Njerëzit shpesh thonë se nuk duan të ndihen të trishtuar, por sjelljet e tyre online tregojnë të kundërtën. Përmbajtjet që përcjellin trishtim për të tërhequr shikueshmëri janë bërë një pjesë e zakonshme e kulturës online. Pse funksionon kjo?
Qoftë një fushatë dezinformimi e sponsorizuar nga shteti, një krijues përmbajtjeje që synon të bëhet i njohur, apo një kompani që dëshiron të shesë një produkt, ekziston një mënyrë e provuar për të fituar ndjekës dhe për të fituar para online: t’i bësh njerëzit të ndiejnë diçka.
Platformat e mediave sociale janë kritikuar për nxitjen e krijuesve që të bëjnë audiencën të zemërohet. Këto kritika fokusohen shpesh te përmbajtjet që synojnë të irritojnë njerëzit për t’i angazhuar me një postim, shpesh të quajtura “ragebait”. Kjo ka marrë vëmendje të konsiderueshme dhe madje është fajësuar për polarizimin politik vitet e fundit – por zemërimi nuk është i vetmi emocion që bën përdoruesit të qëndrojnë në seksionet e komenteve apo të ripostojnë një video.
Interneti është i mbushur me atë që disa e quajnë ‘sadbait’. Kjo merr më pak vëmendje, por disa nga përmbajtjet më të suksesshme online sot janë melankolike dhe melodramatike. Influencuesit filmojnë veten duke qarë. Artistët e mashtrimeve tërheqin viktimat e tyre me histori të fatkeqësive. Në vitin 2024, përdoruesit e TikTok arritën qindra miliona shikime me një zhanër të zymtë videosh të quajtur “Corecore”, ku kolazhe të filmave dhe lajmeve depresive shoqëroheshin me muzikë të trishtuar. Trishtimi është një ndjenjë që njerëzit mund të mendojnë se duan ta shmangin, por postimet e zymta, të errëta dhe madje shqetësuese duket se bëjnë mjaft mirë si te njerëzit ashtu edhe te algoritmet që u shërbejnë atyre. Suksesi i sadbait mund të na tregojë shumë si për internetin, ashtu edhe për veten tonë.
“Shfaqjet e çdo lloj emocioni të fortë – zemërim, trishtim, neveri apo edhe të qeshura – tërheqin shikuesit,” thotë Soma Basu, një gazetare investigative dhe studiuese në Universitetin Tampere në Finlandë, e cila studion se si mediat përhapen online. Krijuesit e dinë që audienca e tyre po lëviz nëpër një rrjedhë të pafund videosh që mund të shikojnë në vend të tyre, kështu që një apel emocional i qartë dhe urgjent mund t’i bëjë ata të qëndrojnë, thotë ajo. Por sipas Basu, ka diçka te imazhet e pikëllimit, në veçanti, që mund të mjegullojë vijat midis audiencës dhe përmbajtjes, duke krijuar mundësinë për një lloj lidhjeje të veçantë.
Përdoruesit e internetit, ashtu si audiencat e filmave dhe lexuesit e librave para tyre, reagojnë ndaj përmbajtjeve të trishtueshme dhe sentimentale, dhe algoritmet i shpërblejnë ato.
Sadbait nuk ka pse të jetë gjithmonë i trishtuar për shikuesit, gjithashtu. Një tjetër zhanër viral i sadbait në Instagram dhe TikTok përfshin slideshow me mace të krijuara nga AI që përfundojnë në mënyrë zemërthyese – të shoqëruara me një mbulim nga AI të këngës melankolike të Billie Eilish “What Was I Made For” që zëvendëson tekstin me “meows”. Këto kotele të mjeruara u bënë aq popullore saqë Eilish e interpretoi versionin me “meows” të këngës në Madison Square Garden në tetor, me audiencën që këndonte me gëzim.
As sadbait nuk ka pse të paraqesë njerëz të vërtetë me ndjenja. Në pranverën e vitit 2024, imazhe të krijuara nga AI të veteranëve të plagosur dhe fëmijëve të varfër dominuan feed-et e Facebook-ut, duke u bërë disa nga postimet me më shumë interaksione në platformë, sipas studiuesve. Kur një imazh i krijuar nga AI që paraqiste një viktimë imagjinare të Uraganit Helene u bë viral në SHBA, influencuesit e krahut të djathtë dhe madje një politikan republikan reaguan duke thënë se “nuk ka rëndësi” që fotografia ishte false sepse rezononte me njerëzit. Të vërteta apo jo, njerëzit duan të ndiejnë.
Algoritmet dhe audiencat
Studiuesit që analizojnë përmbajtjet shumë emocionale online, qoftë dezinformim apo meme, e lidhin suksesin e tyre me qëllimet e maksimizimit të angazhimit të platformave të mediave sociale. Algoritmet e tyre janë të përshtatura për të promovuar postimet me të cilat përdoruesit kalojnë më shumë kohë duke komentuar, shikuar dhe ndarë. Sa më shumë që një postim tërheq një reagim, për çfarëdo arsye, aq më shumë të tjerë do ta shohin./BBC
