Open Data Albania ka ngritur alarmin se prej datës 26 shkurt në faqet zyrtare të shtetit shqiptar është ndërprerë publikimi i të dhënave mbi pagesat dhe transaksionet e Thesarit nga institucionet buxhetore.
Sipas informacionit të publikuar, ndërprerja e transparencës nuk lidhet me ndonjë ndryshim të shpallur në praktikat e publikimit të të dhënave. Arsyeja, sipas burimeve të disponueshme, lidhet me ndryshimet e shumta në stafet e teknologjisë së informacionit në Agjencinë Kombëtare të Shoqërisë së Informacionit (AKSHI).
Stafi i ri ende nuk duket se ka marrë plotësisht në dorë funksionet dhe përgjegjësitë që lidhen me mirëmbajtjen e këtij sistemi, ndërsa ekziston rreziku që situata të zgjasë, duke krijuar një precedent ku institucionet nuk përmbushin një nga funksionet e tyre themelore: garantimin e transparencës publike.
Ndërprerja e publikimit të të dhënave për pagesat e Thesarit nuk konsiderohet një problem teknik i zakonshëm. Bëhet fjalë për një sistem transparence të konsoliduar, i cili prej vitesh ka shërbyer si një nga instrumentet kryesore për monitorimin e shpenzimeve publike dhe forcimin e llogaridhënies.
Përmes këtij sistemi, publiku dhe organizatat e interesuara kanë pasur mundësi të ndjekin në mënyrë të vazhdueshme se si shpenzohen fondet publike, cilat institucione kryejnë pagesa dhe cilët janë përfituesit e tyre.
Me ndërprerjen e publikimit të këtyre të dhënave, publiku mbetet përkohësisht pa mundësinë për të kuptuar se si po përdoren fondet publike, cilët janë përfituesit e pagesave dhe nëse këto fonde po përdoren në mënyrë të drejtë dhe transparente.
Në një situatë të tillë rritet edhe rreziku që përfitues të caktuar – qofshin klientë të institucioneve buxhetore apo kontraktorë të ndryshëm – të përfitojnë pa u vënë re nga kontrolli publik.
Mungesa e transparencës në një sistem që deri tani ka qenë automatik dhe i institucionalizuar ngre shqetësime serioze për llogaridhënien publike, kontrollin qytetar dhe menaxhimin e financave publike.
Sepse kur transparenca ndalon, lind edhe pyetja: bëhet fjalë për paaftësi administrative apo për një errësim të qëllimshëm të shpenzimeve publike?
