Duket si një nga ato histori që mund të ndodhin vetëm në Kapri. Një regjisor xhiron një film, sjell dhi për skenat, xhirimet përfundojnë, por disa prej “aktoreve” mbeten pas. Vite më vonë, ato janë shumuar aq shumë sa autoritetet po përballen me një dilemë të pazakontë: çfarë të bëjnë me dhitë që po hanë dalëngadalë një nga peizazhet më të bukura të ishullit?
Historia po trazon Anakaprin dhe protagonistet janë më shumë se 90 dhi që enden të lira në Monte Solaro, mes shtigjeve të Cetrella-s dhe shpateve të malit.
Për turistët janë pjesë e magjisë së vendit. Dalin në fotografi, shfaqen papritur mes shtigjeve dhe për shumë banorë janë bërë pothuajse pjesë e identitetit të ishullit.
Për ekspertët dhe autoritetet lokale, megjithatë, pas kartolinës turistike fshihet një problem serioz.
Prokurori i Përgjithshëm i Napolit, Aldo Policastro, e riktheu çështjen në vëmendje pasi, gjatë ngjitjes drejt Eremit të Santa Maria di Cetrella për kremtimin tradicional të Zojës së Ngjitur në Qiell, u ndesh me tufën prej mbi 90 krerësh.
Ajo që pa pas tyre ishte shumë më pak romantike: bimësi e ngrënë, shkurre të zhveshura, bimë të reja që nuk arrijnë të rriten dhe mure tradicionale prej guri të dëmtuara.
Monte Solaro ka një ekosistem jashtëzakonisht të pasur, me mbi 700 specie bimore të përqendruara në një territor relativisht të vogël. Dhe pikërisht këtu qëndron dilema: si të mbrohen dhitë pa lejuar që ato të shkatërrojnë habitatin ku jetojnë?
Bashkia e Anakaprit ishte përpjekur ta zgjidhte problemin që në vitin 2023. Një urdhër ndalonte kullotjen e lirë dhe parashikonte kapjen, identifikimin dhe transferimin e kafshëve diku tjetër.
Kryebashkiaku Franco Cerrotta e përshkruan destinacionin e menduar për to si një lloj “oazi të lumtur”.
Por plani shkaktoi revoltë.
Mbi pesë mijë persona nënshkruan peticionin “Lërini të lira dhitë në Solaro”, ndërsa Shoqata Kombëtare e Konsumatorëve të Lirë iu drejtua Gjykatës Administrative, duke argumentuar se nuk ekzistonin kushtet e urgjencës për një masë kaq drastike. Një nga alternativat e propozuara ishte punësimi i një bariu që të kujdesej për tufën dhe ta mbante nën kontroll.
Bashkia u tërhoq dhe nisi planin B: sterilizimin për të kufizuar shumimin.
Pastaj ndodhi diçka që e bëri historinë edhe më të çuditshme.
Në korrik të vitit 2023, 22 dhi u gjetën të ngordhura. Filluan menjëherë dyshimet dhe kryebashkiaku u përball edhe me akuza të nënkuptuara se kafshët mund të ishin helmuar.
Por analizat zbuluan një shkak krejt tjetër: tufën e kishte goditur një rrufe.
Sot dhitë janë ende aty dhe debati ka shpërthyer përsëri. Por kësaj here kryebashkiaku ka hedhur në tavolinë edhe një detaj që e bën historinë thuajse kinematografike.
Sipas Cerrotta-s, shumë prej dhive që shihen sot në Monte Solaro nuk kanë qenë tradicionalisht aty.
Ai drejton gishtin nga regjisori i njohur italian Mario Martone.
“Shumë ekzemplarë u sollën këtu për xhirimet e filmit Capri-Revolution, u harruan në territor dhe u shumuan”, pretendon kryebashkiaku.
Filmi i Martone-s u xhirua në ishull dhe u publikua në vitin 2018. Nëse versioni i kryebashkiakut është i saktë, disa prej kafshëve të sjella për nevojat e produksionit nuk u larguan kurrë nga Kapri dhe krijuan gradualisht një popullatë që sot autoritetet po përpiqen ta kontrollojnë.
Por jo të gjithë duan që dhitë të largohen.
Hotelieri dhe shkrimtari Renato Esposito thotë se do të dëshironte t’i shihte ende të lira, sepse ato tashmë janë bërë pjesë e “peizazhit sentimental” të Anakaprit. Megjithatë, nëse largimi i shumicës është i nevojshëm për të shpëtuar florën, ai thotë se do ta pranonte me keqardhje.
Propozimi i tij është një kompromis: të mbetet një koloni e vogël.
Dhe ndoshta pikërisht këtu fshihet zgjidhja e gjithë historisë.
Sepse pyetja në Kapri nuk është më nëse dhitë duhet të ekzistojnë apo jo në Monte Solaro.
Pyetja është sa dhi mund të mbajë një parajsë përpara se ato të fillojnë ta hanë atë.
