Një hetim ka zbuluar se 12 universitete britanike kanë paguar një kompani private sigurie, e drejtuar nga ish-zyrtarë të inteligjencës ushtarake, për të monitoruar studentë protestues dhe akademikë që kanë shprehur solidaritet me Palestinën.
Hetimi i përbashkët i Al Jazeera English dhe Liberty Investigates zbuloi se kompania Horus Security Consultancy Limited ka kontrolluar aktivitetin e studentëve në rrjetet sociale dhe ka kryer vlerësime sekrete për kërcënime terroriste për llogari të disa prej universiteteve më prestigjioze në Britani.
Sipas dokumenteve të brendshme, ndër personat e monitoruar ishin një akademike palestineze e ftuar për të mbajtur një leksion në Manchester Metropolitan University dhe një studente doktorature pro-Gazës në London School of Economics (LSE).
Kompania Horus, e cila e përshkruan veten si një firmë “lider në inteligjencë”, ka marrë të paktën 440 mijë paund nga universitete britanike që nga viti 2022 për këto shërbime.
Në tetor 2024, University of Bristol i dërgoi kompanisë një listë të grupeve studentore për të cilat kërkonte njoftime dhe monitorim, ku përfshiheshin aktivistë pro-palestinezë dhe aktivistë për të drejtat e kafshëve.
Në total, 12 universitete kanë paguar kompaninë për të monitoruar aktivitetin protestues në kampus, mes tyre University of Oxford, Imperial College London, University College London (UCL), King’s College London, University of Sheffield, University of Leicester, University of Nottingham dhe Cardiff Metropolitan University.
Nuk ka prova që kjo veprimtari të jetë e paligjshme.
Këto zbulime dolën në dritë pasi Al Jazeera dhe Liberty Investigates dërguan kërkesa për informacion publik në më shumë se 150 universitete në Mbretërinë e Bashkuar.
Disa universitete kanë mohuar se bëhet fjalë për survejim të studentëve. Për shembull, Imperial College London tha se përdor shërbimet e Horus vetëm për të identifikuar rreziqe të mundshme sigurie në komunitetin universitar dhe se informacioni i përdorur vjen nga burime publike.
Ndërkohë, University of Sheffield deklaroi se përdor shërbime të jashtme për të monitoruar zhvillime që mund të ndikojnë universitetin, si protesta të mëdha të paralajmëruara, dhe se kjo nuk synon të pengojë aktivizmin studentor.
Megjithatë, ekspertë dhe organizata të të drejtave të njeriut kanë shprehur shqetësime serioze. Gina Romero, raportuese speciale e OKB-së për lirinë e tubimit paqësor, tha se përdorimi i inteligjencës artificiale për të mbledhur dhe analizuar të dhënat e studentëve në këtë mënyrë ngre shqetësime të thella ligjore, pasi mund të çojë në grumbullimin e sasive të mëdha të të dhënave pa mbikëqyrje publike.
Sipas saj, kjo praktikë ka krijuar një “gjendje frike” mes aktivistëve studentorë në Britani, duke shkaktuar traumë psikologjike dhe lodhje mendore tek shumë prej tyre.
Një nga studentet e monitoruara, Lizzie Hobbs, pjesë e protestave pro-Palestinës në LSE në vitin 2024, tha se ishte e tronditur kur mësoi se postimet e saj në rrjetet sociale ishin përfshirë në raportet e kompanisë.
“E dinim që kishte një farë survejimi nga universiteti, por është tronditëse të shohësh sa i sistematizuar është”, tha ajo.
Kompania Horus, e themeluar në vitin 2006 nga ish-oficeri i inteligjencës ushtarake Jonathan Whiteley, nuk iu përgjigj pyetjeve të Al Jazeera për këtë çështje. Në faqen e saj zyrtare, ajo deklaron se vepron gjithmonë në përputhje me ligjin dhe me standardet më të larta etike.
