Debati mbi manipulimin e rrjeteve sociale në Shqipëri ka hyrë në një fazë të re. Përballë protestës që zgjat prej javësh, kryeministri Edi Rama ka zgjedhur ta trajtojë publikisht çështjen e profileve false dhe ndikimit të algoritmeve, ndërsa një investigim i BIRN ngre pretendime se në të njëjtën kohë ekziston edhe një mekanizëm i koordinuar në favor të qeverisë.
Paradoksi është i dukshëm.
Nga njëra anë, Rama ironizon përdoruesit anonimë të rrjeteve sociale. Në reagimin e tij më të fundit ndaj një komentuesi me profil të rremë, ai iu përgjigj me një fotomontazh të një korbi dhe komentin: “Edhe qorr, edhe llapë, edhe ballist, edhe me call center.” Nuk është një episod i izoluar. Prej ditësh ai publikon profile që i konsideron të rreme dhe nuk e ka fshehur cinizmin ndaj dy partive të vogla, Partisë Mundësia të Agron Shehajt dhe Lëvizjes Bashkë të Arlind Qorit, të cilat i ka lidhur politikisht me protestën.
Nga ana tjetër, investigimi i BIRN paraqet një panoramë krejt tjetër. Artikulli vijon të përdorë termin “Revolucioni i Flamingove”, një emërtim që u përhap fillimisht nga Reporter.al/BIRN dhe më pas u adoptua gjerësisht edhe nga media ndërkombëtare. Në të njëjtën kohë, ai i paraqet Agron Shehajn dhe Arlind Qorin si figura që, sipas investigimit, janë bërë objekt i sulmeve nga profile të rreme për shkak të mbështetjes së tyre ndaj protestës.
Sipas të dhënave të publikuara nga BIRN, gjatë javëve të protestës janë krijuar qindra profile të reja në Facebook dhe Instagram, të cilat shpërndajnë në mënyrë të sinkronizuar përmbajtje në mbështetje të qeverisë dhe sulme ndaj protestuesve. Artikulli citon ekspertë të teknologjisë së informacionit dhe ish-punonjës të administratës, duke e lidhur këtë fenomen me atë që në literaturën ndërkombëtare njihet si “sjellje joautentike e koordinuar”.
Nga ana tjetër, Zyra e Kryeministrit i ka mohuar kategorikisht këto pretendime, duke deklaruar se nuk ekziston asnjë koordinim i administratës për profile të rreme apo për fushata të organizuara në rrjetet sociale.
Në fund, çështja nuk është vetëm nëse ekzistojnë profile false. Sot pak kush e vë në dyshim se ato përdoren nga aktorë të ndryshëm politikë në mbarë botën.
Paradoksi është se të dyja palët duket se bien në të njëjtin perceptim: secila sheh algoritmin si armën e kundërshtarit. Kryeministri denoncon profilet false që, sipas tij, ushqejnë protestën, ndërsa investigimi i BIRN argumenton se një mekanizëm i ngjashëm vepron në favor të qeverisë dhe kundër protestës.
E vërteta është se beteja politike nuk zhvillohet më vetëm në shesh apo në Parlament. Ajo është zhvendosur në një hapësirë shumë më pak të dukshme, por shumë më të fuqishme: algoritmet e rrjeteve sociale. Sot, ndikimi nuk matet vetëm me numrin e protestuesve apo me votat në Kuvend, por edhe me aftësinë për të dominuar narrativën në hapësirën dixhitale.
Në këtë kuptim, paradoksi më i madh është se ndërsa secila palë akuzon tjetrën për manipulimin e algoritmit, të dyja pranojnë, në mënyrë të tërthortë, se fusha vendimtare e përplasjes politike nuk është më sheshi, por ekrani i telefonit. Kjo është ndoshta e vetmja e vërtetë për të cilën bien dakord, pa e pranuar publikisht.
