Në korrik të këtij viti, qeveria hodhi një hap drejt ndryshimit të mënyrës së trajtimit të personave me probleme të shëndetit mendor, të cilët i nënshtrohen mjekimit të detyruar me vendim gjykate. Për këtë qëllim, u shpall tenderi për ndërtimin e një spitali të posaçëm brenda burgut të Shënkollit, në Lezhë, një investim me vlerë rreth 11.5 milionë euro, i financuar nga Buxheti i Shtetit. Por ajo që nisi si një projekt për përmirësimin e kushteve të trajtimit të kësaj kategorie, përfundoi në një procedurë prokurimi që ngre pikëpyetje mbi përzgjedhjen e fituesit, pasi katër oferta më të lira u lanë jashtë, ndërsa kontrata shkoi te një bashkim kompanish, mes të cilave edhe ajo e biznesmenit Gentian Sula i marrë i pandehur nga SPAK.
Procedura u shpall më 31 korrik 2026 nga Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve, me financim nga Buxheti i Shtetit dhe me objekt ndërtimin e godinës së re të spitalit për personat me mjekim të detyruar me vendim gjykate.
Sipas projektit, objekti do të ngrihet brenda territorit të Institucionit të Ekzekutimit të Vendimeve Penale në Shënkoll, në një sipërfaqe prej rreth 6 mijë deri në 6.250 metra katrorë dhe me lartësi deri në katër kate. Ai parashikon pavijone trajtimi, ambiente shëndetësore, shërbime mbështetëse dhe infrastrukturë teknike, të përshtatura për një institucion ku kujdesi mjekësor duhet të ndërthuret me masat e larta të sigurisë.
Megjithatë, përtej rëndësisë së këtij investimi, mënyra e përzgjedhjes së kompanive që do ta realizojnë ka ngritur dyshime mbi konkurrencën dhe përdorimin me eficiencë të fondeve publike.
Katër oferta më të lira, por kontrata përfundon te një tjetër bashkim kompanish
Në garën për ndërtimin e spitalit shfaqën interes nëntë operatorë ekonomikë. Në përfundim të procedurës së zhvilluar nga Operatori i Blerjeve të Përqendruara, institucioni i drejtuar në atë periudhë nga Jonaid Myzyri, fitues u shpall bashkimi i kompanive “AGI KONS”, “COLOMBO” dhe “DEHA 2010”, me një ofertë prej 786.7 milionë lekësh, ose rreth 73.5% të fondit limit.
Por dokumentet e procedurës nxjerrin në pah një fakt që kërkon shpjegim: katër ofertues kishin paraqitur çmime më të ulëta sesa bashkimi që mori kontratën.
Dy prej tyre, bashkimi i operatorëve “AGRI CONSTRUCTION” me kompanitë partnere dhe ai “HASTOÇI”–“EC Pro Partners”, u skualifikuan për mosplotësim të kritereve që lidhen me përvojën në punë të ngjashme dhe numrin e punonjësve.
Situata bëhet më e diskutueshme me dy ofertat e tjera, të cilat, sipas të dhënave të paraqitura, nuk rezultojnë të jenë skualifikuar, por sërish nuk u përzgjodhën.
Bashkimi i kompanive “G.P.G. COMPANY”, “NDREGJONI” dhe “SENKA” kishte ofruar 772.6 milionë lekë, plot 14.1 milionë lekë më pak se fituesi. Ndërkohë, grupimi “T&XH”, “BE-IS” dhe “CURRI” kishte propozuar një çmim 4.2 milionë lekë më të ulët.
Pra, vetëm në krahasim me ofertën e “G.P.G. COMPANY” dhe partnerëve të saj, diferenca arrin në 14.1 milionë lekë, një shumë që mund të ishte kursyer nga buxheti publik, nëse kjo ofertë plotësonte të gjitha kushtet ligjore dhe teknike për t'u shpallur fituese.
Këtu lind edhe pyetja, përse një ofertë më e lirë, që sipas të dhënave nuk ishte skualifikuar, u la jashtë përzgjedhjes përfundimtare?
Çmimi më i ulët nuk garanton automatikisht fitimin e një tenderi, pasi vlerësimi varet edhe nga kriteret e përcaktuara në dokumentet e prokurimit. Megjithatë, diferencat financiare dhe statusi i ofertuesve kërkojnë një arsyetim të qartë nga institucioni përgjegjës.
Përgjegjësia për të sqaruar këtë vendimmarrje bie mbi Operatorin e Blerjeve të Përqendruara, i cili gjatë zhvillimit të procedurës drejtohej nga Jonaid Myzyri.
Gentian Sula, biznesmeni nën hetim nga SPAK që përfiton nga kontrata
Një prej kompanive të bashkimit fitues është “AGI KONS”, në pronësi të biznesmenit Gentian Sula, emri i të cilit është përfshirë në një prej dosjeve më të bujshme të hetuara nga SPAK, atë që lidhet me kryebashkiakun e Tiranës, Erion Veliaj.
Sula është marrë i pandehur dhe ndaj tij është caktuar masa e sigurisë “detyrim paraqitje”, në kuadër të hetimeve për dyshime për korrupsion aktiv.
Sipas pretendimeve të organit të akuzës, biznesmeni dyshohet se ka përfituar leje ndërtimi dhe kontrata publike në këmbim të favoreve financiare dhe marrëdhënieve të dyshimta me persona të lidhur me zyrtarë publikë.
Një prej episodeve të përmendura në dosje lidhet me një shumë prej 115 mijë eurosh, të dhënë si kapar në një transaksion që përfshin bashkëshorten e Erion Veliajt. Këto rrethana janë pjesë e pretendimeve hetimore dhe nuk përbëjnë prova të një vendimi përfundimtar fajësie.
“AGI KONS” nuk është një emër i panjohur në kontratat publike. Përgjatë viteve të fundit, kompania ka marrë pjesë në projekte me vlera të konsiderueshme, duke përfshirë rehabilitimin e Parkut Rinia në Tiranë, ndërhyrje në infrastrukturën spitalore, përfshirë QSUT-në, si dhe investime në objekte arsimore.
Por lidhjet e përmendura në dosjet hetimore nuk kufizohen vetëm te zyrtarët e mazhorancës aktuale.
Emri i Sulës shfaqet edhe në çështje që lidhen me ish-drejtuesit e LSI-së, sot Partia e Lirisë, Ilir Meta dhe Monika Kryemadhi.
Sipas pretendimeve të hetuesve, një marrëveshje ndërtimi në zonën e Laprakës i ka mundësuar Kryemadhit përfitimin e 35% të sipërfaqes së një pallati kundrejt një investimi që organi i akuzës e konsideron të vogël në raport me vlerën e përfituar. SPAK ka ngritur dyshime edhe mbi përdorimin e këtyre marrëdhënieve financiare për justifikimin e pasurive, përfshirë vilën në Gjirin e Lalzit.
Në hetime përmenden gjithashtu deklarime financiare të biznesmenit që lidhen me shpjegimin e depozitave bankare të nënës së Kryemadhit.
Një tjetër element i marrëdhënieve të mëparshme politike është emërimi i bashkëshortes së Sulës në postin e zëvendësministres në vitin 2013, me propozimin e Ilir Metës.
Këto episode, pavarësisht se u përkasin çështjeve të ndryshme, tregojnë se biznesmeni ka qenë prej vitesh pjesë e marrëdhënieve ekonomike dhe institucionale që janë bërë objekt i vëmendjes së drejtësisë.
Megjithatë, hetimet ndaj tij nuk provojnë në vetvete se kompania “AGI KONS” është favorizuar në tenderin e Shënkollit. Pikërisht për këtë arsye, transparenca mbi vlerësimin e ofertave merr një rëndësi të veçantë.
“COLOMBO”, miliona euro nga tenderat publikë
Kompania tjetër e bashkimit fitues, “COLOMBO”, ka gjithashtu një histori të gjatë kontratash me institucionet shtetërore.
Shoqëria është në pronësi të Diana Labës, e cila figuron si administratore dhe aksionere e vetme. Sipas të dhënave të paraqitura për historikun e saj, Laba e ka blerë kompaninë nga Hasan Laba për një vlerë prej 100 mijë eurosh, përmes një transaksioni të kryer në para fizike.
Hasan Laba është bërë i njohur edhe për aktivitetet publike të shpërndarjes së gjelave të detit në fshatra gjatë festave të fundvitit. Por ajo që e bën “COLOMBO”-n një emër me interes në këtë procedurë është historia e përfitimit të fondeve shtetërore.
Gjatë dhjetë viteve të fundit, kompania raportohet të ketë përfituar, në bashkëpunim me operatorë të tjerë, kontrata publike me vlerë mbi 40 milionë euro. Një pjesë e procedurave ku ajo ka marrë pjesë janë identifikuar me tregues të rrezikut në prokurimet publike, të njohur si “flamuj të kuq”. Këta tregues sinjalizojnë nevojën për kontroll të mëtejshëm, por nuk provojnë automatikisht korrupsion apo paligjshmëri.
Aktiviteti i kompanisë në kontratat shtetërore ka njohur zgjerim pas vitit 2013, ndërsa ndër institucionet vendore ku rezulton të ketë përfituar tendera përmenden bashkitë e Vlorës, Durrësit dhe Tiranës. Kjo histori kontratash e bën edhe më të rëndësishëm sqarimin e mënyrës se si “COLOMBO”, së bashku me “AGI KONS” dhe “DEHA 2010”, arriti të siguronte kontratën për spitalin e Shënkollit, pavarësisht ekzistencës së ofertave më ekonomike.
A u favorizuan kompanitë fituese?
Në fund, historia e këtij tenderi nuk ka të bëjë vetëm me emrat e biznesmenëve apo kompanive që do të ndërtojnë spitalin. Ajo lidhet me një pyetje më të madhe, sa me kujdes dhe transparencë shpenzohen paratë publike?
Një institucion për trajtimin e personave me probleme të shëndetit mendor është një nevojë e rëndësishme publike. Por rëndësia e investimit nuk e përjashton detyrimin për konkurrencë të ndershme, përzgjedhje të argumentuar dhe administrim të përgjegjshëm të fondeve.
Në këtë rast, katër ofertat më të ulëta, dy prej të cilave nuk rezultojnë të skualifikuara sipas të dhënave të paraqitura, ngrenë pikëpyetje që kërkojnë përgjigje. A ka pasur arsye teknike apo ligjore që kanë penguar përzgjedhjen e ofertave më ekonomike? Përse bashkimi “G.P.G. COMPANY”–“NDREGJONI”–“SENKA”, që ofroi 14.1 milionë lekë më pak, nuk u shpall fitues? Dhe a është zbatuar i njëjti standard vlerësimi për të gjithë pjesëmarrësit?
Kështu, Jonaid Myzyri, i cili, vetëm pak ditë përpara se t’i kërkohej dorëheqja nga drejtimi i Operatorit të Blerjeve të Përqendruara, la pas një kontratë tjetër shumëmilionëshe për emra të njohur të tenderave publikë. Nëse kjo ishte thjesht rastësi apo një tjetër favorizim në shpërndarjen e parave publike, është çështje që kërkon verifikim. Por fakt mbetet se OPB, edhe nën drejtimin e tij nuk ndryshoi asgjë në menaxhimin e tenderave publik.
