Çfarë mund t’i tregojë lexuesit drama 44 vjeçare e një gruaje të ndarë nga familja e saj gjatë komunizmit? Ermal Hasimja, politolog ka zgjedhur romanin dhe ka përdorur historinë e gjyshes së tij për të përshkruar harresën si strategji e dështuar shpëtimi.
Personazhi kryesor, Ana, e rritur në një familje gjakovare me mirëqenie, zhvendoset me burrin nga vendlindja e saj në Tiranën e viteve 40. Pas lufte i shoqi burgoset nga komunistët dhe pas prishjes me Jugosllavinë kufiri mbyllet duke e lënë për 44 vjet larg prindërve, vëllezërve e motrave. Libri përshkruan trysninë mizore dhe pothuajse të suksesshme të komunizmit mbi karakterin dhe dinjitetin e individit. Pas 44 vjetësh ndarjeje, ritakimi me vëllanë e vetëm të mbetur gjallë është akoma më dramatik se vetë ndarja.
Alzajmeri dhe harresa e individit ecën paralelisht me harresën e vullnetshme të shoqërisë për komunizmin. A është harresa një strategji shpëtimi nga sensi i përgjegjësisë, padije mbi të keqen apo rezultat i “edukimit” të “njeriut të ri” gjatë një gjysëmshekulli? Këtu autori nuk ndërhyn, por thjesht përshkruan për t’ia lënë secilit të gjykojë vetë.
Siç thotë vetë autori, historia ishte e gatshme. Është një histori pothuajse e pabesueshme dhe e pakuptueshme për brezat e sotëm, pikërisht për shkak të harresës që shoqëria i ka imponuar vetes. Një Alzajmer kolektiv, gjysëm i programuar dhe pothuajse plotësisht i suksesshëm.
