Detaje të reja kanë dalë në dritë mbi mënyrën se si nisi operacioni që çoi në arrestimin e pesë shtetasve britanikë pranë bazës ajrore RAF Fairford në Gloucestershire, të cilët tashmë po hetohen nën dyshimin për përgatitjen e një akti terrorist.
Në qendër të ngjarjes është një telefonatë e bërë në numrin e emergjencës 999 në orët e para të së dielës, pasi tre furgonë të bardhë u vunë re në rrethana të dyshimta pranë bazës së përdorur edhe nga Forcat Ajrore të Shteteve të Bashkuara.
Sipas të dhënave të raportuara deri tani, alarmi i parë u dha rreth orës 00:45. Një banore e zonës po kthehej në shtëpi kur hasi tre automjetet që kishin bllokuar rrugën në zonën e Welford, pranë RAF Fairford.
Gruaja ka treguar se pa disa burra të largoheshin nga automjetet dhe të shpërndaheshin në drejtime të ndryshme. E shqetësuar nga ajo që po shihte, ajo telefonoi menjëherë policinë.
Kjo telefonatë vuri në lëvizje autoritetet. Oficerë të armatosur u dërguan në zonë dhe pesë burra, të moshave 23 deri në 25 vjeç, u arrestuan.
Të pestë janë shtetas britanikë. Tre prej tyre janë nga Westminster, një nga Camden dhe një nga Willesden, në Londër.
Fillimisht arrestimet u kryen në bazë të legjislacionit për eksplozivët. Më pas, ndërsa hetimi avancoi dhe policia nisi ekzaminimin e automjeteve dhe materialeve të gjetura, pesë të dyshuarit u riarrestuan nën dyshimin për përgatitjen e një akti terrorist.
Pas arrestimeve, zona u përfshi nga një operacion i gjerë sigurie. Ekipet e çaktivizimit të bombave të Ushtrisë Britanike u thirrën për të kontrolluar tre furgonët e bardhë. Për ekzaminimin e tyre u përdor edhe një robot i telekomanduar.
Si masë paraprake, rreth 85 banesa u evakuuan dhe autoritetet krijuan një perimetër sigurie prej disa qindra metrash.
Hetuesit po analizojnë materialet e gjetura brenda automjeteve. Sipas raportimeve mediatike, vlerësimet paraprake kanë ngritur dyshime se disa prej tyre mund të lidhen me pajisje shpërthyese të improvizuara, por ekzaminimet vazhdojnë dhe autoritetet nuk kanë bërë ende një përcaktim përfundimtar publik.
Një nga pistat kryesore është motivi i pesë të arrestuarve dhe nëse ata vepronin vetëm, në emër të një organizate apo mund të kishin lidhje me një aktor të huaj.
Mediat britanike kanë raportuar se po shqyrtohet edhe mundësia e një lidhjeje me Iranin. Megjithatë, autoritetet britanike nuk ia kanë atribuar zyrtarisht Teheranit rastin dhe nuk kanë deklaruar se pesë të arrestuarit vepronin për llogari të shtetit iranian.
Ambasada iraniane në Londër ka mohuar kategorikisht çdo përfshirje, duke i cilësuar raportimet për një lidhje iraniane si spekulime të pabaza.
RAF Fairford ka një rëndësi të veçantë strategjike. Baza në Gloucestershire përdoret nga Forcat Ajrore amerikane dhe ka pritur bombardues të SHBA-së, çka e bën veçanërisht të ndjeshme çdo ngjarje sigurie në afërsi të saj.
Drejtuesja e strukturave britanike të kundër-terrorizmit, Vicky Evans, e ka cilësuar operacionin si “jashtëzakonisht kompleks dhe në shkallë të gjerë”. Në të janë përfshirë policia lokale, strukturat kombëtare të kundër-terrorizmit, Ministria e Mbrojtjes dhe agjenci të tjera.
Sipas policisë, kontrollet dhe kërkimet e zhvilluara gjatë natës kanë krijuar pista të reja hetimore. Autoritetet u kanë kërkuar qytetarëve të mos spekulojnë mbi motivin e të arrestuarve apo mbi një dimension të mundshëm gjeopolitik të çështjes përpara përfundimit të hetimeve.
Ndërkohë, vëmendje të veçantë ka marrë gruaja që bëri telefonatën e parë në 999. Ajo është shprehur e habitur se pikërisht raportimi i saj mund të ketë qenë sinjali që vuri në lëvizje operacionin.
Sipas rrëfimit të saj, gjithçka nisi si një situatë e pazakontë në errësirën e natës: tre furgonë të bardhë në rrugë, pranë një baze ushtarake, dhe burra që largoheshin prej tyre në drejtime të ndryshme. Ajo vendosi të mos e injoronte atë që kishte parë dhe telefonoi emergjencën.
Sekretari britanik i Mbrojtjes, Wes Streeting, vlerësoi reagimin e saj, duke thënë se qytetarja kishte bërë pikërisht atë që autoritetet do të prisnin nga dikush që përballej me një situatë të tillë. Ai paralajmëroi, megjithatë, se dëshmitarja kishte parë vetëm një pjesë të ngjarjes dhe se hetimi duhet të përcaktojë tablonë e plotë.
Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se agjencitë amerikane dhe britanike “i njihnin” të dyshuarit dhe ka pretenduar se ata synonin të shkaktonin “dëme të mëdha”.
Ky version nuk është konfirmuar nga autoritetet britanike. Informacionet e bëra publike deri tani tregojnë se ndërhyrja e policisë nisi pas raportimeve nga banorët për automjetet e dyshimta dhe telefonatës në 999, ndërsa nuk është konfirmuar publikisht se arrestimet ishin rezultat i një operacioni të parapërgatitur të inteligjencës.
Hetimi tashmë është përqendruar te materialet e sekuestruara, lëvizjet dhe komunikimet e pesë të dyshuarve, si dhe te pyetja kryesore: çfarë synonin të bënin pranë RAF Fairford dhe nëse baza ushtarake ishte objektivi i tyre.
