Në Radio Televizionin Shqiptar duket se paratë nuk mjaftojnë asnjëherë. Vetëm pak kohë pasi institucioni nënshkroi një kontratë me fond limit mbi 1 miliard lekë për mirëmbajtjen e rrjetit digjital, drejtuesit e tij janë paraqitur përpara deputetëve për të kërkuar 37 milionë lekë shtesë për të njëjtin shërbim. Një kërkesë që ngre pikëpyetje të forta, veçanërisht kur pas saj qëndron një tender i kontestuar prej muajsh, me dyshime për kufizim të konkurrencës, fryrje të kostove dhe parregullsi procedurale.
Kryetari i Këshillit Drejtues të RTSH-së, Fatjon Hoxhalli, në prani të drejtoreshës së përgjithshme, Eni Vasili, deklaroi në Komisionin Parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik se mirëmbajtja e rrjetit DVB-T2 kushton 287 milionë lekë në vit, ndërsa buxheti parashikon vetëm 250 milionë lekë.
“Rrjeti digjital ka një kërkesë shtesë prej 37 milionë lekësh. RTSH e mban rrjetin DVB-T2 në funksion mbi 99.8% të kohës. Kostoja reale vjetore e kësaj mirëmbajtjeje është 287 milionë lekë në vit. Ndërsa buxheti parashikon vetëm 250 milionë lekë”, deklaroi Hoxhalli.
Por kërkesa për financim shtesë vjen në një moment kur RTSH sapo ka përmbyllur një procedurë prokurimi për mirëmbajtjen e po këtij rrjeti. Më 30 tetor 2026, institucioni nënshkroi kontratën me bashkimin e operatorëve “IDEA-TEL” sh.p.k. dhe “REAL COM” sh.p.k., për një periudhë 48-mujore.
Tenderi, me numër reference REF-78347-03-05-2026, kishte një fond limit prej 906,933,333 lekësh pa TVSH, ose rreth 1.08 miliardë lekë me TVSH. Kjo është vlera e parashikuar për procedurën, ndërsa për një vlerësim të plotë financiar nevojitet edhe konfirmimi i shumës përfundimtare të kontratës së nënshkruar.
Pikërisht këtu lind pyetja kryesore: përse RTSH kërkon miliona lekë të tjera për mirëmbajtjen e një rrjeti, për të cilin sapo ka lidhur një kontratë katërvjeçare? A janë këto para pjesë e detyrimeve të kontraktuara apo shpenzime të tjera që nuk mbulohen prej saj?
Tenderi i kontestuar dhe kontrata e firmosur me nxitim
Procedura e prokurimit për rrjetin DVB-T2 është shoqëruar prej muajsh me ankesa dhe kundërshtime. VNA ka raportuar më herët se bashkimi i operatorëve “R & T” dhe “TBS 96”, i skualifikuar nga gara, ka ngritur pretendime për trajtim të pabarabartë të kompanive pjesëmarrëse.
Sipas ankimuesve, RTSH kishte kryer verifikime të hollësishme të dokumentacionit të tyre, duke kontaktuar edhe prodhues e distributorë në Kinë dhe Austri. Ndërkohë, për bashkimin fitues “IDEA-TEL” dhe “REAL COM” pretendohej se ishte lejuar plotësimi i dokumenteve të rëndësishme jashtë sistemit elektronik, përfshirë diploma inxhinierësh dhe kontrata pune.
Kundërshtimet përfshinin edhe kriteret teknike të tenderit, veçanërisht kërkesat për autorizime të caktuara nga prodhuesit, të cilat, sipas operatorëve të skualifikuar, kufizonin konkurrencën dhe përjashtonin zgjidhje alternative të barasvlershme. Shqetësime për kritere që pengojnë konkurrencën ishin evidentuar edhe në dokumentacionin e auditimit të mëparshëm të Kontrollit të Lartë të Shtetit, të referuar nga ankimuesit.
Pas rreth pesë muajsh, Komisioni i Prokurimit Publik, me vendimin nr. 1334, datë 8 tetor 2026, nuk pranoi kundërshtimet e operatorëve të skualifikuar. Megjithatë, përplasja mbi mënyrën e zhvillimit të garës nuk u shua.
Më 26 tetor, njoftimi i fituesit u publikua në Buletinin e Njoftimeve Publike nr. 67. Vetëm katër ditë më pas, më 30 tetor, RTSH firmosi kontratën.
Ky nënshkrim i shpejtë, pas një procesi të gjatë ankimimi, ngre dyshime nëse janë respektuar të gjitha garancitë procedurale dhe nëse operatorëve të skualifikuar u është lënë mundësi efektive për të kërkuar mbrojtje gjyqësore.
Nuk ka prova që nënshkrimi të jetë kryer me qëllim shmangien e kontrollit gjyqësor, por afati i shkurtër dhe rrethanat e procedurës kërkojnë shpjegim nga autoriteti kontraktor.
