Një analizë e re e mbetjeve njerëzore të gjetura në varre të lashta egjiptiane po rikthen debatin mbi një praktikë të errët të fillimeve të qytetërimit faraonik: sakrificimin e njerëzve për të shoqëruar sundimtarët pas vdekjes.
Studiuesit analizuan 46 kafka nga varre të lidhura me sundimtarët e Dinastisë së Parë të Egjiptit, përfshirë mbretërit Djer dhe Djet, si edhe mbretëreshën Merneith.
Varret datojnë rreth vitit 3000 para erës sonë, një periudhë shumë e hershme e shtetit të bashkuar egjiptian.
Në disa prej kafkave, studiuesit identifikuan fraktura që dyshohet se janë shkaktuar rreth momentit të vdekjes. Lloji dhe pozicioni i dëmtimeve kanë ngritur mundësinë që disa prej personave të jenë vrarë qëllimisht.
Personat e varrosur pranë sundimtarëve besohet se përfshinin oborrtarë, zyrtarë dhe zejtarë. Një nga teoritë është se ata mund të jenë sakrifikuar në mënyrë që të vazhdonin t’i shërbenin mbretit edhe në jetën e përtejme.
Praktika e varrosjes së njerëzve pranë mbretërve ka qenë e njohur prej kohësh nga arkeologët, por ka pasur debat nëse personat vdiqën natyrshëm, u vetëflijuan apo u vranë gjatë ceremonive mortore.
Gjurmët e traumës në kafka u japin studiuesve një tjetër element për të hetuar këtë mister, megjithëse ekspertët tregohen të kujdesshëm dhe nuk thonë se çdo person i varrosur pranë sundimtarëve ishte domosdoshmërisht viktimë e një sakrifice.
Zakoni duket se ka qenë relativisht jetëshkurtër në historinë e Egjiptit. Në periudhat e mëvonshme, në vend të njerëzve të vërtetë, faraonët varroseshin me figura të vogla funerare që simbolikisht duhej t’u shërbenin në botën tjetër.
Zbulimi ofron kështu një dritare të rrallë mbi besimet dhe ritualet e pushtetit në Egjiptin e hershëm, në një kohë kur vdekja e një sundimtari mund të kishte pasoja edhe për njerëzit që e kishin shërbyer gjatë jetës.
