Presidenti amerikan Donald Trump ka bërë një deklaratë të fortë për të ardhmen e Irlandës së Veriut, duke thënë se do të donte të shihte bashkimin e saj me Republikën e Irlandës dhe se, sipas tij, kjo do të ndodhë herët a vonë.
Trump i bëri komentet të shtunën gjatë vizitës së tij në Dublin, pas takimit me kryeministrin irlandez Micheál Martin.
“Do të doja ta shihja të bashkuar”, deklaroi presidenti amerikan para gazetarëve, duke shtuar se sipas tij bashkimi i Irlandës do të ishte “një gjë fantastike”.
Trump shkoi edhe më tej, duke argumentuar se nëse bashkimi do të ndodhë përfundimisht, atëherë mund të ndodhë që tani.
Presidenti amerikan pranoi megjithatë se Mbretëria e Bashkuar do të ketë një rol vendimtar në këtë çështje.
Deklaratat e Trump prekin një nga çështjet më të ndjeshme në politikën britanike dhe irlandeze: statusin e Irlandës së Veriut, e cila është pjesë e Mbretërisë së Bashkuar.
Sipas Marrëveshjes së së Premtes së Mirë të vitit 1998, e cila i dha fund tri dekadave dhunë në Irlandën e Veriut, ndryshimi i statusit kushtetues të territorit duhet të bëhet përmes vullnetit demokratik të popullsisë.
Një referendum për largimin e Irlandës së Veriut nga Mbretëria e Bashkuar mund të organizohet vetëm nëse qeveria britanike vlerëson se ekziston mbështetje e mjaftueshme për bashkimin me Republikën e Irlandës.
Reagimi nga Londra ishte i menjëhershëm. Zyra e kryeministrit britanik Andy Burnham bëri të ditur se qëndrimi i qeverisë për këtë çështje nuk ka ndryshuar.
Burnham kishte deklaruar vetëm pak javë më parë se një referendum për bashkimin e Irlandës nuk është aktualisht në axhendë, pasi sipas tij nuk ka prova se ekziston një shumicë që e mbështet atë.
Sondazhet vazhdojnë të tregojnë se shumica e banorëve të Irlandës së Veriut preferojnë të mbeten pjesë e Mbretërisë së Bashkuar, megjithëse diferenca është ngushtuar krahasuar me të kaluarën, veçanërisht pas Brexit-it.
Komentet e Trump janë të pazakonta edhe për politikën amerikane. Presidentët amerikanë tradicionalisht kanë treguar kujdes të madh për çështjen e statusit të Irlandës së Veriut, duke u fokusuar te ruajtja e Marrëveshjes së së Premtes së Mirë dhe duke shmangur mbështetjen e drejtpërdrejtë për njërën palë.
Trump ndodhet në Irlandë për një vizitë dyditore. Përveç takimit me Micheál Martin, ai u takua edhe me presidenten irlandeze Catherine Connolly, ndërsa gjatë qëndrimit të tij pritet të marrë pjesë edhe në Irish Open në resortin e tij të golfit në Doonbeg.
Deklarata e presidentit amerikan pritet të rikthejë debatin mbi bashkimin e ishullit, një çështje që mbetet politikisht dhe historikisht shumë e ndjeshme si në Irlandën e Veriut, ashtu edhe në Londër dhe Dublin.
