Dy prej figurave më të njohura të zhvillimit të inteligjencës artificiale, Geoffrey Hinton dhe Yoshua Bengio, së bashku me drejtues të lartë të OpenAI dhe Anthropic, u kanë bërë thirrje qeverive të përgatiten për atë që e përshkruajnë si një “shpërthim inteligjence” të shkaktuar nga inteligjenca artificiale.
Paralajmërimi vjen në një raport të nënshkruar nga më shumë se 20 studiues dhe drejtues të fushës së AI, mes tyre bashkëthemeluesi i Anthropic, Jack Clark, dhe shkencëtari kryesor i OpenAI, Jakub Pachocki. Raporti mban titullin “What if automating AI R&D triggers an intelligence explosion” dhe fokusohet te mundësia që sistemet e AI të fillojnë të përmirësojnë në mënyrë gjithnjë e më të automatizuar teknologjinë e tyre.
Autorët e përkufizojnë “shpërthimin e inteligjencës” si një përshpejtim të jashtëzakonshëm të zhvillimit të AI, ku përparime që normalisht do të kërkonin vite mund të realizohen brenda muajsh ose edhe më pak.
Shqetësimi kryesor lidhet me atë që në fushën e inteligjencës artificiale njihet si “përmirësimi rekurziv”, pra situata në të cilën një sistem AI është në gjendje të kontribuojë në përmirësimin e versioneve të ardhshme të vetvetes, me gjithnjë e më pak ndërhyrje njerëzore.
Sipas raportit, nëse sistemet arrijnë nivel ekspertize në kërkimin dhe zhvillimin e AI, një zhvillues i vetëm mund të jetë në gjendje të drejtojë një “fuqi punëtore” të barabartë me miliona studiues njerëzorë të nivelit të lartë.
Autorët paralajmërojnë se një zhvillim i tillë mund të jetë një nga ndryshimet teknologjike më të rëndësishme në historinë njerëzore, pasi do të mund të përshpejtonte ndjeshëm zhvillimin e teknologjisë dhe njëkohësisht të zvogëlonte kohën në dispozicion për institucionet dhe qeveritë që të reagonin.
“Pasi të fillojë një shpërthim inteligjence, dritarja për veprim mund të mbyllet”, paralajmërojnë autorët e raportit.
Megjithatë, raporti thekson se një skenar i tillë nuk është i sigurt dhe se provat aktuale nuk tregojnë se një “shpërthim inteligjence” ka nisur tashmë. Autorët vlerësojnë se automatizimi i kërkimit dhe zhvillimit të AI po përparon, por ende nuk ka arritur nivelin e nevojshëm për të shkaktuar një përshpejtim të pakontrolluar.
Sipas tyre, një zhvillim i tillë mund të sjellë përfitime të mëdha, përfshirë përparime të shpejta në mjekësi dhe teknologji. Por paralelisht ekzistojnë edhe rreziqe, si përshpejtimi i kërcënimeve biologjike dhe kibernetike, humbja graduale e kontrollit njerëzor mbi sistemet e AI dhe përdorimi i kësaj teknologjie nga shtetet për të krijuar avantazhe strategjike.
Për këtë arsye, studiuesit u kërkojnë qeverive të marrin masa që tani. Ndër propozimet e tyre janë raportime më transparente nga kompanitë për zhvillimin e AI, përfshirja e auditorëve të pavarur, krijimi i mekanizmave për ngadalësimin ose pezullimin e projekteve të caktuara dhe izolimi i sistemeve të automatizuara të kërkimit në mënyrë që të mbeten nën kontrollin njerëzor.
Raporti sugjeron gjithashtu krijimin e planeve të emergjencës për skenarë të ndryshëm që mund të shfaqen nëse përshpejtimi i zhvillimit të AI ndodh në një periudhë shumë të shkurtër.
Autorët vlerësojnë se deri në vitin 2028, projekte kërkimore në inteligjencën artificiale që aktualisht do t'u kërkonin njerëzve muaj punë mund të automatizohen plotësisht nga sistemet AI. Megjithatë, ata theksojnë se përfitimet e automatizimit të kërkimit të AI nuk kanë arritur ende pragun që do të shkaktonte një “shpërthim inteligjence”, edhe pse sistemet e reja po i afrohen këtij niveli.
