Udhëtarët që kalojnë në disa aeroporte europiane po presin deri në tre orë në kontrollet kufitare për shkak të sistemit të ri të hyrje-daljeve të Bashkimit Europian (EES).
Sipas organizatës së aeroporteve Airports Council International (ACI), pasagjerët në aeroporte në vende si Franca, Gjermania, Belgjika, Italia, Spanja dhe Greqia po përballen me pritje që zgjasin disa orë.
Olivier Jankovec, drejtori i divizionit europian të ACI, tha për Financial Times: “Kjo situatë, në javët e ardhshme dhe sidomos gjatë muajve të verës kur trafiku arrin kulmin, do të bëhet thjesht e pamundur për t’u menaxhuar.”
Sistemi EES hyri në fuqi të premten në vendet e zonës Schengen – 25 nga 27 shtetet e BE-së, si edhe Islanda, Lihtenshtajni, Norvegjia dhe Zvicra. Ai kërkon që udhëtarët nga vendet jashtë BE-së, si Britania e Madhe, të regjistrojnë të dhënat personale dhe biometrike në kufi.
Sistemi është futur gradualisht që nga tetori dhe tashmë ka shkaktuar vonesa të gjata në disa aeroporte. Të dielën, BBC raportoi se më shumë se 100 pasagjerë nuk arritën të hipnin në një fluturim të easyJet nga Milano drejt Mançesterit për shkak të vonesave në kontrollin e pasaportave.
Përfaqësues të aeroporteve dhe të Komisionit Europian zhvilluan një takim të martën për të diskutuar problemet me sistemin. ACI thuhet se ka kërkuar zgjerimin e përjashtimeve ekzistuese, si edhe mundësinë për të pezulluar plotësisht kontrollet e reja.
Jankovec tha për Financial Times se ACI duhet të ketë mundësinë të “pezullojë plotësisht regjistrimin EES sa herë që kohët e pritjes në kontrollin kufitar bëhen të tepërta dhe të pamundura për t’u menaxhuar”.
Një zëdhënës i Komisionit Europian tha: “Nga ditët e para të funksionimit të plotë mund të shohim se sistemi po funksionon shumë mirë. Në shumicën dërrmuese të shteteve anëtare nuk ka probleme.”
Komisioni tha se regjistrimi mesatar i një pasagjeri zgjat rreth 70 sekonda, megjithëse ACI pretendon se mund të zgjasë deri në pesë minuta.
Zëdhënësi shtoi se ka “disa shtete anëtare ku janë identifikuar probleme teknike”, por se ato “po adresohen”.
Ai shtoi: “U takon shteteve anëtare të sigurojnë zbatimin e duhur të EES në terren.”
Komisioni tha gjithashtu se që nga futja e sistemit në tetor janë regjistruar më shumë se 52 milionë hyrje dhe dalje, si dhe mbi 27 mijë refuzime hyrjeje. Nga këto, gati 700 persona janë identifikuar si kërcënim për sigurinë.
Në prag të Pashkëve dhe përpara hyrjes së plotë në fuqi të EES më 10 prill, udhëtarëve që kalonin Kanalin nga Britania në Francë iu tha se nuk duhej të jepnin të dhëna biometrike për shkak të vonesave në zhvillimin e teknologjisë së nevojshme në Francë për mbledhjen dhe përpunimin e këtyre të dhënave.
Problemet me EES vijnë në një kohë kur aeroportet europiane po përgatiten edhe për një ndërprerje të mundshme të furnizimit me karburant për avionët, për shkak të bllokadës së ngushticës së Hormuzit. Të premten, ACI u shkroi komisionerëve të BE për energjinë dhe transportin duke paralajmëruar se blloku mund të përballet me mungesa sistemike brenda tre javësh.
Europa konsumoi rreth 1.6 milion fuçi karburant avionësh në ditë vitin e kaluar, nga të cilat rreth 500 mijë importohen, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë. Rreth 75% e këtyre importeve vijnë nga Lindja e Mesme.
Michael O’Leary, drejtori ekzekutiv i kompanisë Ryanair, tha se sistemi EES po shkakton radhë deri në katër orë në disa aeroporte, duke e përshkruar atë si “një rrëmujë dhe një dështim total” dhe si një ndëshkim për Brexit. Ai sugjeroi që BE duhet ta shtyjë zbatimin e plotë të sistemit deri në tetor.
