Nga Tasos Kokkinidis, The Greek Reporter
17 qershor 2026
Projekti synon të transformojë plotësisht një sipërfaqe të konsiderueshme bregdetare prej 205,000 metrash katrorë (rreth 50 hektarë).
Një përplasje e fortë rreth planifikimit urban ka shpërthyer në Kalamatë, në bregun jugperëndimor të Peloponezit, lidhur me “Nika Bay Kalamata”, një mega-resort luksoz buzë detit me vlerë 136.5 milionë euro (158 milionë dollarë). Projekti i planifikuar ka ndarë opinionin publik lokal dhe ka shkaktuar kundërshtime të ashpra politike lidhur me të ardhmen e tokës publike, qasjen në bregdet dhe praninë gjithnjë në rritje të kapitalit të huaj.
Plani për resortin në Kalamatë
Projekti, i udhëhequr nga IDM Kalamata, një kompani investimi në pronësi të zhvilluesit të njohur izraelit të pasurive të paluajtshme Pinhas “Pinni” Sarfati, në bashkëpunim me grupin ndërkombëtar Magnolia Group, synon të transformojë tërësisht një zonë bregdetare prej 205,000 metrash katrorë në pjesën perëndimore të Kordiasit (konkretisht në zonën Bournias).
Plani parashikon një sipërfaqe ndërtimi prej rreth 40,000 metrash katrorë, që do të përfshijë:
* Një hotel ultra-luksoz me 5 yje dhe 140 dhoma;
* Një kompleks privat banimi me 248 vila luksoze dhe rezidenca të branduara;
* Restorante të nivelit të lartë, ambiente ekskluzive mirëmbajtjeje të trupit dhe shëndetit, objekte sportive dhe zona tregtare.
Për të përshpejtuar zhvillimin e projektit, grupi izraelit ka dorëzuar dokumentacionin pranë Enterprise Greece, duke kërkuar që investimi të klasifikohet zyrtarisht si “Investim Strategjik i Kategorisë 1”. Ky status i veçantë lejon shmangien e procedurave të zakonshme burokratike lokale dhe i jep zhvilluesit licencim të përshpejtuar, si dhe një Plan të Posaçëm të Zhvillimit Hapësinor (ESCHASE).
“Privatizim kolonial”: Kundërshtimi lokal
Ndërsa Enterprise Greece e futi projektin në fazën e konsultimit publik, grupet lokale të opozitës, aktivistët e mbrojtjes mjedisore dhe mediat kombëtare me prirje të majta reaguan menjëherë me zemërim.
Kritikët pa vonesë e cilësuan projektin e fshatit luksoz të trajtuar me proces të përshpejtuar si një “zhvillim shfrytëzues me karakter kolonial”, duke e krahasuar me privatizime të diskutueshme luksoze në vende të tjera të Ballkanit.
Kundërshtimet kryesore përqendrohen në tri çështje themelore:
Humbja e qasjes për publikun: Shqetësimi kryesor i banorëve të Kalamatës është rreziku i dukshëm që ata të humbasin qasjen në vijën e tyre bregdetare. Sipas neneve 5 dhe 6 të ligjit për Investimet Strategjike, zhvilluesit kanë kërkuar të drejtën ekskluzive dhe të përdorimit privat të zonës ngjitur bregdetare dhe të plazhit. Komitetet aktive vendore paralajmërojnë se kjo mund ta shndërrojë një pasuri natyrore publike dhe të paprekur në një “ekosistem VIP” të izoluar dhe të mbyllur, i rezervuar vetëm për elitat ndërkombëtare.
Sfida kushtetuese: Kundërshtuesit kanë fituar peshë të konsiderueshme politike pas ndërhyrjes së ish-kryetarit të Bashkisë së Kalamatës, Stavros Benos. Në një deklaratë publike të ashpër, Benos e dënoi projektin si “antikushtetues dhe jashtëzakonisht të dëmshëm”. Ai argumentoi se resorti masiv bie ndesh hapur me Planin e Përgjithshëm Urban të hartuar me kujdes në vitin 2011, i cili u hartua dhe miratua ligjërisht për të mbrojtur frontin perëndimor të qytetit si një zonë e gjelbër bioklimatike dhe e paprekur, dhe jo si një terren për zhvillime të mëdha të pasurive të paluajtshme.
Anashkalimi i demokracisë vendore: Aktivistët kritikojnë ashpër edhe marifetet ligjore që, sipas tyre, janë përdorur për t’i hequr Këshillit Bashkiak të Kalamatës të drejtën për të bllokuar projektin. Duke u mbështetur në ligjet kombëtare për procedurat e përshpejtuara, vendimmarrja kalon nga përfaqësuesit e zgjedhur vendorë te rrjeti i izoluar i ministrive në qendër dhe interesat korporative në Athinë.
Mbrojtja e kompanisë
Përballë protestave vendore në rritje dhe titujve kritikë, IDM Kalamata publikoi një sqarim zyrtar mbrojtjeje me synimin për të ulur tensionet.
Sipas kompanisë, Nika Bay nuk është projektuar si një kompleks i mbyllur dhe i fortifikuar, por si një “lagje bregdetare” e hapur dhe e integruar. Kompania zotohet të ruajë hapësira të gjera të gjelbra publike, të garantojë rrugëkalime të lira drejt detit dhe të kontribuojë në ekonominë vendore duke krijuar të paktën 75 vende pune të përhershme.
Megjithatë, për shumë banorë të Kalamatës, këto premtime nuk janë bindëse. Përplasja ligjore dhe shoqërore rreth zonës bregdetare të Kordiasit është shndërruar në një debat me pasoja të mëdha mbi një pyetje themelore:
Kush e zotëron në të vërtetë të ardhmen e vijës bregdetare të Greqisë?
