, efektivët arritën ta kapnin drerin në mënyrë të sigurt dhe ta nxirrnin jashtë përmes dritares së thyer.

Glauk Olldashi: Kujdes me ata që përzgjidhni për të folur në Foltore. Disa prej tyre kanë qenë tapë!

Nga Brukseli, kryeministri spanjoll Pedro Sanchez bëri me dije se vendi i tij nuk do t’i bashkohet nismës amerikane "Bordi i Paqes", pasi “është jashtë kornizës së OKB-së dhe nuk ka përfshirë Palestinën”. Videocredits: DW

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme