Për dekada, peshkaqenët janë portretizuar si një nga rreziqet më të frikshme të oqeanit. Por tani shkencëtarët amerikanë po u japin atyre një rol krejt tjetër: t’i ndihmojnë njerëzit të përgatiten më mirë për uraganet.
Studiues të Universitetit të Delaware kanë nisur të vendosin sensorë të vegjël elektronikë në pendët shpinore të disa llojeve të peshkaqenëve që lëvizin përgjatë bregut lindor të Shteteve të Bashkuara. Pajisjet matin temperaturën e ujit, kripësinë dhe thellësinë ku notojnë kafshët.
Informacioni është veçanërisht i rëndësishëm sepse temperatura e oqeanit luan rol vendimtar në fuqizimin e stuhive tropikale. Uji i ngrohtë shërben si “karburant” për uraganet, ndërsa të dhënat nga shtresat nën sipërfaqe mund t’u tregojnë meteorologëve se sa energji ka në dispozicion një stuhi.
Problemi është se matja e këtyre zonave të oqeanit në kohë reale nuk është gjithmonë e lehtë. Anijet kërkimore nuk mund të ndodhen kudo dhe sensorët e fiksuar mbulojnë vetëm zona të caktuara.
Peshkaqenët, në të kundërt, lëvizin vazhdimisht dhe zhyten në thellësi të ndryshme.
Sensorët e njohur si CTD matin përçueshmërinë elektrike të ujit, që lidhet me kripësinë, temperaturën dhe thellësinë. Kur peshkaqeni afrohet me sipërfaqen, të dhënat mund të transmetohen nëpërmjet satelitit te studiuesit.
Në projekt përfshihen specie si peshkaqeni mako, peshkaqeni blu, hammerhead dhe peshkaqenë të bardhë të rinj.
Ideja nuk ka lindur nga e para. Shkencëtarët kanë përdorur prej vitesh sensorë të vendosur mbi kafshë detare, veçanërisht mbi foka elefant, për të mbledhur informacion nga zona të oqeanit ku matjet tradicionale janë të vështira. Tani e njëjta teknologji po përshtatet për peshkaqenët.
Nëse projekti funksionon siç shpresohet, të dhënat mund të përmirësojnë modelet që parashikojnë intensitetin e uraganeve përpara se ato të godasin tokën.
Kështu, një kafshë që filmat e kanë kthyer në simbol frike mund të përfundojë duke ndihmuar në mbrojtjen e komuniteteve bregdetare nga një rrezik shumë më i madh: stuhitë ekstreme.
