Izraeli po zhvillon këtë të martë, më 27 tetor 2026, zgjedhjet parlamentare, në një moment të rëndësishëm për të ardhmen politike të vendit. Votimi, i pari që prej sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, zhvillohet mes tensioneve politike dhe shqetësimeve për sigurinë kombëtare, ndërsa kryeministri Benjamin Netanyahu përballet me një sfidë për të ruajtur pushtetin.
Sipas të dhënave të raportuara nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, procesi është shoqëruar me një pjesëmarrje të lartë të qytetarëve që në orët e para të hapjes së qendrave të votimit. Deri në orën 10:00, pjesëmarrja kishte arritur në 16,68%, niveli më i lartë i regjistruar në këtë orar që prej vitit 1981.
Mobilizimi i elektoratit vijoi edhe gjatë orëve në vazhdim. Deri në mesditë, mbi 30% e qytetarëve me të drejtë vote kishin marrë pjesë në proces, ndërsa në orën 14:00 pjesëmarrja raportohej në rreth 45%.
Këto shifra dëshmojnë interesin e lartë të qytetarëve për procesin zgjedhor, megjithëse pjesëmarrja nuk jep një tregues të drejtpërdrejtë për rezultatin përfundimtar apo për forcën politike që do të jetë në gjendje të formojë qeverinë e ardhshme.
Netanyahu përballë një prove të rëndësishme politike
Zgjedhjet konsiderohen një moment përcaktues për kryeministrin Benjamin Netanyahu, drejtuesin e partisë së djathtë Likud, i cili synon të sigurojë mbështetjen e nevojshme parlamentare për të vijuar drejtimin e qeverisë.
Në qendër të debatit politik qëndron përgjegjësia e institucioneve izraelite për dështimet e sigurisë që paraprinë sulmin e Hamasit më 7 tetor 2023, si dhe mënyra se si qeveria ka menaxhuar luftën në Rripin e Gazës dhe pasojat e saj politike, ekonomike e shoqërore.
Kritikat ndaj qeverisë janë përqendruar te çështjet e sigurisë kombëtare, vendimmarrja gjatë konfliktit dhe përgjegjësia politike për ngjarjet që tronditën vendin.
Nga ana tjetër, Netanyahu dhe aleatët e tij politikë e kanë vendosur theksin te nevoja për garantimin e sigurisë së Izraelit dhe ruajtjen e stabilitetit në një periudhë tensionesh të vazhdueshme rajonale.
Gadi Eisenkot, rivali kryesor i kryeministrit
Një ndër figurat kryesore të opozitës është Gadi Eisenkot, ish-shef i Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë izraelite dhe drejtues i një force politike të qendrës.
Eisenkot synon të paraqesë një alternativë ndaj qeverisjes së Netanyahut, duke e përqendruar fushatën te përgjegjshmëria institucionale, siguria kombëtare dhe nevoja për një drejtim të ri politik.
Përplasja mes kampeve politike është përqendruar gjithashtu te e ardhmja e operacioneve ushtarake në Gaza, marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë dhe çështja e shërbimit të detyrueshëm ushtarak për komunitetin ultraortodoks, një temë që ka shkaktuar debate të forta brenda shoqërisë izraelite.
Formimi i qeverisë së re, sfida pas zgjedhjeve
Pavarësisht rezultatit të votimit, krijimi i një qeverie të re mund të kërkojë negociata të gjata politike.
Parlamenti izraelit, i njohur si Knesset, përbëhet nga 120 deputetë, ndërsa për krijimin e një shumice qeverisëse nevojiten të paktën 61 mandate.
Sistemi proporcional zgjedhor e bën të rëndësishëm bashkëpunimin mes partive dhe krijimin e koalicioneve parlamentare.
Sondazhet e publikuara përpara zgjedhjeve sugjeronin vështirësi për sigurimin e një shumice të qartë parlamentare, si për bllokun e Netanyahut, ashtu edhe për forcat opozitare.
Në këto kushte, partitë më të vogla mund të kenë një rol vendimtar në negociatat për krijimin e shumicës së ardhshme qeverisëse.
Priten sondazhet pas votimit dhe rezultatet paraprake
Qendrat e votimit pritet të mbyllen në orën 22:00, sipas orës lokale, moment kur transmetuesit televizivë izraelitë pritet të publikojnë sondazhet e realizuara në dalje të qendrave të votimit.
Këto sondazhe do të japin treguesit e parë mbi shpërndarjen e mundshme të mandateve, por nuk përbëjnë rezultate zyrtare.
Numërimi i votave dhe publikimi i rezultateve paraprake do të përcaktojnë më qartë përbërjen e parlamentit të ri, ndërsa formimi i qeverisë do të varet nga aftësia e forcave politike për të siguruar mbështetjen e të paktën 61 deputetëve.
