Ka një zakon të vjetër në politikën shqiptare: sa herë vera mbaron dhe qeveria duhet të duket sikur po rifillon nga e para, mblidhen ministrat, hapen dosjet, shpiken disa emra të rinj dhe premtimet e vjetra dalin në skenë me kostum të sapo hekurosur.
Këtë herë skena ishte Pogradeci. Pas më shumë se shtatë orësh mbledhje me ministrat, Edi Rama doli me formulën e re: “Shqipëria Sociale”. Tingëllon si kapitull i ri, por nëse e hap pak më me kujdes, brenda gjen shumë nga fjalitë e një viti më parë, kur qeveria e mandatit të katërt shitej me emrin “Shqipëria 2030”.
Pra, nuk kemi aq shumë një kthesë, sa një ripaketim. Nga Europa si ëndërr e madhe, te qytetari si plagë e përditshme. Nga “Shqipëria 2030” te “Shqipëria Sociale”. Një ndërrim etikete, pas protestave që kryeministri i quajti “sfidë reale” dhe madje “dhuratë”.
1. Qasja e re, që sa herë vjetrohet shpallet prapë e re
Vjet, Rama premtonte “një vijë të re sjelljeje” dhe “një qasje të re vetëkritike”. Ishte fillimi solemn i mandatit të katërt: më shumë përgjegjësi, më shumë reflektim, më shumë ndjeshmëri ndaj qytetarëve.
Sot, në Pogradec, e njëjta muzikë u kthye me tekst tjetër: “reflektim i thelluar”, “qeverisja do të përmirësohet”, raporti qytetar-shtet duhet rindërtuar.
Në politikën e Ramës, qasja e re është si premierat e filmave që dalin çdo sezon me vazhdim të ri. Çdo vit premtohet se këtë herë qeveria e ka kuptuar. Çdo vit qytetari ftohet të besojë se problemi nuk ishte filmi, por versioni i mëparshëm.
1. Strehimi, premtimi i vjetër që u zgjua si zbulim i madh
Në programin “Rama 4”, qeveria kishte premtuar 1,500 banesa me kosto të ulët deri në vitin 2029, zgjerim të banesave sociale dhe mbështetje për familjet e reja me kredi të buta e subvencione.
Në Pogradec, Rama e nxori strehimin si programin “më të spikatur” të fazës së re sociale. Njësoj sikur premtimi të kishte lindur aty, mes dosjeve të ministrave dhe freskisë së liqenit.
Në fakt, strehimi nuk është i ri. Është një premtim i vjetër që sot u vesh me fjalën “sociale”, sepse pas protestave fjala “Europë” nuk mjafton më për dikë që nuk paguan dot qiranë.
1. Shëndetësia, gjithmonë prioritet, rrallëherë përvojë
Vjet, qeveria premtonte rindërtim qendrash shëndetësore, shëndetësi digjitale, receta elektronike, sisteme të integruara dhe rritje pagash për mjekët e infermierët.
Sot, Rama tha se qeveria është përqendruar shumë te shëndetësia, si pjesë e “Shqipërisë Sociale”.
Kjo është një nga ato tema ku fjalimi dhe realiteti jetojnë në dy kate të ndryshme. Në katin lart është shëndetësia digjitale, reforma, standardet europiane. Në katin poshtë është qytetari me recetë në dorë, me radhë në spital dhe me pyetjen e përhershme: ku është ky sistem që në letër funksionon kaq bukur?
1. Arsimi, nga laboratorët inteligjentë te e njëjta klasë politike
Në vitin 2025, programi premtonte paga më të larta për mësuesit, 200 shkolla të reja, 1 mijë laboratorë inteligjentë, digjitalizim dhe inteligjencë artificiale në mësimdhënie.
Sot, arsimi u rikthye në listën e madhe të “Shqipërisë Sociale”.
Në letër, arsimi është gjithmonë një revolucion që sapo do të nisë. Në praktikë, është një nga premtimet që qeveria e mban vazhdimisht në bankën e parë, por nuk e diplomon kurrë plotësisht. Vjet ishte pjesë e rrugës drejt “Shqipërisë 2030”. Sot është provë se qeveria paska dëgjuar protestën. Nesër mund të dalë me një emër tjetër, por me të njëjtat tabela.
1. Platformat: kur shteti nuk përgjigjet, i vendoset një emër i ri aplikacionit
Vjet, Rama fliste për shtet digjital, inteligjencë artificiale, shërbime online dhe administratë moderne. “Diella” u bë simboli i qeverisjes që do të hynte në epokën e algoritmeve.
Sot, në vend të përgjigjes politike, erdhën emra të rinj: “Pasqyrë Albania”, “Flamingo”, “Radar”. Platforma për ankesa, për gjurmim, për informim në kohë reale.
Kjo është ndoshta pjesa më tipike e mënyrës si qeveris Rama: kur qytetari thotë “nuk më dëgjon shteti”, përgjigjja vjen si platformë. Kur thotë “nuk më zgjidhet problemi”, i jepet një dritare tjetër digjitale. Kur thotë “administrata nuk funksionon”, i prezantohet një emër i ri, mundësisht në anglisht ose me tingull modern.
Në fund, Pogradeci nuk prodhoi një program të ri. Prodhoi një skenografi të re për premtime të njohura. “Shqipëria 2030” ishte gjuha e fitores. “Shqipëria Sociale” është gjuha e mbrojtjes pas protestave.
Edi Rama nuk doli nga mbledhja me një ofertë të re politike. Doli me të njëjtat premtime, të krehura ndryshe. Dhe ky është ndoshta lajmi i vërtetë: në gushtin e qeverisë, ndryshojnë titujt, ndryshojnë platformat, ndryshojnë fjalët. Vetëm premtimet dinë rrugën për t’u kthyer gjithmonë në shtëpi.
