A duhet t’i thuash “të lutem” dhe “faleminderit” ChatGPT-së apo modeleve të tjera të inteligjencës artificiale? Është një pyetje që mund të duket e çuditshme, por mbi të janë kryer edhe studime shkencore.
Sipas një analize të BBC-së, shumë nga këshillat që qarkullojnë në internet për mënyrën se si duhet t’u flitet chatbot-ëve – nga lavdërimet, kërcënimet e deri te lojërat me role – janë më shumë mite sesa metoda që funksionojnë.
Nuk ka “fjalë magjike”
Studiues kanë testuar dhjetëra mënyra për të përmirësuar përgjigjet e inteligjencës artificiale. Ata i kanë komplimentuar modelet, u kanë kërkuar të “mendojnë me kujdes” dhe madje i kanë bërë të imagjinojnë se ndodhen në universin e serialit Star Trek.
Rezultatet ishin surprizuese: pothuajse asnjë prej këtyre teknikave nuk solli përmirësime të qëndrueshme. Vetëm në disa raste shumë specifike, si ushtrimet bazë të matematikës, loja me role dha rezultate pak më të mira.
Mirësjellja nuk e bën AI më të zgjuar
Në vitin 2025, një përdorues në rrjetin X pyeti me humor sa para kishte shpenzuar OpenAI për energjinë elektrike vetëm sepse njerëzit i thonë “të lutem” dhe “faleminderit” ChatGPT-së.
Drejtori i OpenAI, Sam Altman, iu përgjigj me ironi: “Dhjetëra milionë dollarë, të shpenzuara mirë. Nuk i dihet kurrë.”
Megjithatë, ekspertët theksojnë se nuk ka prova bindëse që mirësjellja e bën inteligjencën artificiale më të saktë.
Madje, disa eksperimente të hershme kanë treguar edhe të kundërtën: modele të mëparshme të ChatGPT-së kanë dhënë përgjigje më të sakta edhe kur përdoruesit i drejtoheshin me tone fyese. Por studiuesit paralajmërojnë se këto rezultate nuk janë të qëndrueshme dhe modelet ndryshojnë vazhdimisht.
Çfarë funksionon vërtet?
Sipas profesorit Jules White nga Universiteti Vanderbilt, problemi nuk qëndron te zgjedhja e fjalëve, por te mënyra se si formulohet kërkesa.
Ekspertët rekomandojnë disa praktika të thjeshta:
* kërkoni disa alternativa dhe jo vetëm një përgjigje;
* jepni shembuj konkretë për stilin ose rezultatin që dëshironi;
* lejoni chatbot-in t’ju bëjë pyetje njëra pas tjetrës për të mbledhur informacion;
* shmangni pyetjet që e drejtojnë paraprakisht drejt një përgjigjeje të caktuar.
Kujdes me lojërat me role
Dikur besohej se nëse i thoshe AI-së se ishte profesor matematike, mjek apo avokat, ajo do të jepte përgjigje më të sakta.
Sot studiuesit paralajmërojnë se kjo mund të ketë efektin e kundërt, sidomos kur kërkohen fakte të sakta. Modelet mund të bëhen më të sigurta në vetvete dhe të prodhojnë përgjigje të pasakta me bindje të plotë – fenomeni i njohur si “halucinacion”.
Megjithatë, loja me role mbetet e dobishme për detyra krijuese, si simulimi i një interviste pune, brainstorming apo zhvillimi i ideve.
Atëherë, a duhet të jemi të sjellshëm?
Nga pikëpamja teknike, përgjigjja është jo domosdoshmërisht. Mirësjellja nuk e bën inteligjencën artificiale më të zgjuar.
Por psikologjikisht mund të ketë vlerë. Të folurit me edukatë e bën shumë njerëz të ndihen më rehat gjatë përdorimit të teknologjisë dhe ndihmon në ruajtjen e zakoneve të komunikimit.
Siç argumentonte filozofi Immanuel Kant, mënyra se si sillemi, edhe ndaj qenieve që nuk kanë ndjenja, ndikon në karakterin tonë.
Në fund të fundit, inteligjenca artificiale nuk ofendohet dhe nuk gëzohet. Por ndoshta ia vlen të vazhdojmë të themi “të lutem” dhe “faleminderit” – jo për hir të saj, por për tonin.
