“MIRA” Matrica e Inteligjencës dhe Vlerësimit të Rrezikut po përdoret nga Inspektorati Shtetëror i Punës (ISHPSH) për të luftuar punësimin informal. E zhvilluar për ISHPSH me mbështetjen e Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO) dhe financimin e Bashkimit Evropian, MIRA revolucionarizoi mënyrën se si kryhen inspektimet.
Duke u larguar nga mjetet tradicionale si “Matrix of Penalities” dhe vlerësimet manuale me flamur të kuq, MIRA integron të dhëna të avancuara dhe menaxhimin e rasteve me aftësitë e vlerësimit të rrezikut të mundësuar nga përpunimi shpejtë i të dhënave.
Organizata Ndërkombëtare e Punës sqaron se, MIRA i ndihmon inspektorët të dallojnë më shpejt shkeljet në vendin e punës duke përdorur të analizuar rreziqet dhe për të parashikuar problemet. MIRA redukton supozimet, shkurton dokumentacionin dhe siguron inspektime më të drejta.
MIRA përdor njëkohësisht nëntë algoritme të ndryshme të avancuara me të dhëna historike të inspektimit për të zbuluar më saktë rastet e punës së padeklaruar ose të tjera shkelje të ligji, ndërkohë që redukton ndjeshëm kohën e analizës dhe raportimit.
Një nga përfitimet kryesore të MIRA-s është qasja e saj në kohë reale në ligjet dhe rregulloret më të fundit. Inspektorët kanë informacionin më aktual shumë të qartësuar, duke shmangur rrezikun e praktikave të vjetruara. Për shembull, MIRA mund të parashikojë bizneset e mundshme dhe të zbulojë se ku mund të ndodhë puna e padeklaruar bazuar në madhësinë dhe llojin e biznesit, vendndodhjen, industrinë, variacionet sezonale, orët e punës, kohën e punës etj.
Vënia në funksion e “MIRA” përmirëson 30 për qind parashikimin e punës së padeklaruar në krahasim me metodat e mëparshme të vlerësimit me “flamuj të kuq”, informon ILO. Fuqia parashikuese e MIRA-s, 70 për qind bazohet në inspektimet bazuar në vlerësimin e rrezikut e bazuara në të dhëna. Megjithatë “MIRA” sugjeron 30 për qind e inspektimeve të rastësishme, të përzgjedhura për arsye të ndryshme nga ato të identifikuara nga intiligjenca artificiale.
Kjo përzgjedhje ka dy qëllime kryesore, mbledhjen e të dhënave të freskëta për të përmirësuar saktësinë e parashikimeve dhe përshtatjen me ndryshimet në tregun e punës, duke mbuluar të gjitha bizneset me inspektime të rastësishme. Miratimi i mjeteve të drejtuara nga AI si MIRA nuk ishte pa sfida, analizon ILO. Inspektorët duhej të përshtateshin me idenë e mbështetjes në parashikimet e makinerive, të cilat ndonjëherë sfidonin supozimet e tyre.
Ndryshe nga sistemet statike, MIRA mëson dhe përmirësohet me kalimin e kohës. Me mbi 12,000 inspektime të kryera çdo vit në Shqipëri dhe të dhëna të mbledhura për më shumë se 100 variabla për inspektim, aftësitë e të mësuarit të makinerive dhe parashikimit të MIRA rriten më shumë. Inteligjenca artificiale përshtatet me tendencat e reja, duke trajtuar grupe të dhënash më të mëdha pa kërkuar burime shtesë.
Në vendin tonë puna e zezë është një fenomen tashmë shumë i përhapur. Informaliteti në tregun e punës i përllogaritur para disa vitesh nga ILO ishte 56.7 për qind. Nga totali i punonjësve informalë 63,9 për qind i përkasin sektorit të bujqësisë, 12.6 për qind sektorit të tregtisë, 7,6% ndërtimit, 4,2 për qind restoranteve dhe hoteleve./ Monitor
