Nesër është njoftuar se do të mblidhet në seancë plenare Kuvendi i Shqipërisë. Njoftimi zyrtar nuk përmban rend dite, çka në vetvete është e pazakontë për një institucion që, në teori, duhet të funksionojë mbi transparencën procedurale. Megjithatë, paradite pritet të mblidhet Konferenca e Kryetarëve, ku sipas deklarimeve publike të shumicës së Partia Socialiste e Shqipërisë do të propozohet për t’u futur në rend dite një projektrezolutë që synon deklarimin e Irani si shtet që sponsorizon terrorizmin në botë.
Në të njëjtën kohë, grupi parlamentar i Partia Demokratike e Shqipërisë ka njoftuar bojkotin e seancës së nesërme. Ky është një fakt që meriton vëmendje të veçantë, jo vetëm për arsye procedurale, por sidomos për kuptimin politik që mund të marrë në kontekstin aktual ndërkombëtar.
Ironia e parë është evidente. Prej kohësh opozita ankohet se nuk ka hapësirë në Kuvend, se fjala e saj kufizohet, se debati parlamentar zëvendësohet nga vendimmarrja e njëanshme e shumicës. Megjithatë, në një moment kur në rend dite pritet të vendoset një çështje me peshë gjeopolitike, zgjedhja e saj është pikërisht të mos jetë në sallë.
Kjo krijon një paradoks politik: opozita që kërkon hapësirë për debat, zgjedh të mos marrë pjesë në një debat potencialisht shumë të rëndësishëm.
Natyrisht, bojkotet parlamentare nuk janë të panjohura në politikën shqiptare. Ato shpesh janë përdorur si mjet presioni politik. Por zakonisht ato lidhen me konflikte të brendshme institucionale: zgjedhje, komisione hetimore, procedura parlamentare apo përplasje me qeverinë.
Rasti i nesërm është disi ndryshe.
Rezoluta e paralajmëruar ka të bëjë me pozicionimin e Shqipërisë ndaj një shteti të rëndësishëm në Lindjen e Mesme dhe ndaj një konflikti që aktualisht po zhvillohet në mënyrë të tensionuar në rajon. Në një kontekst të tillë, çdo votë, çdo qëndrim dhe madje edhe çdo mungesë mund të interpretohet politikisht.
Në diplomaci, jo vetëm fjalët por edhe heshtjet kanë kuptim.
Shqipëria prej vitesh ka mbajtur një pozicion të qartë strategjik në raport me aleatët perëndimorë, veçanërisht me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Çdo deklaratë parlamentare që prek çështje të sigurisë ndërkombëtare dhe terrorizmit në mënyrë të pashmangshme lexohet edhe në këtë prizëm: si një konfirmim i orientimit strategjik të vendit.
Pikërisht për këtë arsye, mungesa e opozitës nga një votim i tillë ngre pyetje që nuk janë thjesht procedurale.
A është ky bojkot një akt i zakonshëm opozitar?
A është një përpjekje për të mos i dhënë shumicës një sukses simbolik në politikën e jashtme?
Apo është thjesht një përpjekje për të shmangur një votim të vështirë?
Sepse realiteti është se çështja e raportit me Iranin nuk është vetëm diplomatike; ajo është edhe politikisht delikate.
Në vite kanë qarkulluar zëra, insinuata dhe dyshime të ndryshme mbi kontakte informale, ndikime indirekte apo kanale të errëta financimi që mund të kenë prekur segmente të politikës shqiptare. Këto zëra nuk kanë prodhuar kurrë prova të plota publike, por fakti që përfliten në mënyrë të përsëritur tregon se tema mbetet e ndjeshme.
Në këtë kontekst, çdo pozicionim i hapur – pro apo kundër – mund të ketë kosto politike.
Për disa politikanë, një votë kundër Iranit mund të interpretohet si një deklaratë e fortë gjeopolitike. Për të tjerë, një mungesë në votim mund të shihet si një mënyrë më e rehatshme për të shmangur çdo interpretim.
Kjo është arsyeja pse bojkoti i nesërm mund të lexohet në disa mënyra.
Interpretimi më i butë është ai klasik: opozita nuk dëshiron të legjitimojë një seancë që e konsideron të manipuluar nga shumica.
Por ekziston edhe një interpretim tjetër, më i vështirë: një zgjedhje për të mos u rreshtuar publikisht në një çështje ku çdo pozicion mund të hapë pyetje të pakëndshme.
Sepse në politikë shpesh nuk janë vetëm politikanët që ekspozohen. Në shumë raste vëmendja zhvendoset edhe te rrjetet e tyre të afërta: lidhje biznesi, marrëdhënie familjare, aktivitete ekonomike apo kanale ndikimi që mund të shtrihen përtej kufijve të vendit.
Kur politika bëhet ndërkombëtare, këto rrjete bëhen automatikisht pjesë e analizës publike.
Në këtë kuptim, pyetja e vërtetë nuk është vetëm pse opozita po bojkoton seancën.
Pyetja është: pse pikërisht këtë seancë?
Sepse nëse rezoluta do të kalojë me votat e shumicës, Shqipëria do të ketë një qëndrim zyrtar parlamentar ndaj Iranit. Por në histori do të mbetet edhe një detaj tjetër: se opozita nuk ishte në sallë kur ky qëndrim u mor.
Dhe në politikë, ndonjëherë, mungesat mbeten më të dukshme se votat.
