Në shtator të vitit 1887, 23-vjeçarja Nellie Bly, gazetare e “The New York World”, ndërmori një eksperiment të rrezikshëm: u shtir si e çmendur për t’u futur fshehurazi në azilin e grave në Blackwell’s Island. Brenda 48 orësh, mjekët e shpallën “plotësisht të çmendur” dhe e izoluan në institucion.
Ajo që zbuloi aty tronditi botën. Azili, që strehonte mbi 1,600 gra, ishte më shumë burg se spital. Gratë detyroheshin të zhyteshin në banja me ujë akull për orë të tëra, ushqeheshin me mish të kalbur dhe bukë të fortë, ndërsa kujdestaret i rrihnin dhe i izolonin për çdo kundërshtim.
Shumë prej grave nuk ishin aspak të sëmura mendërisht — ishin emigrante që s’flisnin anglisht, të varfra, ose gra të braktisura nga familjet që donin t’i hiqnin qafe. Një herë brenda, dalja ishte thuajse e pamundur: çdo protestë interpretohej si “shenjë çmendurie”.
Pas dhjetë ditësh në atë ferr, Bly u lirua me ndërhyrjen e gazetës dhe botoi reportazhin e famshëm “Ten Days in a Mad-House”. Shkrimi shkaktoi zemërim publik dhe çoi në një hetim zyrtar që konfirmoi çdo detaj të tmerrshëm. Si pasojë, Nju Jorku alokoi mbi 1 milion dollarë për përmirësimin e institucioneve të kujdesit mendor dhe reformoi procedurat e trajtimit të pacientëve.
Nellie Bly u bë simbol i gazetarisë investigative dhe i guximit moral. Ajo dëshmoi se për të treguar të vërtetën mbi vuajtjen, ndonjëherë duhet ta përjetosh vetë. Dhe me këtë, ajo i dha zë grave që ishin dënuar të mbeteshin të padëgjuara.
