Myslimanët dhe Islami po kthehen në një prej temave të debatit politik në Shtetet e Bashkuara, ndërsa republikanët intensifikojnë fushatën përpara zgjedhjeve të mesmandatit të 3 nëntorit, të cilat do të përcaktojnë kontrollin e Kongresit.
Zëvendëspresidenti republikan JD Vance e cilësoi javën e kaluar si “shumë, shumë të lig” Abdul El-Sayed, mysliman dhe kandidat demokrat për Senatin amerikan në Michigan. Vance e akuzoi atë se kishte mbrojtur terrorizmin për shkak të disa deklaratave të bëra pas sulmit të muajit mars ndaj një sinagoge në periferi të Detroitit.
Në Teksas, guvernatori republikan Greg Abbott, i cili ndodhet në një garë të fortë për një tjetër mandat, ka sulmuar një projekt zhvillimi të udhëhequr nga myslimanë dhe ka kërkuar hetim mbi atë që ai e ka përshkruar si përpjekje për krijimin e “gjykatave të sheriatit”. Pretendimi është kundërshtuar nga zhvilluesit e projektit dhe organizatat për të drejtat civile.
Ndërkohë, në Alabama, ku myslimanët përbëjnë më pak se 0.5% të popullsisë, senatori republikan Tommy Tuberville, kandidat për guvernator, paralajmëroi se “armiku është brenda portave”, duke iu referuar asaj që ai e cilësoi si Islam radikal.
Myslimanët kthehen në çështje elektorale
Deklaratat pasqyrojnë përpjekjet për ta vendosur Islamin dhe komunitetin mysliman në debatin elektoral përpara zgjedhjeve të 3 nëntorit, nga të cilat do të varet nëse demokratët do të arrijnë t’i marrin republikanëve të Presidentit Donald Trump kontrollin e Kongresit.
Kritikët thonë se kjo retorikë i vendos në mënyrë të padrejtë myslimanët në shënjestër, ndërsa republikanët argumentojnë se po ngrenë shqetësime legjitime lidhur me sigurinë, ekstremizmin dhe rolin e fesë në jetën publike.
Zëdhënësi i fushatës së Abbott, Eduardo Leal, deklaroi se veprimet e guvernatorit të Teksasit lidhur me projektin e zhvillimit kishin në fokus shkeljet e pretenduara të ligjit dhe jo besimin fetar.
Sipas të dhënave të Pew Research Center të cituara nga Reuters, në Shtetet e Bashkuara jetojnë rreth 5.5 milionë myslimanë, nga 2.4 milionë që ishin në vitin 2007. Aktualisht ata përbëjnë rreth 1.6% të popullsisë amerikane.
Gjatë vitit të fundit, përfaqësimi politik i myslimanëve është rritur ndjeshëm. New York-u zgjodhi Zohran Mamdani si kryebashkiakun e parë mysliman të qytetit, ndërsa Abdul El-Sayed mund të bëhet senatori i parë mysliman në historinë e SHBA-së. Ghazala Hashmi u bë vitin e kaluar gruaja e parë myslimane e zgjedhur në një post shtetëror, duke marrë detyrën e zëvendësguvernatores së Virginias.
Retorika është shtrirë edhe në garat për Dhomën e Përfaqësuesve. Republikanët Keith Self dhe Chip Roy nga Teksasi kanë krijuar grupimin “Sharia Free America Caucus”, ndërsa kongresmeni republikan Randy Fine nga Florida ka paraqitur legjislacion që, sipas tij, synon të përballet me “rritjen” e ligjit të sheriatit në SHBA.
Abdul El-Sayed në qendër të përplasjeve
Si i vetmi mysliman që kandidon këtë vit për një post në nivel shtetëror në SHBA, Abdul El-Sayed është vendosur në qendër të retorikës kundër Islamit.
Kritikat e JD Vance lidhen me deklaratat e El-Sayed pas një sulmi në muajin mars, kur një person përplasi automjetin e tij në një sinagogë në periferi të Detroitit, në një kohë kur brenda ndërtesës ndodheshin fëmijë.
El-Sayed e dënoi sulmin, por duke folur për autorin përdori shprehjen se “njerëzit e lënduar lëndojnë njerëz të tjerë”, ndërsa vuri në dukje se disa prej të afërmve të agresorit në Liban ishin vrarë së fundmi nga një sulm ajror izraelit. Më vonë ai pranoi se deklaratat e tij mund të ishin keqinterpretuar dhe kërkoi falje.
