Një grup autorësh paditën “Anthropic”, kompaninë që qëndron pas Claude (model i inteligjencës artificiale), duke argumentuar se ka marrë pa leje librat e tyre dhe i ka përdorur për të zhvilluar inteligjencën artificiale. Anthropic ka shkarkuar miliona libra nga faqe interneti pirate dhe ka krijuar një bibliotekë të madhe të brendshme me to.
Autorët paditën Anthropic në vitin 2024, duke argumentuar se kompania, e mbështetur nga Amazon (AMZN.O) dhe Alphabet (GOOGL.O), kishte përdorur pa leje versione pirate të librave të tyre për t’i mësuar Claude-it se si t’u përgjigjej kërkesave të njerëzve.
Çështja u bë veçanërisht e rëndësishme sepse gjykata më vonë bëri një dallim midis përdorimit të librave për trajnimin e një sistemi AI dhe mënyrës se si këta libra ishin siguruar në mënyrë të paligjshme.
Gjykatësi vendosi se trajnimi i AI-së me librat mund të konsiderohej përdorim i drejtë, por marrja dhe ruajtja e kopjeve pirate të librave nga Anthropic përbënte shkelje të të drejtave të autorit.
Në vend që ta çonte çështjen deri në një gjyq të plotë, Anthropic ra dakord për një marrëveshje prej 1.5 miliardë dollarësh, e cila u miratua përfundimisht në korrik 2026. Marrëveshja mbulon rreth 482,000 libra, ndërsa mbajtësit e të drejtave që plotësojnë kushtet pritet të marrin rreth 3,000 dollarë për vepër.
Rreth 91% e veprave të përfshira në marrëveshje janë pretenduar tashmë nga autorët ose botuesit. Marrëveshja tani konsiderohet rikuperimi më i madh i njohur i të drejtave të autorit në historinë e SHBA-së.
Megjithatë, kjo marrëveshje nuk e zgjidh problemin shumë më të gjerë nëse kompanitë e AI-së duhet të lejohen të përdorin libra, artikuj, vepra arti dhe materiale të tjera krijuese të mbrojtura nga të drejtat e autorit për të trajnuar modelet e tyre.
Në këtë çështje konkrete, gjykata në fakt e konsideroi trajnimin e modeleve me librat e marrë ligjërisht si përdorim të drejtë. Problemi ishte se Anthropic i kishte siguruar materialet përmes piraterisë.
Marrëveshja shkaktoi kundërshtime edhe nga disa autorë, të cilët argumentuan se shuma e saj nuk ishte mjaftueshëm e madhe, se u jepte një kompensim të tepruar avokatëve të paditësve ose se përjashtonte në mënyrë të padrejtë disa mbajtës të të drejtave të autorit.
Gjykatësja Martinez-Olguin i hodhi poshtë këto kundërshtime me vendimin e saj dhe tha se ankesat lidhur me shumën e marrëveshjes “nuk bazoheshin në vlerësim realist të rreziqeve dhe përfitimeve të përgjithshme të një gjyqi”, dhe u dha avokatëve më shumë se 101 milionë dollarë nga 187.5 milionë dollarët që ata kishin kërkuar si tarifa.
Disa autorë dhe botues zgjodhën të mos përfshiheshin në marrëveshje dhe kanë ngritur padi të veçanta kundër Anthropic, të cilat janë ende në proces.
Prandaj, beteja ligjore midis krijuesve dhe kompanive të AI-së është ende larg përfundimit.
