Bota 28 August 2026, 12:52 Nga VNA

Mbreti që nuk e kërkoi kurorën: Kush është Haakon VIII, njeriu që merr Norvegjinë në një nga momentet më të vështira të monarkisë

Ndaje në Whatsapp

dfvfvvfd.jpg

Për vite me radhë, Haakon Magnus i Norvegjisë kishte një marrëdhënie jo fort të zakonshme me fatin që i ishte caktuar që në lindje. Ishte princ, ishte trashëgimtar i fronit, por si fëmijë nuk donte shumë të fliste për këtë. Në autobiografinë e tij të vitit 2023 ai kujton se statusi mbretëror e bënte të ndihej në ankth në shkollë.

Sot, 28 gusht 2026, ai nuk mund t’i shmanget më rolit për të cilin është përgatitur pothuajse gjithë jetën.

Pas vdekjes së Mbretit Harald V në moshën 89-vjeçare, Haakon, 53 vjeç, trashëgoi fronin norvegjez. Ai bëhet Mbreti Haakon VIII, duke marrë një emër që e lidh drejtpërdrejt me Haakon VII, monarkun që u bë simbol i rezistencës norvegjeze gjatë pushtimit nazist.

Por mbreti i ri është, në shumë drejtime, produkt i një Norvegjie krejt tjetër.

Haakon Magnus lindi më 20 korrik 1973, djali i Haraldit dhe Sonjës. U rrit në rezidencën Skaugum pranë Oslos së bashku me motrën, Märtha Louise. Prindërit u përpoqën që fëmijëria e tyre të ishte sa më e ngjashme me atë të fëmijëve të tjerë norvegjezë dhe Haakon ndoqi edhe shkollë publike.

Kur gjyshi i tij, Mbreti Olav V, vdiq më 17 janar 1991 dhe Harald mori kurorën, Haakon u bë Princi i Kurorës. Ishte vetëm 17 vjeç. Pak muaj më vonë, pasi mbushi 18 vjeç, mori pjesë për herë të parë në Këshillin e Shtetit.

Në vend që të kufizohej në edukimin tradicional të një princi, Haakon ndërtoi një formim që të kujton më shumë profilin e një diplomati modern. Ai u diplomua në Akademinë Mbretërore Detare të Norvegjisë në Bergen në vitin 1995, kreu shërbimin në Marinën Mbretërore dhe më pas studioi shkenca politike në University of California, Berkeley, ku u diplomua në vitin 1999.

Më vonë kreu masterin për studime të zhvillimit në London School of Economics, me fokus tregtinë ndërkombëtare dhe Afrikën. Punoi gjithashtu pranë misionit norvegjez në Kombet e Bashkuara në Nju Jork dhe përfundoi programin e trajnimit diplomatik të Ministrisë së Jashtme norvegjeze. Ka kryer edhe stërvitje me forcat speciale dhe trajnim me parashutë.

Por momenti që e bëri Haakonin vërtet të njohur përtej protokollit mbretëror nuk kishte lidhje as me ushtrinë, as me diplomacinë. Kishte lidhje me një grua.

Princi dhe nëna beqare

Në vitin 1999 Haakon njohu Mette-Marit Tjessem Høiby. Ajo nuk vinte nga aristokracia. Ishte një grua e zakonshme norvegjeze, nënë beqare e një djali, Marius Borg Høiby, dhe kishte një të kaluar që në atë kohë prodhoi një prej debateve më të mëdha rreth familjes mbretërore.

Haakon nuk u tërhoq.

Çifti u martua më 25 gusht 2001 në Katedralen e Oslos. Marius u bë pjesë e familjes së tyre dhe më vonë Haakon dhe Mette-Marit patën dy fëmijë: Princeshën Ingrid Alexandra, të lindur në vitin 2004, dhe Princin Sverre Magnus, të lindur një vit më vonë.

Në atë kohë zgjedhja e Haakonit u konsiderua nga disa si një rrezik për monarkinë. Me kalimin e viteve, ajo u bë pjesë e imazhit të tij: një princ më pak i lidhur me konvencionet tradicionale të oborrit dhe më afër ndryshimeve që po kalonte vetë shoqëria norvegjeze.

Haakon ka kultivuar gjithashtu një profil dukshëm më informal se ai i monarkëve tradicionalë. Është i apasionuar pas surf-it, skive, aktiviteteve në natyrë dhe muzikës. Në aktivitetin publik është fokusuar te të rinjtë, përfshirja sociale, zhvillimi dhe çështjet ndërkombëtare.

