Përpjekja për krijimin e një mikro-shteti sovran të Urdhrit Bektashi në kryeqytetin shqiptar po kalon në një etapë më praktike, ku vëmendja po zhvendoset te ngritja e mekanizmave shtetërorë dhe zgjerimi i pranisë jashtë vendit. Të dhënat më të fundit të publikuara nga platforma inteligjente "Intelligence Online" sugjerojnë se nisma e prezantuar publikisht nga kryeministri Edi Rama dy vite më parë synon zyrtarizimin ligjor brenda pak muajsh. Nëse realizohet, territori prej 11 hektarësh në Tiranë do të shndërrohet në një entitet të pavarur administrativ, shpesh i krahasuar për nga koncepti me Sheshin e Vatikanit.
Prapa skenave po punohet mbi elementet funksionale të sovranitetit:
Simbolet dhe Financat: Po diskutohet emetimi i pasaportave zyrtare dhe krijimi i një monedhe të vetëquajtur “bek”, e cila parashikohet të lidhet me vlerën e arit në treg.
Aktiviteti Diplomatik: Ndërsa kryegjysh botëror Baba Mondi (Edmond Brahimaj) pret delegacione të huaja në selinë e Urdhrit, struktura ka filluar të emërojë përfaqësues në vende kyçe. Kreshnik Grezda mban rolin e ambasadorit të përgjithshëm, i shoqëruar nga emra si Christopher Hyland në SHBA dhe Hazis Vardar për hapësirën frankofone (Francë e Belgjikë), thotë "Intelligence Online".
Paralelisht me aspektet politike e simbolike, nisma po shoqërohet edhe me zhvillime në fushën e sigurisë dhe teknologjisë. Përmes kompanisë "DataSentinel Balkans", ku Vardar figuron administrator dhe Julien-Gérard Roche shërben si këshilltar, janë lidhur ura bashkëpunimi me struktura të sigurisë kibernetike si "Cyber ICS" dhe "Terra OSINT". Kjo rrjetëzim përfshin edhe figura me përvojë në inteligjencë e antiterrorizëm në Ballkan, si ish-xhandari francez Jean-Christophe Cloetens, çka tregon se përgatitjet për këtë status të ri po shtrihen përtej aspektit thjesht fetar apo ceremonial.
Artikulli i plotë nga Franck Renaud, "Intelligence Online"
Më pak se dy vjet pasi kryeministri shqiptar njoftoi krijimin e një enklave sovrane bektashiane, drejtuesit e këtij komuniteti sufi po hedhin themelet për njohjen e statusit të saj zyrtar dhe po emërojnë përfaqësues jashtë vendit.
Krijimi i Shtetit Sovran të Urdhrit Bektashi, i destinuar të jetë shteti më i vogël në botë dhe i përshkruar shpesh si një “Vatikan mysliman”, pritet të zyrtarizohet nga autoritetet shqiptare gjatë muajve të ardhshëm.
I njoftuar nga kryeministri shqiptar Edi Rama në Kombet e Bashkuara në shtator 2024, krijimi i enklavës në Tiranë e cila, me një sipërfaqe prej 11 hektarësh, është vetëm sa një e katërta e Vatikanit u vonua nga një lëvizje shoqërore e nisur në fund të majit. Protesta masive shpërthyen kundër një projekti për ndërtimin e një kompleksi hotelier luksoz në ishullin e Sazanit, të lidhur me fondin Affinity Partners të vajzës dhe dhëndrit të presidentit amerikan Donald Trump, Ivanka Trump dhe Jared Kushner.
E njohur si Revolucioni i Flamingove, për shkak të shpendëve që folezojnë në ishull, protesta mori karakter politik duke vënë në shënjestër Ramën, i cili drejton qeverinë prej 13 vjetësh. Rama shpreson që lëvizjes t’i bjerë vrulli, në mënyrë që të rimarrë kontrollin. Krijimi i shtetit të frymëzuar nga Urdhri Bektashi një rrymë sufiste që promovon një Islam të moderuar dhe të hapur ndaj dialogut ndërfetar është pjesë e kësaj agjende politike.
Monedha dhe pasaporta
Zyrtarët bektashinj dhe udhëheqësi i tyre shpirtëror, Edmond Brahimaj, i njohur më mirë si Baba Mondi dhe që ka shërbyer si oficer i ushtrisë shqiptare deri në rënien e regjimit komunist, po përgatisin themelet e shtetit të ardhshëm.
Intelligence Online ka mësuar se drejtuesit po shqyrtojnë mundësinë e prerjes së monedhave. Monedha, që do të njihej me emrin “bek”, me shumë gjasa do të indeksohej sipas çmimit të arit. Zyrtarët bektashinj do të lëshojnë gjithashtu pasaporta. Baba Mondi pret rregullisht delegacione të huaja në selinë e tij në kryeqytetin shqiptar, përfshirë përfaqësues të Ministrisë së Jashtme izraelite në fund të vitit të kaluar.
Kryegjyshata Botërore Bektashiane, me seli në Tiranë, po punon gjithashtu në frontin diplomatik. Të dërguar të posaçëm janë emëruar nën drejtimin e ambasadorit të posaçëm Kreshnik Grezda.
Përfaqësuesi për Shtetet e Bashkuara, Christopher Hyland, është themeluesi i një kompanie tekstilesh luksoze me seli në Nju-Jork. Shumë aktiv në Ballkan, sipërmarrësi ka qenë gjithashtu këshilltar elektoral gjatë fushatës së suksesshme presidenciale të Bill Clintonit në vitin 1992, ku shërbeu si zëvendësdrejtor politik kombëtar për komunitetet etnike. Ambasada amerikane në Tiranë, veçanërisht aktive në çështjet shqiptare (IO, 12.09.2025), po e ndjek nga afër krijimin e shtetit bektashi.
Sipërmarrës për Francën dhe Belgjikën
Përfaqësuesi për Francën dhe Belgjikën është Hazis Vardar, sipërmarrës belgo-shqiptar në sektorin e kulturës. Vardar drejton disa teatro dhe muze në Europë, përfshirë institucione në Paris, si edhe në vende të tjera të botës. Në fund të vitit 2024, ai bashkëthemeloi në Shqipëri kompaninë e inteligjencës me burime të hapura, DataSentinel Balkans.
Vardar shërben si administrator i kompanisë, ndërsa Julien-Gérard Roche, biznesmen francez aktiv në Shqipëri që prej viteve 1980 dhe kryetar i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë Francë–Shqipëri, ushtron rolin e këshilltarit.
Në kompani është i përfshirë gjithashtu ish-xhandari Jean-Christophe Cloetens, njohës i Shqipërisë dhe Ballkanit, i cili ka vepruar në rajon gjatë periudhës kur shërbente në zyrën antiterroriste BLAT të xhandarmërisë franceze.
DataSentinel Balkans ka krijuar partneritete me dy kompani franceze për të mbështetur operacionet e saj: Cyber ICS, e specializuar në sigurinë kibernetike dhe në të ashtuquajturat “sulme dusting”, si dhe Terra OSINT, e cila po zhvillon një platformë për analizimin e operacioneve të ndikimit dhe të rreziqeve reputacionale.
