Autizmi mund të mos jetë vetëm çështje gjenetike. Një studim i ri ndërkombëtar sugjeron se mikrobioma e zorrëve – komuniteti i baktereve që jetojnë në organizmin tonë – mund të luajë një rol kyç në zhvillimin e çrregullimeve të spektrit autik.
Këtë e thotë shkencëtari italian Alessio Fasano, profesor i pediatrisë në Harvard Medical School dhe drejtues i projektit ndërkombëtar GEMMA, një studim i financuar nga programi europian Horizon 2020, që përfshin universitete dhe qendra kërkimore nga Europa dhe SHBA.
“Po ndërtojmë themelet e një ndërtese. Do të duhet kohë për ta përfunduar, por pa themele gjithçka do të ishte e pamundur”, tha Fasano gjatë prezantimit të rezultateve paraprake në Salerno.
Sipas tij, rritja drastike e rasteve të autizmit në dekadat e fundit nuk mund të shpjegohet vetëm nga gjenetika. “Dyzet vjet më parë kishim një fëmijë me autizëm në 10 mijë lindje. Sot kemi një në 41 në Bashkimin Europian dhe një në 36 në SHBA”, tha ai.
Studimi GEMMA analizoi mbi 21 mijë mostra biologjike të fëmijëve me rrezik të lartë për autizëm, veçanërisht ata që kishin motra ose vëllezër me këtë diagnozë.
Sipas rezultateve paraprake, shkencëtarët kanë identifikuar një “dritare kritike” mes moshës 3 dhe 12 muajsh, ku fillojnë të shfaqen ndryshime në mikrobiomën e zorrëve të fëmijëve që më vonë zhvillojnë autizëm.
Fasano shpjegon se te këta fëmijë vihet re një ulje e baktereve mbrojtëse, si bifidobakteret që gjenden në qumështin e gjirit, dhe një rritje e baktereve të dëmshme si Clostridia. Në të njëjtën kohë rritet edhe niveli i zonulinës, një proteinë që rregullon përshkueshmërinë e zorrëve dhe që mund të aktivizojë sistemin imunitar dhe inflamacionin.
Studimi sugjeron gjithashtu se lindja me operacion cezarian dhe ushqyerja artificiale mund të lidhen me një rrezik më të lartë për autizëm krahasuar me lindjen natyrale dhe ushqyerjen me gji, pikërisht për shkak të ndikimit të tyre në mikrobiomë.
Megjithatë, Fasano paralajmëron se nuk bëhet fjalë për “kurën e autizmit”.
“Ju lutem, mos bëni tituj për zbulimin e kurës së autizmit. Pas kësaj ka familje me shpresa të mëdha dhe nuk duhen krijuar iluzione”, tha ai.
Sipas studiuesit, rezultatet janë megjithatë premtuese. Në disa raste, përdorimi i probiotikëve dhe prebiotikëve ka sjellë përmirësim të simptomave gastrointestinale dhe të sjelljes te fëmijët me autizëm.
Objektivi i projektit është që në të ardhmen diagnoza e autizmit të mos bazohet vetëm te sjellja, por edhe te biomarkues biologjikë që mund të ndihmojnë në identifikimin e hershëm të fëmijëve në rrezik dhe në ndërhyrje më të personalizuara.
