Shkencëtarët kanë arritur një hap të rëndësishëm në matjen e kohës, duke krijuar orët e para bërthamore funksionale, një teknologji që në të ardhmen mund të jetë edhe më e saktë se orët atomike më të avancuara.
Dy ekipe kërkimore, një në Vjenë dhe një në Pekin, raportuan në mënyrë të pavarur se kanë arritur të ndërtojnë sisteme që përdorin bërthamën e izotopit torium-229 si bazë për matjen e kohës.
Orët atomike tradicionale funksionojnë duke matur kalimet e elektroneve midis niveleve të ndryshme të energjisë. Ora bërthamore shkon një hap më tej, duke përdorur ndryshimet e energjisë brenda vetë bërthamës së atomit.
Kjo mund ta bëjë sistemin më të qëndrueshëm dhe më pak të ndjeshëm ndaj faktorëve të jashtëm që ndikojnë te elektronet, si fushat elektromagnetike.
Toriumi-229 është veçanërisht i rëndësishëm sepse ka një tranzicion bërthamor me energji jashtëzakonisht të ulët krahasuar me elementet e tjera, duke bërë të mundur që ai të kontrollohet me teknologji lazer.
Shkencëtarët besojnë se, pasi teknologjia të përsoset, orët bërthamore mund të përdoren për navigim shumë më të saktë, sisteme satelitore dhe sinkronizimin e rrjeteve të komunikimit dhe transferimit të të dhënave.
Por potenciali shkon përtej matjes së kohës. Saktësia e tyre mund t’u japë fizikantëve një mjet të ri për të testuar ligjet themelore të natyrës dhe madje për të kërkuar gjurmë të materies së errët.
Pajisjet e krijuara aktualisht janë ende prototipe dhe nuk kanë tejkaluar orët më të mira atomike në përdorim. Megjithatë, demonstrimi se një orë bërthamore funksionale mund të ndërtohet konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt një gjenerate të re të matjes së kohës.
