Një peticion civil që kërkon pezullimin e plotë të Marrëveshjes së Asociimit mes Bashkimi Evropian dhe Izraeli ka arritur një milion nënshkrime në të 27 shtetet anëtare të BE-së.
Sipas rregullave të BE-së për iniciativat qytetare, tani Komisioni Evropian dhe Parlamenti Evropian janë të detyruar të shqyrtojnë kërkesën.
Kjo nismë vjen në një kohë kur veriu i Rripi i Gazës vazhdon të përballet me sulme të herëpashershme izraelite, pavarësisht një armëpushimi me Hamasi që hyri në fuqi tetorin e kaluar.
Sipas tekstit të iniciativës, Izraeli akuzohet për “një nivel të paparë vrasjesh dhe lëndimesh të civilëve”, zhvendosje masive të popullsisë dhe shkatërrim sistematik të infrastrukturës shëndetësore në Gaza. Dokumenti përmend gjithashtu shkelje të ligjit ndërkombëtar dhe dështim për të parandaluar krime të rënda, duke iu referuar edhe urdhrave të Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë.
Iniciativa është nisur nga Aleanca Evropiane e Majtë në bashkëpunim me organizata të shoqërisë civile dhe lëvizje pro-palestineze. Autoritetet kombëtare kanë tre muaj kohë për të verifikuar nënshkrimet, pas së cilës ajo mund të paraqitet zyrtarisht në institucionet evropiane.
Komisioni Evropian do të duhet të sqarojë nëse do të ndërmarrë ndonjë veprim konkret ose të shpjegojë arsyet e mosveprimit, ndërsa Parlamenti Evropian pritet të organizojë një seancë dëgjimore dhe potencialisht të votojë për një rezolutë.
Megjithatë, iniciativa përballet me sfida politike. Marrëveshja e Asociimit, në fuqi që nga viti 2000, është bazë për dialogun politik dhe bashkëpunimin ekonomik mes palëve, ndërsa BE-ja mbetet partneri më i madh tregtar i Izraelit.
Në shtator 2025, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, propozoi një pezullim të pjesshëm të marrëveshjes, por kjo nismë ka ngecur për shkak të ndarjeve mes shteteve anëtare. Vende si Gjermania, Hungaria dhe Republika Çeke kanë kundërshtuar masat, duke penguar arritjen e shumicës së nevojshme për vendimmarrje.
