Zemërimi, frika, xhelozia dhe pasiguria janë emocione që shumica e njerëzve përpiqen t’i shmangin, por psikologët sugjerojnë se ato mund të luajnë një rol të rëndësishëm në përmirësimin e jetës sonë. Një analizë e publikuar nga The Guardian më 8 nëntor trajton konceptin e fleksibilitetit psikologjik, një aftësi që i ndihmon njerëzit të përballen me situata të vështira, të kuptojnë emocionet dhe të përshtatin sjelljen pa humbur nga sytë qëllimet personale. Sipas ekspertëve, përpjekja për të qenë vazhdimisht pozitivë nuk është gjithmonë e dobishme, pasi emocionet e pakëndshme mund të na tregojnë se diçka në jetën tonë ka nevojë për vëmendje.
Në vend që të përpiqemi ta largojmë menjëherë zemërimin, specialistët sugjerojnë të kuptojmë çfarë e shkakton atë. Zemërimi mund të tregojë se një kufi personal është shkelur ose se po përjetojmë një situatë të padrejtë. Frika mund të sinjalizojë pasiguri ose nevojën për përgatitje më të mirë, ndërsa xhelozia mund të zbulojë dëshira dhe nevoja që nuk i kemi pranuar plotësisht. Megjithatë, ekspertët theksojnë se të kuptosh një emocion nuk do të thotë të veprosh automatikisht sipas tij. Një person mund ta pranojë zemërimin pa reaguar me agresivitet, ashtu si mund ta njohë frikën pa lejuar që ajo ta pengojë të marrë vendime.
Në qendër të analizës është fleksibiliteti psikologjik, i cili përshkruan aftësinë për të qëndruar të lidhur me vlerat personale, duke ndryshuar mënyrën e veprimit kur rrethanat e kërkojnë. Ndryshe nga ideja se suksesi arrihet vetëm përmes këmbënguljes së pandërprerë, kjo qasje sugjeron se ndonjëherë është më e dobishme të ndryshojmë strategji. Një njeri mund të ketë një qëllim të rëndësishëm, por rruga që ka zgjedhur për ta arritur mund të mos funksionojë. Në vend që ta konsiderojë ndryshimin si dështim, ai mund të provojë një mënyrë tjetër.
Analiza sjell shembullin e një personi që punonte nga shtëpia dhe përjetonte vetmi. Në vend që ta injoronte këtë ndjenjë, ai e përdori si një sinjal se kishte nevojë për më shumë kontakte njerëzore dhe vendosi të punonte në një hapësirë të përbashkët. Ndryshimi i ambientit i krijoi mundësi të reja komunikimi dhe e ndihmoi të përmirësonte përditshmërinë. Një tjetër shembull lidhet me një burrë me disleksi, i cili dëshironte të ndryshonte profesion dhe të bëhej kuzhinier. Në vend që t’i konsideronte vështirësitë në lexim si pengesë të pakapërcyeshme, ai përshtati mënyrën e të mësuarit, u rikualifikua dhe arriti të shkruante edhe një libër gatimi të krijuar për të qenë më i lehtë për t’u përdorur.
Ekspertët paralajmërojnë gjithashtu se fantazitë pozitive për të ardhmen nuk mjaftojnë për të realizuar objektivat. Të imagjinosh vazhdimisht suksesin mund të krijojë një ndjenjë të përkohshme kënaqësie, por jo domosdoshmërisht motivimin për të vepruar. Një qasje më efektive është të identifikohen pengesat konkrete dhe të përgatiten mënyra për t’i kapërcyer. Për shembull, një person që dëshiron të ushtrohet rregullisht mund të vendosë paraprakisht se çfarë do të bëjë nëse është i lodhur ose nuk ka kohë për një stërvitje të plotë. Në këtë mënyrë, një pengesë e vogël nuk e ndërpret të gjithë përpjekjen.
Një tjetër teknikë është ta shohim situatën nga këndvështrimi i vetes sonë në një moshë tjetër. Psikologët sugjerojnë të pyesim veten se çfarë do të mendonte versioni ynë më i ri ose më i moshuar për një vendim që po marrim sot. Kjo mund të ndihmojë për të dalluar shqetësimet e përkohshme nga gjërat që kanë vërtet rëndësi. Po ashtu, qëllimet mund të trajtohen si eksperimente: të provohet një mënyrë veprimi, të vlerësohen rezultatet dhe të ndryshohet ajo që nuk funksionon.
Sipas analizës, fleksibiliteti psikologjik nuk nënkupton dorëzimin përballë vështirësive dhe as ndryshimin e vazhdueshëm të qëllimeve. Ai lidhet me aftësinë për të pranuar realitetin, për të dalluar çfarë mund të kontrollojmë dhe për të vepruar në përputhje me vlerat tona. Studimet e lidhin këtë aftësi me shëndet më të mirë mendor dhe me një mënyrë më të qëllimshme të përballimit të sfidave. Mesazhi kryesor i ekspertëve është se emocionet e pakëndshme nuk janë domosdoshmërisht armiq që duhen luftuar. Kur kuptohen dhe menaxhohen, ato mund të shërbejnë si sinjale të vlefshme për të ndryshuar atë që nuk po funksionon në jetën tonë.
