Bashkimi Europian ka ngritur akuza ndaj TikTok-ut për mënyrën se si funksionon algoritmi i platformës, duke paralajmëruar se videot e rekomanduara mund të ndikojnë negativisht në shëndetin mendor të përdoruesve, veçanërisht të fëmijëve dhe adoleshentëve. Komisioni Europian ka arritur në përfundimin paraprak se rrjeti social nuk ka marrë masa të mjaftueshme për të mbrojtur përdoruesit nga ekspozimi i vazhdueshëm ndaj përmbajtjeve potencialisht të dëmshme.
Sipas Reuters dhe The Guardian, autoritetet europiane kanë konstatuar se algoritmi i TikTok-ut mund t’i përfshijë përdoruesit në një cikël të pandërprerë videosh që lidhen me pamjen fizike, dietat, izolimin, trishtimin dhe problemet e shëndetit mendor.
Hetimi është përqendruar te funksioni “For You”, i cili u rekomandon përdoruesve video në bazë të përmbajtjeve që kanë parë, pëlqyer ose me të cilat kanë ndërvepruar më parë.
Sipas Komisionit Europian, ky mekanizëm mund të krijojë atë që ekspertët e quajnë “rabbit hole effect”, një fenomen ku përdoruesi përfshihet gjithnjë e më shumë në përmbajtje të ngjashme, pa arritur të dalë lehtësisht nga ky cikël.
Autoritetet argumentojnë se problemi nuk qëndron domosdoshmërisht te një video e vetme, por te ekspozimi i vazhdueshëm ndaj dhjetëra apo qindra videove me të njëjtën tematikë.
Për shembull, një adoleshent që shikon video për humbjen e peshës mund të përballet vazhdimisht me materiale të tjera mbi dietat, pamjen trupore dhe standardet e bukurisë, duke rritur rrezikun e ankthit, pakënaqësisë me trupin dhe përkeqësimit të problemeve ekzistuese të të ngrënit.
Komisioni Europian ka vlerësuar se mjetet që TikTok u ofron përdoruesve për të kontrolluar përmbajtjen nuk janë mjaftueshëm efektive.
Një prej tyre është opsioni “Not interested”, përmes të cilit përdoruesit mund të tregojnë se nuk dëshirojnë të shohin një lloj të caktuar videoje. Megjithatë, sipas hetuesve, edhe pas përdorimit të këtij funksioni, algoritmi mund të vazhdojë të rekomandojë materiale me tema të ngjashme.
Edhe mundësia për të rifreskuar faqen e rekomandimeve është konsideruar e pamjaftueshme, pasi ndryshimi i përmbajtjeve mund të jetë vetëm i përkohshëm.
Zëvendëspresidentja ekzekutive e Komisionit Europian për sovranitetin teknologjik, Henna Virkkunen, deklaroi se çdo ndërveprim i përdoruesit me një video e shtyn algoritmin të rekomandojë përmbajtje të ngjashme, duke krijuar cikle nga të cilat është e vështirë të shkëputesh.
Ajo theksoi se TikTok duhet të shtojë përpjekjet për mbrojtjen e mirëqenies së përdoruesve, veçanërisht të të miturve.
Sipas Komisionit, platforma duhet të ndryshojë mënyrën e funksionimit të algoritmit, duke i dhënë më shumë rëndësi preferencave të shprehura drejtpërdrejt nga përdoruesit dhe duke përmirësuar mjetet për kontrollin e videove të rekomanduara.
Autoritetet kërkojnë gjithashtu testime më të rregullta për të identifikuar ndikimet e mundshme negative të sistemit të rekomandimeve.
Nga ana tjetër, TikTok i ka kundërshtuar përfundimet e hetimit, duke deklaruar se ato nuk pasqyrojnë saktë mënyrën se si është ndërtuar platforma dhe masat që kompania ka marrë për sigurinë e përdoruesve.
Kompania thekson se ndalon përmbajtjet që promovojnë çrregullimet e të ngrënit dhe sjelljet e rrezikshme për kontrollin e peshës.
Sipas TikTok-ut, më shumë se 79 milionë përdorues në Bashkimin Europian kanë përdorur funksionet e filtrimit të përmbajtjeve dhe opsionin “Not interested” gjatë gjashtë muajve të parë të vitit 2026.
Megjithatë, Komisioni Europian argumenton se ekzistenca e këtyre mjeteve nuk mjafton nëse ato nuk arrijnë të reduktojnë në mënyrë efektive rreziqet.
Çështja po hetohet në kuadër të Aktit Europian për Shërbimet Digjitale, i cili u kërkon platformave të mëdha të internetit të identifikojnë dhe të kufizojnë rreziqet që shërbimet e tyre mund të shkaktojnë për përdoruesit.
Hetimi ndaj TikTok-ut nisi në shkurt të vitit 2024 dhe përfshin edhe shqetësime të tjera që lidhen me elementet potencialisht varësuese të platformës, mbrojtjen e fëmijëve dhe transparencën.
Në shkurt të vitit 2026, Komisioni Europian kishte ngritur gjithashtu shqetësime paraprake për funksione si lëvizja e pafundme e videove, luajtja automatike dhe njoftimet që mund t’i nxisin përdoruesit të kalojnë më shumë kohë në aplikacion.
Vendimi i fundit e zgjeron presionin ndaj kompanisë, pasi vë në diskutim vetë modelin e rekomandimit të përmbajtjeve, një nga elementet kryesore që e ka bërë TikTok-un kaq të përdorur në mbarë botën.
Nëse shkeljet konfirmohen dhe kompania nuk merr masat e kërkuara, TikTok mund të përballet me një gjobë deri në 6% të xhiros së tij vjetore globale. Në varësi të të ardhurave të kompanisë, kjo mund të përkthehet në një shumë prej miliarda eurosh.
Megjithatë, Komisioni Europian nuk ka marrë ende një vendim përfundimtar dhe as nuk ka vendosur gjobë. TikTok ka të drejtën të shqyrtojë provat, të paraqesë kundërshtimet e tij dhe të propozojë ndryshime në funksionimin e algoritmit.
Zhvillimi është përshëndetur nga organizatat që merren me mbrojtjen e fëmijëve në internet, të cilat prej kohësh paralajmërojnë për ndikimin e rrjeteve sociale te shëndeti mendor i të rinjve.
Fondacioni britanik Molly Rose Foundation, i krijuar në kujtim të një 14-vjeçareje që humbi jetën në vitin 2017, ka kërkuar që edhe autoritetet britanike të shqyrtojnë ndikimin e algoritmit të TikTok-ut.
Çështja pritet të ketë ndikim përtej kësaj platforme, pasi Komisioni Europian po heton edhe mënyrën se si sistemet e rekomandimeve të Facebook-ut dhe Instagram-it mund t’i ekspozojnë përdoruesit ndaj përmbajtjeve të dëmshme.
Përfundimi i hetimit mund të përcaktojë standarde të reja për mënyrën se si funksionojnë rrjetet sociale në Europë, duke i detyruar kompanitë teknologjike t’i japin më shumë përparësi sigurisë dhe mirëqenies së përdoruesve sesa kohës që ata kalojnë në platformë.
Burimet: Reuters