Pas sulmeve politike të Vance, El-Sayed u kundërpërgjigj muajin e kaluar duke akuzuar republikanët se po ndajnë shoqërinë për përfitime politike. Ai tha se e keqja është t’u heqësh kujdesin shëndetësor njerëzve që punojnë për t’u dhënë lehtësi fiskale miliarderëve, si dhe t’i detyrosh qytetarët të paguajnë më shumë për ushqimet dhe karburantin.
El-Sayed është kritikuar gjithashtu nga republikanët për lidhjet e tij me influencuesin e majtë Hasan Piker, i cili në të kaluarën ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara “e meritonin” sulmin e 11 shtatorit 2001.
Në një intervistë në podcast, El-Sayed foli edhe për ndjenjën e izolimit që përjetojnë disa amerikanë, të cilën ia atribuoi telefonave celularë dhe rrjeteve sociale, duke e krahasuar atë me ndjenjën e komunitetit që, sipas tij, ekziston mes të afërmve të tij në Egjipt.
Tuberville reagoi në platformën X duke shkruar: “Nëse e urren kaq shumë Amerikën, shko jeto në Egjipt.”
Debati mbi motivet politike
Fokusi te myslimanët vjen në një periudhë të vështirë politike për republikanët. Sipas sondazheve të cituara nga Reuters, mbështetja për Presidentin Donald Trump qëndron në rreth 33%, ndërsa shqetësimet kryesore të amerikanëve lidhen me koston e lartë të jetesës, luftën SHBA-Izrael kundër Iranit dhe tarifat e Trump ndaj mallrave të huaja.
Qëndrimet e opinionit publik ndaj Izraelit gjithashtu kanë ndryshuar, veçanërisht mes demokratëve, ku sondazhet tregojnë rritje të simpatisë ndaj palestinezëve dhe kundërshtim më të madh ndaj ndihmës ushtarake amerikane për Izraelin.
Aaron Hughes, profesor i studimeve fetare në Universitetin e Rochester-it dhe studiues i Islamit dhe Judaizmit, argumenton se vëmendja e shtuar ndaj myslimanëve vjen në një moment kur republikanët po hasin vështirësi për të fituar terren politik në çështje si kostoja e jetesës, lufta me Iranin dhe emigracioni.
Sipas tij, përdorimi politik i Islamit shërben si një formë e nxitjes së frikës dhe shmang vëmendjen nga problemet kryesore që shqetësojnë qytetarët.
Hughes vëren gjithashtu se sulmet politike ndodhin pavarësisht faktit se një pjesë e myslimanëve amerikanë mbajnë qëndrime konservatore që përputhen me disa prej politikave tradicionale republikane, përfshirë kundërshtimin ndaj disa procedurave të abortit dhe martesave mes personave të së njëjtës gjini.
Ekspertët theksojnë se përdorimi i pakicave si objektiv në fushatat politike nuk është një fenomen i ri në SHBA, megjithëse retorika është ashpërsuar.
Dy vjet më parë, gjatë fushatës presidenciale të vitit 2024, disa republikanë, përfshirë Donald Trump, përhapën pretendimin e rremë se emigrantët nga Haiti që jetonin në Springfield të Ohios po hanin kafshët shtëpiake të banorëve.
Megjithëse Trump nuk është vetë në fletën e votimit këtë nëntor, niveli i ulët i mbështetjes ndaj punës së tij mund të ndikojë negativisht te kandidatët republikanë.
Ashik Siddique, bashkëkryetar i Democratic Socialists of America, tha se do të ishte e gabuar që islamofobia t’i atribuohej vetëm një partie politike. Sipas tij, edhe drejtues demokratë kanë kontribuar herë pas here në retorikën kundër myslimanëve.
Ai iu referua ish-guvernatorit të New York-ut, Andrew Cuomo, i cili gjatë fushatës së tij të vitit të kaluar për kryetar bashkie ngriti pyetjen se si do të ishte nëse Mamdani do të drejtonte qytetin në kohën e sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001.
Përplasja shkon përtej fushatës
Debati nuk është kufizuar vetëm në fushatën elektorale.
Në gusht, guvernatori Greg Abbott kërkoi një hetim federal ndaj dy aeroporteve në Teksas për ambientet e krijuara për larjen rituale islame, duke argumentuar se aeroportet në pronësi publike nuk mund të favorizojnë një fe ndaj një tjetre.
Fushata e Abbott hodhi poshtë akuzat se veprimi synonte myslimanët për shkak të besimit të tyre.
Kryebashkiaku demokrat i Houston-it, John Whitmire, deklaroi se ambienti i abdesit dhe dhoma e lutjeve pranë tij janë të hapura për të gjithë udhëtarët, punonjësit dhe personat e tjerë, pavarësisht besimit fetar.
Sipas tij, askush nuk ka akses të privilegjuar dhe askush nuk përjashtohet nga përdorimi i këtyre ambienteve.
