Shëndeti i kockave nuk varet vetëm nga mosha e tretë. Ekspertët paralajmërojnë se dendësia kockore nis të bjerë më herët nga sa mendohet, ndërsa mënyra se si ushqehemi gjatë gjithë jetës ka ndikim të drejtpërdrejtë në rrezikun për osteoporozë dhe fraktura.
Sipas specialistëve, rezervat e kockave ndërtohen kryesisht gjatë fëmijërisë dhe moshës së re, kur skeleti arrin dendësinë maksimale. Më pas, me kalimin e viteve, humbja e masës kockore është një proces natyral, por te shumë njerëz mund të përshpejtohet.
Në botë vlerësohet se rreth 500 milionë persona vuajnë nga osteoporoza, një sëmundje që dobëson kockat dhe shpesh nuk shfaq simptoma derisa ndodh një frakturë. Gratë janë më të rrezikuara, sidomos pas menopauzës, por edhe burrat preken gjithnjë e më shumë.
Ekspertët theksojnë se një dietë e pasur me kalcium, vitaminë D, proteina, vitaminë K, magnez, zink dhe fosfor, e kombinuar me aktivitet fizik, është çelësi për ruajtjen e shëndetit të kockave.
Ushqimet që rekomandohen
Qumështi, kosi dhe djathi – Burime të pasura me kalcium dhe proteina. Studimet kanë treguar se te të moshuarit konsumimi më i lartë i produkteve të bulmetit lidhet me më pak rrëzime dhe një rrezik dukshëm më të ulët për fraktura të ijeve.
Soja dhe produktet e saj – Tofu, edamame dhe tempeh përmbajnë kalcium dhe izoflavone, përbërës bimorë që mund të ndihmojnë në ruajtjen e dendësisë së kockave, veçanërisht te gratë pas menopauzës.
Farat chia – Janë të pasura me kalcium, magnez, fosfor dhe acide yndyrore omega-3, të cilat ndihmojnë në uljen e inflamacionit që lidhet me humbjen e masës kockore.
Frutat e thata – Fiqtë, kajsitë e thata dhe kumbullat e thata përmbajnë kalcium, magnez dhe antioksidantë. Studimet sugjerojnë se konsumimi i rregullt i kumbullave të thata mund të ngadalësojë humbjen e dendësisë së kockave.
Peshku i konservuar – Sardelet dhe salmoni me kocka janë ndër burimet më të mira të kalciumit, proteinave dhe vitaminës D, e cila ndihmon organizmin të përthithë kalciumin.
Po suplementet?
Ekspertët theksojnë se suplementet me vitaminë D dhe kalcium nuk janë të domosdoshme për të gjithë. Ato rekomandohen kryesisht për personat që nuk arrijnë të marrin mjaftueshëm lëndë ushqyese përmes dietës ose që kanë mungesë të vitaminës D.
Gjithashtu, paralajmërohet se dozat e larta të vitaminës D nuk sjellin domosdoshmërisht përfitime shtesë dhe, në disa raste, mund të rrisin edhe rrezikun e rrëzimeve.
Sipas specialistëve, mënyra më e mirë për të mbrojtur kockat mbetet një dietë e larmishme dhe e balancuar, e kombinuar me ushtrime fizike që ushtrojnë peshë mbi skeletin, si ecja, vrapi i lehtë apo stërvitja me pesha. Këto masa ndihmojnë jo vetëm në forcimin e kockave, por edhe të muskujve, duke ulur ndjeshëm rrezikun e frakturave.
