Ndërsa inteligjenca artificiale po përparon me hapa të shpejtë, profesioni i përkthimit po përballet me sfida të mëdha dhe pasiguri të thellë. Disa prej përkthyesve janë duke u dorëzuar, të shqetësuar se puna e tyre po zëvendësohet gradualisht nga makinat, ndërsa të tjerë përpiqen të gjejnë mënyra për t’u përshtatur dhe për të nxjerrë në pah rëndësinë e ndërveprimit njerëzor në këtë fushë.
Violaine, një grua 29-vjeçare me pasion të hershëm për gjuhët e huaja, u drejtua drejt Austrisë për të studiuar përkthimin, duke shpresuar të ndërtojë një karrierë të suksesshme. Por kur u kthye në Zvicër dhe nisi punën, realiteti e goditi me forcë. “E gjeta si një ambient shumë stresues,” rrëfen ajo për Mise au point. “Pozicionet janë shumë të pakta dhe konkurrenca jashtëzakonisht e fortë. Ka shumë përkthyes me vite përvojë që aplikojnë për të njëjtat vende. Është jashtëzakonisht e vështirë të konkurrosh.”
Kjo situatë e detyroi Violainen të ndryshojë rrugë. Sot ajo po ndjek studimet për logopedi, një fushë ku shpreson të jetë e pazëvendësueshme. “Gabimin e bëra një herë, por nuk do ta përsëris. Nëse do ta dija që profesioni do të rrezikohej kaq shpejt nga inteligjenca artificiale, nuk do ta kisha zgjedhur kurrë,” thotë ajo me keqardhje.
Ndryshe nga Violaine, Maxence, student në Fakultetin e Përkthimit dhe Interpretimit në Universitetin e Gjenevës, ruan një optimizëm të matur për të ardhmen. Ai është i vetëdijshëm se do të duhet të përshtasë karrierën e tij me ndryshimet që sjell teknologjia. “Jam përgatitur për mundësinë që të punoj si post-redaktor ose korrektor, më shumë sesa si përkthyes i drejtpërdrejtë,” shpjegon ai.
Përveç studimeve, Maxence punon për një shtëpi botuese franceze, duke përkthyer romane erotike nga anglishtja e kohës së Shekspirit në frëngjishten klasike. Kjo punë e sfidon shpesh përballë kufizimeve të inteligjencës artificiale, që shpesh nuk arrin të kapë shprehjet me kuptime të dyfishta, nënkuptimet kulturore apo përshkrimet sensuale – ose nuk dëshiron t’i përkthejë për shkak të politikave të përdorimit.
“ChatGPT nuk fle me askënd,” shpjegon Maxence me një buzëqeshje. “AI nuk shkon në shkollë, nuk përjeton ndjesitë e herës së parë dhe nuk ka pasur kurrë biseda të sikletshme me prindërit për seksin. Teknologjia nuk ka këto përvoja intime njerëzore që formësojnë ndjeshmërinë e veçantë të çdo individi.” Për të, pikërisht kjo përvojë njerëzore është ajo që lejon përkthyesin të përcjellë emocione dhe e bën atë të pazëvendësueshëm.
Maxence përmend edhe një shembull të thjeshtë, por të fuqishëm: arkët “bla-bla” në supermarkete, ku klientët mund të bisedojnë me dikë dhe të ndihen të dëgjuar, në vend të vetëshërbimit anonim. Një metaforë që përçon rëndësinë e kontaktit njerëzor në një botë gjithnjë e më digjitale.
