Lifestyle 3 Gusht 2025, 07:39 Nga VNA

Bota po nxehet, ja çfarë po i bën trurit tonë

Ndaje në Whatsapp
Bota po nxehet, ja çfarë po i bën trurit tonë

Me përshkallëzimin e valëve të të nxehtit për shkak të ndryshimeve klimatike, shkencëtarët po përpiqen të kuptojnë se si temperaturat ekstreme ndikojnë në funksionimin e trurit të njeriut.

Një rast dramatik është ai i Jake, i cili pësoi krizën e parë epileptike kur ishte vetëm pesë muajsh, për shkak të të nxehtit ekstrem. Më pas, çdo verë e nxehtë shoqërohej me rikthim të krizave. Diagnoza ishte Dravet Syndrome, një sëmundje neurologjike e rrallë që shkaktohet edhe nga rritja e temperaturës trupore. Nëna e tij, Stephanie Smith, thotë se “verërat gjithnjë e më të nxehta dhe valët e të nxehtit po e rëndojnë edhe më shumë këtë gjendje tashmë të rëndë.”


Sipas neurologut britanik Sanjay Sisodiya, i cili studion lidhjen mes klimës dhe trurit, Dravet është vetëm një nga shumë sëmundjet neurologjike që përkeqësohen me temperaturat e larta. Ai thekson se gjatë valës së të nxehtit në Europë në vitin 2003, rreth 7% e vdekjeve të tepërta kishin shkak neurologjik, një shifër e ngjashme me atë të valës në Mbretërinë e Bashkuar në 2022.

Sëmundje si epilepsia, skleroza e shumëfishtë, goditjet në tru, migrena dhe encefaliti mund të përkeqësohen ndjeshëm gjatë të nxehtit. Truri është shumë i ndjeshëm ndaj temperaturës: kur nxehet shumë, molekulat që përcjellin sinjalet mes neuroneve mund të mos funksionojnë siç duhet, duke sjellë rreziqe serioze për ata që vuajnë nga sëmundje neurologjike.

Gjithashtu, ilaçet për sëmundje si skizofrenia ose epilepsia mund të pengojnë trupin në të ftohurin e vetvetes, duke rritur rrezikun për goditje nga të nxehtit. Edhe çrregullimet e gjumit të shkaktuara nga netët me temperatura të larta mund të çojnë në përkeqësim të simptomave.

Një tjetër shqetësim është rritja e rasteve me goditje në tru. Një studim me të dhëna nga 25 vende tregoi se në ditët më të nxehta kishte dy vdekje shtesë për çdo 1000 vdekje nga goditja ishemike. Bethan Davies thotë se “ndonëse duket një shifër e vogël, në shkallë globale kjo mund të përkthehet në mbi 10,000 vdekje shtesë në vit, që lidhen me të nxehtin ekstrem.”

Ndërsa planeti vazhdon të nxehet, rreziqet për shëndetin mendor dhe neurologjik pritet të rriten ndjeshëm.

Video

Cikloni “Harry” ka goditur ishullin e Siçilisë, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme, të cilat sipas guvernatorit Renato Schifani arrijnë 720 milionë euro. Qeveria rajonale ka shpërndarë menjëherë 70 milionë euro për të përballuar emergjencat më urgjente. Situata e rëndë ndikohet nga reshje të vazhdueshme dhe dallgë deri në 9 metra, duke dëmtuar infrastrukturën, pasuritë arkeologjike dhe zonat bregdetare. Në Sardenjë, dëmet e shkaktuara nga moti i keq vlerësohen gjithashtu në qindra milionë euro, ndërsa autoritetet kërkojnë mbështetje shtesë financiare nga qeveria në Romë.

Policia në Long Island iu përgjigj një alarmi për vjedhje në një bankë, por në vendngjarje u përball me një situatë të pazakontë. Një dre ishte futur brenda godinës pasi kishte thyer një nga dritaret, duke shkaktuar dëme të shumta dhe duke mbetur e bllokuar brenda. Pas ndërhyrjes, efektivët arritën ta kapnin drerin në mënyrë të sigurt dhe ta nxirrnin jashtë përmes dritares së thyer.

Glauk Olldashi: Kujdes me ata që përzgjidhni për të folur në Foltore. Disa prej tyre kanë qenë tapë!

Nga Brukseli, kryeministri spanjoll Pedro Sanchez bëri me dije se vendi i tij nuk do t’i bashkohet nismës amerikane "Bordi i Paqes", pasi “është jashtë kornizës së OKB-së dhe nuk ka përfshirë Palestinën”. Videocredits: DW

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme