Qeveria ka vendosur të rikthejë uljen e përkohshme të akcizës për karburantet, si një masë për të mbrojtur konsumatorët nga rritja e çmimeve. Por skema aktivizohet vetëm pasi karburantet kanë arritur nivele të larta: mbi 220 lekë për litër për naftën dhe mbi 200 lekë për benzinën.
Sipas aktit normativ të hartuar nga Ministria e Financave, nëse kapërcehen këto kufij, akciza ulet me 20%, nga rreth 39.38 lekë në 31.50 lekë për litër.
Bashkë me efektin që ulja e akcizës sjell te TVSH-ja, qeveria llogarit një lehtësim total prej rreth 9.45 lekësh për litër.
Problemi është se kjo masë nuk e pengon çmimin të shkojë në 200 apo 220 lekë. Ulja e taksave hyn në lojë vetëm pasi këto nivele janë kapërcyer. Pra, konsumatorit nuk i rikthehen çmimet e mëparshme, por i zbutet vetëm një pjesë e rritjes.
Kjo ka ndodhur tashmë me naftën. Në relacion qeveria pranon se çmimi tavan i gazoilit ka kaluar 220 lekë për litër dhe për këtë arsye është aktivizuar akciza e reduktuar.
Për shembull, për një furnizim me 50 litra, lehtësimi teorik nga masa është rreth 472 lekë krahasuar me çmimin që do të rezultonte nëse do të zbatohej barra e plotë fiskale. Megjithatë, konsumatori vazhdon të përballet me një çmim të lartë, pasi skema aktivizohet pikërisht kur nafta ka kaluar pragun 220 lekë.
Vetë qeveria thotë se ulja e akcizës kalon te konsumatori dhe nuk mbetet si përfitim për importuesit apo tregtarët.
Qeveria pret ta kompensojë akcizën me TVSH-në
Ka edhe një tjetër element me interes. Ministria e Financave pranon se ulja e akcizës pakëson të ardhurat nga kjo taksë, por argumenton se humbja do të neutralizohet nga rritja e të ardhurave nga TVSH-ja, pasi çmimet më të larta rrisin edhe bazën mbi të cilën llogaritet TVSH-ja.
Megjithatë, qeveria pranon se nuk mund të përllogarisë paraprakisht se sa do të jetë ky efekt, për shkak të luhatjeve të çmimeve ndërkombëtare.
Në thelb, masa funksionon si një amortizator: kur nafta kalon 220 lekë dhe benzina 200 lekë, shteti heq rreth 9.45 lekë për litër nga barra fiskale. Kjo e zbut rritjen, por nuk e shmang atë dhe nuk i kthen konsumatorit çmimet që paguante përpara shtrenjtimit.
