Teksa është konfimuar vdekja e Ali Khamenei, në Teheran ka nisur të flitet hapur për pasardhjen e tij. Strukturat e shtetit iranian, sipas mediave ndërkombëtare, ishin përgatitur prej kohësh për skenarin e zëvendësimit të Udhëheqësit Suprem.
I pari që reagoi publikisht ishte Ali Larijani, 67 vjeç, aktualisht drejtues i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare. Ai nuk konfirmoi as mohoi lajmet, por paralajmëroi se Irani do t’u japë “një mësim të paharrueshëm” armiqve. Emri i tij është përmendur javët e fundit si një figurë kyçe në periudhën e ndërmjetme (interregnum), nëse vdekja e Khameneit konfirmohet.
Si funksionon tranzicioni
Sipas Kushtetutës iraniane, kompetencat e Udhëheqësit Suprem kalojnë përkohësisht te një këshill prej tre personash: presidenti, kreu i gjyqësorit dhe një anëtar i Këshillit të Gardianëve. Më pas, Asambleja e Ekspertëve – 88 klerikë të zgjedhur çdo tetë vite – emëron pasardhësin.
Megjithatë, vlerësimet e inteligjencës perëndimore dhe analistëve iranianë theksojnë se Garda Revolucionare (pasdaranët) do të ketë rol vendimtar në Iranin pas-Khamenei. Sipas raportimeve, vetë Khamenei kishte kërkuar nga drejtuesit civilë dhe ushtarakë të propozonin lista me emra të mundshëm për të garantuar vazhdimësinë e sistemit.
Emrat në lojë
Përveç Larijanit, një tjetër figurë e fortë është ish-presidenti Hassan Rouhani, i konsideruar si më moderat brenda sistemit. Arkitekti i marrëveshjes bërthamore të vitit 2015 me SHBA-në e Barack Obamës, Rouhani ka përvojë të gjatë në aparatin shtetëror dhe mbështetje në qarqe të caktuara fetare.
Një tjetër kandidat potencial është Hassan Khomeini, nipi i ajatollahut që themeloi Republikën Islamike në vitin 1979. Ai ka kredenciale fetare dhe politike, si dhe mbështetje brenda strukturave tradicionale të regjimit.
Ndërkohë, pavarësisht spekulimeve periodike, djali i Khameneit, Mojtaba, nuk konsiderohet kandidat real, pasi vetë Udhëheqësi Suprem ka deklaruar se nuk dëshiron një trashëgimi dinastike.
Një betejë e ashpër
Manovrat për pasardhjen kishin nisur prej kohësh, por një tranzicion i mundshëm pritet të jetë i tensionuar, me përplasje mes fraksioneve të ndryshme të Gardës Revolucionare dhe brenda vetë klerit shiit.
Megjithatë, e panjohura më e madhe mbetet reagimi i shoqërisë iraniane – e goditur nga represioni i viteve të fundit, por me kërkesa të forta për ndryshim.
