Nga Josh Meyer, bashkautori i librit, “The Hunt for KSM: Inside the Pursuit and Takedown of the Real 9/11 Mastermind, Khalid Sheikh Mohammed” (2012).
Vendimi i gjykatësit i shton një tjetër pengesë çështjes së gjatë penale për dënim me vdekje kundër Khalid Sheikh Mohammed, në prag të 25-vjetorit të sulmeve terroriste më vdekjeprurëse në historinë e SHBA-së.
Një gjykatës ushtarak amerikan ka rrëzuar rrëfimin e Khalid Sheikh Mohammed të vitit 2007 të dhënë para agjentëve të FBI-së, lidhur me rolin e tij të pretenduar si drejtues kryesor në sulmet e 11 Shtatorit, duke vendosur se rrëfimi nuk ishte dhënë vullnetarisht dhe nuk mund të përdoret kundër tij në gjyq.
Vendimi i 28 gushtit, i marrë nga gjykatësi i çështjes, nënkoloneli i Forcave Ajrore Michael Schrama, shton një tjetër pengesë për çështjen e zgjatur në kohë që parashikon dënimin me vdekje. Ky vendim merret në prag të 25-vjetorit të sulmit terrorist më vdekjeprurës në historinë amerikane, ku humbën jetën afro 3,000 njerëz.
Muajin e kaluar, një gjykatë amerikane e apelit refuzoi t’i lejonte Mohammedit dhe dy të bashkëpandehurve të tij të deklaroheshin fajtorë sipas marrëveshjeve të mëparshme, të cilat do t’i kishin shpëtuar nga dënimi me vdekje.
Prokurorët ushtarakë ende nuk kanë thënë nëse do ta apelojnë vendimin, gjë që do të vononte edhe më tej gjykimin e mundshëm për Mohammedin dhe tre bashkëpunëtorët e tij të dyshuar. Në fillim të kësaj jave, Schrama kishte caktuar datën e gjyqit për qershorin e vitit 2028. Vendimi i heq prokurorisë atë që ajo e ka cilësuar si pjesën qendrore të çështjes së saj kundër Mohammedit.
Mohammed, i njohur zakonisht si KSM, është mburrur në raste të ndryshme për rolin e tij në organizimin e serisë së koordinuar të rrëmbimeve të avionëve nga kamikazë, të cilat rrëzuan kullat binjake të Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju Jork dhe dëmtuan Pentagonin më 11 shtator 2001. Një avion i katërt i rrëmbyer, United Airlines Flight 93, u rrëzua pranë Shanksville, Pensilvani, pasi pasagjerët dhe anëtarët e ekuipazhit u kundërpërgjigjën.
Mohammed u përshkrua si “arkitekti kryesor i sulmeve të 11 Shtatorit” në raportin e Komisionit të 11 Shtatorit të vitit 2004. Në prill të vitit 2002, gati një vit para kapjes së tij, KSM ftoi gazetarin e Al Jazeera-s, Yosri Fouda, që të takohej fshehurazi me të dhe ndihmësin e tij kryesor, Ramzi bin al-Shib, në Pakistan. Ata diskutuan gjerësisht sulmet e së martës në mëngjes, siç do të raportonte më vonë Fouda.
“Duke mbledhur gjithë përvojën dhe guximin tim, e pashë Khalidin në sy dhe e pyeta: ‘A e bëtë ju?’”, shkroi Fouda në një artikull të vitit 2003, pas kapjes së Mohammedit në Pakistan, duke shtuar se “referenca ndaj 11 Shtatorit ishte e nënkuptuar”. “Khalidi u përgjigj pa shumë bujë: ‘Unë jam kreu i komitetit ushtarak të al-Qaedas’, filloi ai, ‘dhe Ramziu është koordinatori i operacionit të së Martës së Shenjtë. Dhe po, ne e bëmë.’”
Mohammed pranoi pothuaj të njëjtën gjë edhe para agjentëve të FBI-së gjatë disa ditëve të marrjes në pyetje në bazën ushtarake amerikane në Gjirin e Guantanamos, Kubë, në vitin 2007. Por Schrama vendosi se këto deklarata ishin të papranueshme si prova për shkak të mënyrës se si ishin marrë.
KSM, inxhinier me origjinë pakistaneze, që kishte ndjekur universitetin në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, iu nënshtrua tortures së waterboarding-ut dhe metodave të tjera brutale të marrjes në pyetje në burgje sekrete të CIA-s, përpara se të transferohej në Guantanamo në vitin 2006.
Sipas “The New York Times”, e cila citoi avokatë që e kishin shqyrtuar vendimin, Schrama tha se prokurorët ushtarakë nuk kishin arritur të provonin se deklaratat e Mohammedit të vitit 2007 ishin dhënë vullnetarisht. Prokurorët kishin rënë tashmë dakord të përjashtonin deklaratat që KSM kishte bërë gjatë kohës që ishte nën kujdesin e CIA-s. Megjithatë, ata shpresonin që pranimet e fajësisë të bëra para një “ekipi të pastër” agjentësh të FBI-së – përfshirë një nga agjentët fillestarë të çështjes, Frank Pellegrino – të pranoheshin si prova.
Schrama arriti në përfundimin se marrjet e mëvonshme në pyetje nga FBI-ja ishin ndikuar nga trajtimi i mëparshëm i Mohammedit nga CIA, pasi ai kishte frikë se do t’i nënshtrohej përsëri metodave brutale të marrjes në pyetje nëse nuk bashkëpunonte, raportoi “Times”.
Vendimi prej 45 faqesh nuk është bërë ende publik, dhe pritet të shqyrtohet nga siguria ushtarake, sipas “Times”. Edhe “CBS News” raportoi për vendimin e Schrama-s për të rrëzuar rrëfimin e Mohammedit.
Kryeprokurori, kundëradmirali Aaron Rugh, i tha “Times” se ekipi i tij do ta shqyrtojë vendimin përpara se të vendosë nëse do të bëjë apel.
Vendimi vjen disa ditë pasi Schrama vendosi se Mohammed dhe tre bashkëpandehurit e tij – Walid Muhammad Salih Mubarak bin ’Atash, Mustafa Ahmed Adam al Hawsawi dhe Ali Abdul Aziz Ali – do të gjykohen duke filluar më 5 qershor 2028.
Gjatë 14 viteve të fundit, procedurat e komisionit ushtarak janë vonuar vazhdimisht për shkak të mosmarrëveshjeve mbi trajtimin e të pandehurve gjatë kohës së ndalimit të tyre nga CIA dhe mbi pranueshmërinë e provave të mbledhura kundër tyre.
Prokurorët dukej se kishin siguruar një fitore të madhe në këtë çështje në korrik 2024, kur Mohammed, bin ’Atash dhe Hawsawi ranë dakord të deklaroheshin fajtorë për akuzat në këmbim të faljes së jetës së tyre. Marrëveshja ishte pranuar nga një zyrtar që mbikëqyrte gjykatën ushtarake të Pentagonit në Guantanamo. Por brenda pak ditësh, ajo u anulua nga sekretari i atëhershëm i Mbrojtjes, Lloyd Austin, pas kritikave nga ligjvënësit republikanë.
Mohammed mbetet i burgosuri më i njohur në qendrën e paraburgimit të Guantanamos, e cila u krijua në vitin 2002 nga presidenti i atëhershëm George W. Bush për të mbajtur të dyshuar të huaj për militantizëm pas sulmeve të 11 Shtatorit.
