Në një moment kur situata politike në vend mbetet e tensionuar dhe kryeministri Edi Rama përballet me valë protestash që shpërthejnë periodikisht, qeveria ka ndërmarrë më në fund një lëvizje me ndikim të drejtpërdrejtë në xhepat e përditshëm të familjeve shqiptare. Për herë të parë në Shqipëri, synohet aplikimi i një shkalle të reduktuar të Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) për produktet e shportës ushqimore.
Përmes projektligjit “Për disa ndryshime në ligjin për tatimin mbi vlerën e shtuar”, i cili është pjesë e Paketës Fiskale 2027, propozohet që TVSH-ja për ushqimet bazë të ulet nga 20% në 6%.
Produktet që preken nga ulja e TVSH-së
Ndërhyrja propozohet të përfshijë produkte themelore të konsumit të përditshëm, si:
Buka dhe mielli
Qumështi dhe kosi natyral
Vezët
Orizi dhe makaronat
Vaji ushqimor
Mishi dhe peshku bazë
Frutat dhe perimet e freskëta
Bishtajoret
Sheqeri
Ushqimet bazë për foshnja
Sipas të dhënave nga Revista Monitor, lista e detajuar e të gjitha produkteve që do të përfitojnë nga kjo normë e reduktuar parashikohet të përcaktohet më pas me Vendim të Këshillit të Ministrave (VKM). Ky ndryshim ligjor i përgjigjet një kërkese të vazhdueshme të prodhuesve vendas të mallrave të konsumit dhe importuesve, me synim uljen e çmimeve përfundimtare.
“Ulja e shkallës së TVSH-së për produktet ushqimore në 6% shihet si një instrument pozitiv për të lehtësuar barrën tatimore mbi konsumin bazë dhe për të përmirësuar përballueshmërinë e këtyre produkteve nga ana e familjeve shqiptare”, theksohet në relacionin e projektligjit.
Rritet TVSH-ja standarde dhe ajo e Turizmit
Përveç lehtësimit për shportën ushqimore, paketa fiskale parashikon edhe masa shtrënguese për sektorë të tjerë, duke përfshirë rritjen e normës së përgjithshme standarde të TVSH-së nga 20% në 21%.
“Rishikimi i shkallës standarde të tatimit mbi vlerën e shtuar, nëpërmjet përcaktimit të saj në masën 21%, synon të balancojë efektin negativ në të ardhurat buxhetore si rrjedhoje e aplikimit të shkallës së reduktuar të TVSH-së për produktet ushqimore bazë, duke mundësuar kështu bazë të qëndrueshme të të ardhurat publike për të përballuar detyrimet buxhetore dhe për të mbështetur financimin e shërbimeve publike, investimeve dhe prioriteteve të zhvillimit ekonomik”, vlerësohet në relacionin zyrtar.
Ndryshime do të ketë edhe për sektorin e turizmit. Pas aplikimit të normës prej 6% që nga viti 2017, qeveria propozon që TVSH-ja për turizmin të rritet në 10%.
Nga ana e tyre, kontabilistët e pyetur nga revista Monitor pohojnë se rritja e përgjithshme e TVSH-së në 21% do të ketë ndikim të gjerë në shumë sektorë të ekonomisë, ku përfshihen transporti, materialet e ndërtimit dhe turizmi.
Bilanci financiar në buxhetin e shtetit
Zbatimi i këtij projektligji parashikohet të sjellë një efekt financiar negativ neto në buxhetin e shtetit prej rreth 1,6 miliardë lekësh.
Efektet financiare ndahen si më poshtë:
Masa e propozuar
Efekti financiar
Ulja e TVSH-së për shportën (në 6%)
Efekt negativ: ~12,8 miliardë lekë
Rritja e TVSH-së standarde (në 21%)
Efekt pozitiv: ~10,6 miliardë lekë
Rritja e TVSH-së për turizmin (në 10%)
Efekt pozitiv: ~614 milionë lekë
Bilanci Neto përfundimtar
-1,6 miliardë lekë