Ku ishte APP-ja kur u nënshkrua kontrata?
Një nga pikëpyetjet lidhet me statusin e pezullimit të procedurës dhe rolin e Agjencisë së Prokurimit Publik.
Sipas materialeve të referuara në këtë çështje, përpara nënshkrimit të kontratës nuk rezulton i identifikuar një akt i veçantë i KPP-së për heqjen e pezullimit. Megjithëse Komisioni kishte marrë vendimin përfundimtar më 8 tetor, mbetet për t'u sqaruar nëse vijimi i procedurës kërkonte një akt tjetër formal dhe nëse ai është nxjerrë.
Sistemi i Prokurimit Elektronik administrohet nga APP-ja dhe duhet të garantojë gjurmueshmërinë e veprimeve të autoriteteve kontraktore. Nëse një procedurë është ende ligjërisht e pezulluar, veprimet për vijimin e saj duhet t'u nënshtrohen kufizimeve përkatëse.
Atëherë, mbi çfarë baze u mundësua përpunimi i kontratës së RTSH-së dhe publikimi i njoftimit të saj? A ishte hequr pezullimi në momentin e nënshkrimit, apo sistemi lejoi vijimin e procedurës pa përfunduar të gjitha veprimet e nevojshme?
Këto pyetje kërkojnë përgjigje nga APP-ja dhe KPP-ja. Nëse konfirmohet se kontrata është lidhur ndërsa pezullimi ishte ende në fuqi, atëherë do të duhej të hetohej jo vetëm veprimi i RTSH-së, por edhe funksionimi i mekanizmave të kontrollit elektronik.
Një tjetër element është mënyra e firmosjes së dokumentacionit. Sipas materialeve, kontrata mban firmën e një personi të autorizuar me delegim kompetencash, bazuar në urdhrin nr. 18, me nr. 723 protokolli, datë 18 shkurt 2026.
Delegimi nuk përbën vetvetiu shkelje, por në një procedurë të kësaj vlere është e rëndësishme të përcaktohet kush ka autorizuar përfundimisht nënshkrimin dhe kush ka verifikuar përmbushjen e kushteve ligjore. Po kështu, duhet sqaruar nëse delegimi ka ndikuar në ndarjen e përgjegjësive administrative.
Dyshimet për kosto të fryra dhe diferencën 10% nga kursi i këmbimit
Përtej kundërshtimeve procedurale, tenderi shoqërohet edhe me pretendime mbi vlerën e shërbimit.
Sipas informacioneve të paraqitura për këtë çështje, një anëtar i Komisionit të Vlerësimit të Ofertave ka shprehur shqetësimin se fondi i përcaktuar për mirëmbajtjen e rrjetit është më i lartë se vlera reale e tregut. Një pretendim i tillë kërkon verifikimin e dokumentacionit të përllogaritjes së fondit limit dhe të çmimeve mbi të cilat RTSH është mbështetur.
Dyshime ngrihen gjithashtu për kursin e këmbimit euro-lek. Në materialet e referuara pretendohet se konvertimi valutor mund të ketë krijuar një diferencë prej rreth 10% në vlerësimin financiar të shërbimit.
Kjo diferencë, nëse konfirmohet, duhet analizuar për të përcaktuar nëse lidhet me një përllogaritje të justifikuar apo me një mbivlerësim të mundshëm të fondit. Pa dokumentet financiare dhe kursin konkret të përdorur, nuk mund të konkludohet se ka pasur fryrje artificiale apo përfitim të padrejtë.
Ndërkohë, vetë shifrat e paraqitura nga RTSH kërkojnë sqarim. Fondi limit prej rreth 906.9 milionë lekësh pa TVSH, i ndarë në katër vite, përfaqëson mesatarisht rreth 226.7 milionë lekë në vit. Hoxhalli, nga ana tjetër, deklaron një kosto reale vjetore prej 287 milionë lekësh.
Eni Vasili përballë përgjegjësisë për transparencën e fondeve
Institucioni që sapo ka nënshkruar një kontratë katërvjeçare për mirëmbajtjen e rrjetit digjital duhet të sqarojë nëse fondet shtesë kërkohen për të mbuluar detyrimet e saj apo për shërbime të tjera.
Në rastin e parë, nevojitet shpjegim mbi mënyrën e financimit dhe përputhjen me detyrimet kontraktore. Në rastin e dytë, duhet bërë publike ndarja e kostove, për të shmangur çdo dyshim për mbivendosje të shpenzimeve.
Mirëmbajtja e rrjetit digjital është një shërbim i domosdoshëm, por domosdoshmëria e tij nuk mund të zëvendësojë kontrollin mbi kostot dhe procedurat. Kur një televizion publik firmos një kontratë me fond limit mbi një miliard lekë dhe pak ditë më pas kërkon miliona të tjera për të njëjtin rrjet, qytetarët kanë të drejtë të pyesin: çfarë po paguhet me kontratën e parë dhe përse nevojiten para shtesë?
