Për të mbijetuarit e përmbytjeve shkatërruese në kufirin mes Nepalit dhe Tibetit, katastrofa nuk ka marrë vetëm shtëpi dhe njerëz të dashur. Familjet e zhvendosura kanë nisur të shqetësohen se bashkë me vendlindjet mund të humbasin edhe traditat dhe kulturën e ruajtur prej brezash.
Associated Press sjell historinë e Tsering Gelbu Lama, i cili është strehuar së bashku me vajzën e tij 4-vjeçare në një manastir budist në Kathmandu, ku kanë gjetur strehë qindra persona të evakuuar nga fshatrat e largëta.
Gruaja e Lamës u mor nga përmbytjet dhe humbi jetën. Ai ende nuk ka arritur t’i tregojë vajzës së vogël se nëna e saj nuk do të kthehet më. Ndërsa përpiqet të kujdeset për të bijën, babai mendon edhe për një tjetër humbje: si do t’ia përcjellë asaj kulturën me të cilën vetë është rritur, nëse komuniteti ku ajo praktikohej nuk ekziston më si më parë.
Shumë prej familjeve të zhvendosura vijnë nga Rasuwa, një zonë malore pranë kufirit me Tibetin, ku jeta e komuniteteve është lidhur prej brezash me tokën, manastiret budiste dhe ritualet tradicionale.
Përpara katastrofës, banorët mblidheshin për ceremonitë fetare dhe festat, ndërsa traditat përcilleshin natyrshëm nga prindërit te fëmijët. Por largimi i të rinjve drejt qyteteve kishte nisur ta dobësonte këtë lidhje edhe përpara përmbytjeve.
Tani situata është bërë edhe më e vështirë. Familje të tëra janë shpërndarë, shumë prej tyre janë zhvendosur në Kathmandu dhe disa nuk e dinë nëse do të kenë mundësi të kthehen ndonjëherë në vendet ku kanë jetuar.
Tsering Sherpa, 36 vjeç, e përmblodhi situatën duke thënë se ata nuk kanë mbetur pa shtëpi vetëm sepse humbën tokën, por ndihen të pastrehë edhe në raport me kulturën dhe traditat e tyre.
Shqetësimi është edhe më i madh për fëmijët që kanë humbur prindërit ose janë larguar nga komunitetet ku do të mësonin gjuhën, ritualet dhe zakonet e paraardhësve.
Për të mbijetuarit, rindërtimi nuk do të thotë kështu vetëm ngritja e shtëpive të reja. Sfida është të rindërtohet edhe komuniteti dhe të ruhet ajo pjesë e jetës që nuk mund të zëvendësohet me ndihma materiale.
Në një manastir të kthyer përkohësisht në strehë, familjet po përpiqen tani të shpëtojnë atë që përmbytjet nuk arritën ta marrin: kujtesën dhe traditat që i kanë mbajtur të lidhur për breza.
