Më 11 maj 1956, nga Vithkuqi i Korçës, Jorgjia Shero i drejtohej Enver Hoxhës me një letër ku kërkonte lirimin e bashkëshortit të saj, Mihal Shero, i dënuar dhe i mbajtur në burgun e Rinasit në Tiranë. Ishte një nga ato letra që nuk mbajnë vetëm bojë mbi letër, por edhe peshën e një shtëpie të mbetur pa burrë, të një gruaje që i kishte shteruar çdo rrugë tjetër dhe të një familjeje që kërkonte një copë drejtësi në një vend ku drejtësia varej nga vullneti i pushtetit.
Në rreshtat e saj nuk ka gjuhë politike. Ka lutje, ka shpjegime, ka përpjekje për të bindur se Mihal Shero nuk ishte njeriu që përshkruhej në dosjet e regjimit. Jorgjia shkruan për të shoqin si për një familjar, si për një njeri të njohur në fshat, si për dikë që, sipas saj, nuk kishte kryer krime dhe nuk meritonte të kalbej në burg. Ajo i kërkon Enver Hoxhës ta shohë çështjen edhe një herë, t’i japë mundësi një rishikimi, të mos e lërë familjen në mëshirën e një vendimi që për ta ishte kthyer në fatkeqësi të përditshme.
Por në Shqipërinë e vitit 1956, një letër e tillë nuk shkonte drejt mëshirës. Shkonte drejt mekanizmit të shtetit.
Përgjigjja zyrtare erdhi nga Gjykata e Lartë, me firmën e kryetarit Aranit Çela. Aty nuk kishte asnjë gjurmë njerëzore nga ankthi i gruas që kishte shkruar. Në gjuhën e ftohtë të pushtetit thuhej se fajësia e Mihal Sheros ishte “provuar” dhe se ai kishte bërë pjesë në një grup të cilësuar terrorist, të drejtuar nga Koli Kolaçi, i dënuar me vdekje dhe i pushkatuar. Dokumenti përmendte djegie banesash, vrasje, plagosje, agjitacion e propagandë kundër pushtetit popullor, duke e mbyllur çështjen me përfundimin se vendimi i gjykatës ishte “i drejtë dhe i bazuar”.
Kështu, një lutje familjare u kthye në një shkresë refuzimi. Një grua kishte kërkuar burrin; shteti i ktheu akuzën. Ajo kishte shkruar me gjuhën e jetës së përditshme, me kujtimet e fshatit, me hallin e shtëpisë dhe me shpresën se dikush mund ta dëgjonte. Regjimi iu përgjigj me nenet e veta, me etiketën e armikut, me vulën e Gjykatës së Lartë dhe me atë siguri brutale që kishte sistemi kur vendoste se një njeri nuk ishte më njeri, por dosje.
Kjo është edhe pjesa më e dhimbshme e dokumentit. Jo vetëm dënimi i Mihal Sheros, por mënyra se si pushteti e trajtonte dhimbjen e familjes. Komunizmi nuk ndëshkonte vetëm të burgosurin. Ai ndëshkonte edhe gruan që mbetej pas derës së burgut, fëmijët që rriteshin me hijen e mbiemrit të dënuar, të afërmit që duhej të mësonin të flisnin me kujdes edhe për fatkeqësinë e tyre. Një vendim gjykate nuk mbyllte vetëm një proces penal; ai hapte një dënim të gjatë shoqëror për gjithë familjen.
Letra e Jorgjia Sheros është dëshmi e atij raporti të pabarabartë mes qytetarit dhe shtetit komunist. Në njërën anë qëndron një grua që kërkon të shpëtojë bashkëshortin, duke përdorur të vetmen armë që i kishte mbetur: fjalën e shkruar. Në anën tjetër qëndron aparati i një regjimi që nuk ndalej përballë asnjë lutjeje, sepse e kishte ndërtuar drejtësinë si zgjatim të pushtetit politik dhe jo si mbrojtje të njeriut.
Sot, këto dy dokumente lexohen bashkë: letra e gruas dhe përgjigjja e Gjykatës së Lartë. Të dyja tregojnë më shumë se një histori personale. Tregojnë një kohë kur njerëzit nuk kërkonin të fitonin një proces, por të mbijetonin nga një vendim; kur një firmë mund të shkatërronte një jetë; kur fjala “armiq” mjaftonte për të mbyllur dyert e çdo shprese.
Në qendër të kësaj historie mbetet Mihal Shero, burri nga Vithkuqi i dënuar me 20 vjet burg, por dokumenti ruan po aq fort edhe figurën e Jorgjias, gruas që nuk pranoi të heshtte. Letra e saj nuk e liroi dot të shoqin. Nuk e zbuti dot vendimin. Nuk e çau dot murin e regjimit. Por sot ajo mbetet si provë e asaj që diktatura u përpoq ta fshinte: se pas çdo “armiku të popullit” qëndronte një njeri, një familje, një shtëpi dhe një plagë që nuk mbyllej me vulë.
