Për vite me radhë ishin njerëzit që vendosën fatin e gjyqtarëve dhe prokurorëve shqiptarë. Firmosën shkarkime, konfirmime, largime nga sistemi. Sot, kur mandati i Kolegjit të Posaçëm të Apelimit po shkon drejt fundit, pesë prej emrave më të njohur të këtij institucioni po bëhen gati të rikthehen vetë në sistemin e drejtësisë.
Ina Rama, Natasha Mulaj, Albana Shtylla, Mimoza Tasi dhe Sokol Çomo kanë kërkuar zyrtarisht emërimin në Gjykatat e Apelit, një e drejtë që ua garanton automatikisht ligji i reformës në drejtësi.
Pa garë reale. Pa rivlerësim të ri. Pa kaluar në sitën e vettingut që ata vetë aplikuan ndaj qindra magistratëve.
KLGJ i shpalli vakantet pa debat dhe me votë unanime. Pesë vende në Gjykatën Administrative të Apelit dhe pesë vende në Gjykatën e Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm janë tashmë në dispozicion të anëtarëve të KPA-së që mbyllin mandatin.
Ligji është i qartë: nëse gjatë ushtrimit të detyrës nuk kanë marrë masë disiplinore, ata emërohen si gjyqtarë Apeli. Dhe pikërisht këtu nis edhe paradoksi që reforma shqiptare e drejtësisë ka prodhuar prej vitesh.
Sepse reforma që u prezantua si kusht për forcimin e shtetit të së drejtës, demokracisë dhe standardeve europiane, po prodhon sot një tjetër realitet: institucione që duhej të garantonin transparencë dhe besim publik, por që vetë marrin vendime me dyer të mbyllura dhe pa garë reale.
Edhe mënyra si u mor vendimi nuk kaloi pa pikëpyetje. Përpara se të hapej mbledhja publike, KLGJ zhvilloi për më shumë se dy orë e gjysmë një diskutim me dyer të mbyllura, pa dhënë më pas një bazë ligjore të qartë për këtë fshehtësi. Edhe pika të tjera për ngritjet në detyrë në Gjykatat e Apelit u diskutuan pa praninë e publikut.
Në teori, reforma në drejtësi ishte projekti që do t’i tregonte Bashkimit Europian se Shqipëria po ndërtonte institucione moderne, transparente dhe të besueshme. Por çfarë mesazhi jepet kur vetë njerëzit që kontrolluan figurën, pasurinë dhe integritetin e të tjerëve rikthehen në sistem pa konkurrencë, ndërsa vendimet për ta merren larg syve të publikut?
Sepse në fund pyetja mbetet po ajo: a u ndërtua reforma për të çmontuar kastat e paprekshme të sistemit, apo thjesht për të krijuar një kastë të re?
