Me vetëm pak javë nga zgjedhjet parlamentare në Izrael, beteja më e fortë politike nuk po zhvillohet vetëm në terren, por edhe në ajër. Dhjetëra mijëra izraelitë që jetojnë jashtë vendit po rezervojnë bileta për t’u kthyer në atdhe ditën e votimit, ndërsa partia Likud e kryeministrit Benjamin Netanyahu po përpiqet ta ndalojë një pjesë të këtij fluksi.
Të mërkurën, Likud paraqiti një kërkesë pranë Komitetit Qendror të Zgjedhjeve në Izrael për të bllokuar nismën “Fly & Vote”, një iniciativë qytetare që ndihmon izraelitët e diasporës të gjejnë mënyra për t’u kthyer në vend për të votuar. Partia e Netanyahut e akuzon këtë nismë si një operacion të paligjshëm, të financuar nga jashtë, që sipas saj mund të “dëmtojë rëndë integritetin e zgjedhjeve”.
Në një vend ku rezultati elektoral shpesh vendoset nga diferenca shumë të ngushta, vota e izraelitëve që jetojnë jashtë mund të ketë peshë vendimtare. Ndryshe nga shumë demokraci perëndimore, Izraeli nuk lejon votimin me postë nga jashtë vendit. Vetëm diplomatët dhe përfaqësuesit zyrtarë mund të votojnë jashtë territorit izraelit. Qytetarët e zakonshëm që ndodhen jashtë, të cilët në çdo moment mund të përbëjnë deri në 10% të popullsisë, duhet të kthehen fizikisht në Izrael ose të humbasin të drejtën e votës.
“Fly & Vote” është krijuar nga America-Israel Democracy AID Coalition, një organizatë jofitimprurëse me bazë në SHBA, e themeluar në vitin 2023. Organizata thotë se nuk paguan drejtpërdrejt biletat e udhëtimit, por ndihmon qytetarët të gjejnë fluturime më të lira, linja alternative, tarifa grupi dhe zgjidhje logjistike, përfshirë rinovimin e pasaportave, verifikimin e të drejtës së votës dhe mundësinë e fluturimeve charter nëse kërkesa është e lartë.
Sipas organizatorëve, më shumë se 35 mijë izraelitë janë regjistruar tashmë në platformë, ndërsa sondazhet e brendshme sugjerojnë se mbi 50 mijë qytetarë mund të kthehen për të votuar.
Zgjedhjet e 27 tetorit do të jenë të parat pas katër viteve të trazuara nën koalicionin e djathtë dhe ultra-ortodoks të Netanyahut, një periudhë e shënuar nga protestat masive kundër reformës në drejtësi, sulmi i 7 tetorit 2023 dhe lufta shumëfrontëshe që pasoi. Sondazhet e fundit tregojnë se as koalicioni i Netanyahut dhe as opozita e fragmentuar nuk arrijnë shumicën prej 61 mandatesh të nevojshme për të formuar qeverinë.
Pikërisht këtu qëndron frika politike e Likud: nëse dhjetëra mijëra izraelitë nga diaspora kthehen për të votuar, ata mund të ndryshojnë ekuilibrin e një gare që pritet të jetë tejet e ngushtë. Për Netanyahun, këtë herë, beteja nuk është vetëm për kutitë e votimit. Është edhe për avionët që mund t’i mbushin ato.
