Izraeli ka hapur sot, më 27 tetor, qendrat e votimit për zgjedhjet parlamentare që mund të përcaktojnë fundin ose vazhdimin e epokës së Benjamin Netanjahut. Pas tri vitesh luftërash në Gaza, Liban dhe Iran, rreth 7,3 milionë qytetarë janë thirrur të zgjedhin 120 deputetët e parlamentit, në një përballje ku sondazhet nuk i japin asnjërit kamp politik një shumicë të sigurt për të qeverisur.
Këto janë zgjedhjet e para parlamentare që prej sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, i cili shkaktoi një krizë të thellë sigurie dhe u pasua nga lufta shkatërrimtare në Gaza. Për Netanjahun, kryeministrin më jetëgjatë në historinë e Izraelit, votimi është një provë vendimtare pas gati dy dekadash në pushtet. Për kundërshtarët e tij, është mundësia për të kërkuar përgjegjësi për dështimet e sigurisë, menaxhimin e luftës dhe izolimin ndërkombëtar të vendit.
Rivali kryesor është Gadi Ajzenkot, ish-shefi i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë izraelite, i cili drejton partinë Jashar dhe ka mbledhur mbështetje nga forca të qendrës dhe të djathtës. Ndryshe nga përballjet tradicionale mes së majtës dhe së djathtës, beteja e kësaj radhe zhvillohet kryesisht mes atyre që kërkojnë largimin e Netanjahut dhe atyre që mbështesin vazhdimin e qeverisjes së tij.
Sondazhet e fundit tregojnë se rezultati mbetet i hapur. Sipas mesatares së nëntë sondazheve të publikuara deri më 23 tetor nga platforma Israel Votes 2026, blloku i Netanjahut projektohet me rreth 52 mandate, ndërsa partitë opozitare hebraike me afro 50. Asnjëri nuk arrin pragun prej 61 deputetësh të nevojshëm për shumicën parlamentare. Dallimet mes sondazheve janë të mëdha: disa i japin avantazh opozitës, ndërsa një sondazh i Kanalit 14 e nxjerr bllokun e Netanjahut me shumicë.
Në sondazhin e Kanalit 12, partia Jashar e Ajzenkotit renditet e para me 23 mandate, përpara Likudit të Netanjahut me 21. Edhe sondazhet e Kanaleve 11 dhe 13 e vendosin Ajzenkotin përpara kryeministrit në garën mes dy partive kryesore. Megjithatë, në sistemin izraelit, partia që fiton më shumë vende nuk e merr automatikisht qeverinë. Vendimtare është aftësia për të ndërtuar një koalicion.
Pikërisht këtu mund të hyjnë në lojë partitë arabe, të cilave disa sondazhe u japin së bashku rreth 14 mandate. Një pjesëmarrje e lartë e votuesve arabë mund të ndryshojë raportet parlamentare, megjithëse Ajzenkoti ka përjashtuar një koalicion të drejtpërdrejtë me këto parti. Një nga skenarët që diskutohet është mbështetja e një qeverie të pakicës nga jashtë koalicionit, vetëm për të larguar Netanjahun.
Kryeministri në detyrë e ka përqendruar fushatën te siguria kombëtare, përballja me Iranin dhe marrëdhënia e tij me presidentin amerikan Donald Trump, i cili e ka mbështetur publikisht. Ajzenkoti, nga ana tjetër, e ka akuzuar për përdorimin e frikës në fushatë dhe ka kërkuar ndryshim të drejtimit politik të vendit.
Përveç luftës dhe sigurisë, votuesit përballen edhe me çështje të brendshme që kanë shkaktuar përçarje të forta: përjashtimet nga shërbimi ushtarak për hebrenjtë ultraortodoksë, marrëdhëniet mes institucioneve, procesin gjyqësor ndaj Netanjahut për akuza korrupsioni që ai i mohon dhe kërkesën për një hetim kombëtar mbi përgjegjësitë për ngjarjet e 7 tetorit.
Qendrat e votimit u hapën në orën 07:00 sipas orës lokale dhe do të mbyllen në orën 22:00, ose 21:00 sipas orës së Shqipërisë. Menjëherë pas mbylljes pritet publikimi i sondazheve në dalje të qendrave të votimit, ndërsa rezultatet paraprake do të dalin gjatë natës. Rezultatet zyrtare pritet të publikohen më 4 nëntor.
Por edhe nëse rezultati bëhet i qartë, formimi i qeverisë mund të kërkojë javë negociatash. Presidenti i Izraelit do t’i ngarkojë detyrën për krijimin e kabinetit kandidatit që vlerësohet se ka mundësinë më të madhe për të siguruar mbështetjen parlamentare. Nëse asnjëra palë nuk arrin të formojë qeverinë, vendi mund të përballet me një tjetër krizë politike dhe zgjedhje të reja.
Kështu, pyetja kryesore e kësaj të marte nuk është vetëm nëse Netanjahu do të fitojë apo humbasë zgjedhjet. Është nëse kundërshtarët e tij do të arrijnë të bashkohen për ta larguar nga pushteti, apo nëse fragmentimi i parlamentit do t’i japë kryeministrit një tjetër mundësi për të mbijetuar politikisht.
Burimet: Reuters, Associated Press, The Jerusalem Post dhe sondazhet izraelite të publikuara deri më 23 tetor 2026.