Një kurorë që vjen në momentin më të vështirë

Por Haakon nuk trashëgon vetëm kurorën dhe popullaritetin e të atit. Trashëgon edhe një familje mbretërore që po kalon një prej periudhave më të vështira të historisë së saj moderne.

Mette-Marit është vënë nën presion të madh publik për marrëdhëniet e saj të dikurshme me Jeffrey Epstein. Familja është goditur gjithashtu nga çështja penale e Marius Borg Høiby, djalit të saj dhe thjeshtrit të Haakonit. Edhe motra e mbretit të ri, Princesha Märtha Louise, ka qenë prej vitesh burim debatesh për aktivitetet e saj dhe martesën me amerikanin Durek Verrett.

Kjo e bën momentin e marrjes së fronit shumë të ndryshëm nga ai i vitit 1991, kur Harald V pasoi Olav V.

Haakon ka pasur megjithatë një avantazh të rëndësishëm: vitet e fundit ai ka ushtruar disa herë funksionet e regjentit kur shëndeti i të atit nuk e lejonte mbretin të kryente detyrat kushtetuese. Pra, norvegjezët e kanë parë tashmë duke kryer një pjesë të rolit që nga sot i përket plotësisht.

Ingrid Alexandra, gruaja që mund të bëhet mbretëreshë

Me ngjitjen e Haakonit në fron ndryshon edhe linja e trashëgimisë.

Vajza e tij 22-vjeçare, Ingrid Alexandra, bëhet tashmë trashëgimtarja e fronit. Nëse një ditë ajo e trashëgon atë, Norvegjia do të ketë një mbretëreshë në krye të shtetit, rezultat i ndryshimeve në rregullat e trashëgimisë që vendosën barazinë mes burrave dhe grave.

Dhe këtu historia bën një rreth interesant.

Haakon merr emrin e Haakon VII, mbretit që në vitin 1905 u zgjodh për të drejtuar Norvegjinë e sapopavarësuar dhe që zgjodhi moton “Alt for Norge” – “Gjithçka për Norvegjinë”.

Më shumë se një shekull më vonë, Haakon VIII merr një monarki shumë më moderne, shumë më informale, por edhe shumë më të ekspozuar ndaj jetës private të familjes që e përfaqëson.

Sfida e tij, për këtë arsye, nuk do të jetë thjesht të zëvendësojë një baba jashtëzakonisht popullor. Do të jetë të bindë norvegjezët se një institucion i trashëguar mund të mbetet i rëndësishëm në një shoqëri që nuk trashëgon më automatikisht respektin për të.

Dhe për princin që dikur ndihej në ankth kur në shkollë i kujtonin se ishte mbretëror, nuk ka më vend ku të fshihet nga kurora.

Nga sot, kurora është e tij.

Video

Kamera e një droni ka kapur momentin dramatik kur një akullnajë u shkëput pranë majës Langtang Lirung, në mbi 7,200 metra lartësi. Shkëputja shkaktoi një ortek masiv, i cili u shndërrua në një rrjedhë gjigante balte, uji dhe mbetjesh, duke përfshirë fshatra dhe zona të banuara përgjatë lumit Trisuli. Qindra persona kanë humbur jetën, ndërsa mbi 1,000 të tjerë raportohet se janë të zhdukur.

Kamera e një droni ka kapur momentin dramatik kur një akullnajë u shkëput pranë majës Langtang Lirung, në mbi 7,200 metra lartësi. Shkëputja shkaktoi një ortek masiv, i cili u shndërrua në një rrjedhë gjigante balte, uji dhe mbetjesh, duke përfshirë fshatra dhe zona të banuara përgjatë lumit Trisuli. Qindra persona kanë humbur jetën, ndërsa mbi 1,000 të tjerë raportohet se janë të zhdukur.

Një grabitje sa spektakolare, aq edhe e pazakontë është regjistruar në Egjipt. Një grup personash arriti të grabitë një kamion ndërsa ishte në lëvizje, në një skenë që të kujton filmat “Fast & Furious”. Objektivi, megjithatë, nuk ishte ndonjë ngarkesë luksoze: grabitësit morën 105 kilogramë mish pule të ngrirë.

Përmbytjet e fuqishme në kufirin mes Nepalit dhe Tibetit kanë shkaktuar qindra viktima dhe të zhdukur. Pamjet tronditëse tregojnë disa persona që vrapojnë për t’i ikur një vale balte dhe uji, duke shpëtuar në momentet e fundit. Bilanci paraprak raporton 362 viktima dhe mbi 1,300 të zhdukur, ndërsa autoritetet kanë nisur evakuimet në zonat e rrezikuara.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme