Nga Muriel
Një qeveri mund t’i rrisë të ardhurat e parashikuara në buxhet me disa ndryshime në një tabelë Excel. Por nuk mund ta detyrojë ekonominë të rritet me urdhër politik.
Kjo është filozofia problematike që qëndron pas paketës fiskale të propozuar për vitin 2027: më shumë taksa mbi biznesin, më shumë barrë mbi konsumin dhe më shumë pasiguri për investitorët.
Në vend të një strategjie që nxit prodhimin, konkurrueshmërinë dhe punësimin, qeveria Rama po zgjedh rrugën më të lehtë administrativisht: t’u kërkojë më shumë atyre që prodhojnë dhe konsumojnë.
Tatimi mbi fitimin propozohet të rritet nga 15% në 17%, tatimi mbi dividendin nga 8% në 15%, ndërsa TVSH-ja standarde nga 20% në 21%.
Por pas këtyre përqindjeve fshihet një realitet që Ministria e Financave duket se nuk e ka trajtuar me seriozitetin e nevojshëm.
Për çdo 100 lekë fitim të tatueshëm që shpërndahen plotësisht si dividend, investitorit sot i mbeten 78.2 lekë. Me normat e propozuara, vetëm 70.55 lekë.
Barra e kombinuar tatimore rritet nga 21.8% në 29.45%.
Çfarë mesazhi po u jep Shqipëria investitorëve? Investoni kapitalin tuaj, merrni përsipër rrezikun, krijoni vende pune, ndërsa shteti do të marrë një pjesë gjithnjë e më të madhe të fitimit!
Edhe biznesi i vogël përballet me një goditje tjetër. Përgjysmimi i pragut të TVSH-së nga 10 në 5 milionë lekë do të thotë më shumë detyrime, kontabilitet dhe kosto administrative për mijëra sipërmarrje.
Qeveria e quan formalizim. Por formalizimi nuk arrihet duke e bërë më të vështirë mbijetesën e biznesit të ndershëm.
Ndërkohë, familjeve u premtohet ulja e TVSH-së për ushqimet bazë, por u rritet norma standarde për një pjesë të madhe të mallrave dhe shërbimeve. Pa një analizë të efektit neto mbi çmimet, ky lehtësim social mbetet një premtim që duhet provuar.
Edhe turizmi, një nga motorët e ekonomisë, përballet me propozimin për rritjen e TVSH-së së akomodimit nga 6% në 10%, pikërisht në një sektor ku kontratat negociohen muaj përpara.
Por problemi më i madh nuk janë vetëm përqindjet. Është mënyra e qeverisjes.
Si mund të hartohet një paketë kaq e gjerë pa paraqitur publikisht një analizë bindëse të ndikimit të saj të kombinuar mbi investimet, çmimet, punësimin dhe konkurrueshmërinë?
Ku janë simulimet ekonomike? Ku janë alternativat? Ku është llogaridhënia profesionale e Ministrisë së Financave?
Një administratë kompetente nuk mat suksesin vetëm me miliardat që parashikon të mbledhë, por edhe me dëmin ekonomik që arrin të shmangë.
Shqipëria ka nevojë për të ardhura publike. Por përpara se t’u kërkojë qytetarëve dhe bizneseve të paguajnë më shumë, qeveria duhet të provojë se po i administron me efikasitet paratë që mbledh sot.
Sepse taksa më e rëndë që qeveria Rama po i imponon ekonomisë shqiptare nuk është 17% mbi fitimin apo 21% TVSH. Është pasiguria.
Dhe kur një qeveri e zëvendëson reformën me rritjen e taksave, ajo nuk po ndërton një ekonomi më të fortë.
Ajo thjesht po i faturon biznesit dhe qytetarit koston e mungesës së vizionit të saj ekonomik.
