Antibiotikët mund të ndryshojnë mikrobiomën e zorrëve, por disa ushqime janë më efektive se të tjerat për të ushqyer mikrobet “e mira”. Ja cilat janë ato.
Që kur u zbulua penicilina në vitin 1928, antibiotikët kanë transformuar infeksionet dikur kërcënuese për jetën në gjendje të shërueshme. Megjithatë, kur marrim një antibiotik, procesi i eliminimit të baktereve “të këqija” ndikon edhe në bakteret “e mira”, duke shkaktuar një çrregullim të asaj që dikur quhej florë bakteriale dhe që tani njihet si mikrobiota e zorrëve, domethënë tërësia e baktereve që jetojnë në zorrë.
Mikrobiotën e zorrëve mund ta imagjinojmë si një pyll tropikal ku ka baktere, kërpudha, spore dhe mikroorganizma të tjerë. Kur ka ekuilibër, kemi eubiozë, një gjendje balancimi dhe mirëqenieje me shumëllojshmëri të lartë speciesh. «Gjatë një infeksioni akut ose terapie antibiotike, ky ekuilibër ndryshon, – shpjegon Chiara Parati, farmaciste spitalore në ASST Grande Ospedale Metropolitano Niguarda të Milanos, – dhe shfaqet disbioza, një ulje e diversitetit të specieve bakteriale. Këto ndryshime janë gjithmonë të përkohshme dhe, në një të rritur të shëndetshëm, mikrobiota rikrijohet brenda një periudhe prej disa muajsh.»
Një mikrobiotë e reduktuar mund të shkaktojë shqetësime gastrointestinale, si diarre, kapsllëk dhe çrregullime të sistemit imunitar, veçanërisht tek fëmijët, të moshuarit ose ata që ndjekin trajtime të zgjatura.
Rivendosja e ekuilibrit me fibra hidrosolubile
Ajo që mund të bëjmë është të rizbulojmë dhe të ripopullojmë zorrët përmes dietës, për të përshpejtuar rivendosjen e mikrobiotës. Disa ushqime janë më të mira për të promovuar rritjen e mikrobeve “të mira” dhe për të penguar ato “të këqija”. Fibra është thelbësore, sepse fermentimi i saj prodhon acide yndyrore me zinxhir të shkurtër, burim energjie për qelizat epiteliale të zorrëve, që ndihmojnë në ripopullimin dhe modulimin e përgjigjes imunitare.
«Jo të gjitha fibrat ushqejnë bakteret dhe funksionojnë si prebiotikë; këtë e bëjnë vetëm fibrat hidrosolubile, si tërshëra, bishtajoret, bananet, asparagu, mollët, kivi, cikoria, hudhra, qepa, purrini dhe angjinaret: ka prova shkencore për aftësinë e tyre për të përshpejtuar rikrijimin e mikrobiotës,» thekson Parati. Ushqime të tjera prebiotike përfshijnë kefirin dhe kimchin, një ushqim korean me perime të fermentuara dhe erëza.
Çfarë duhet të shmangni në fazën akute
Brumi dhe drithërat integrale, megjithëse të shkëlqyera për zorrët, nuk ushqejnë bakteret intestinale, sepse janë fibra jo të tretshme dhe duhet të futen në dietë më vonë. Për disa, antibiotikët mund të shkaktojnë diarre, fryrje abdominale dhe ngërçe, prandaj këto ushqime mund të përkeqësojnë simptomat. «Në këto raste, ndiqni një dietë që përmban oriz, patate dhe makarona, duke shmangur qumështin dhe nënproduktet e tij,» këshillon farmacistja.
Fermentet laktike dhe probiotikët
Për të reduktuar efektet anësore të antibiotikëve dhe për të parandaluar diarrenë, ndihmojnë fermentet laktike dhe probiotikët. Fermentet prodhojnë acid laktik, që ruan një ambient të përshtatshëm në zorrë. Probiotikët, nga ana tjetër, mbeten të gjallë deri në zorrë dhe me aktivitetin e tyre metabolik përfitojnë gjithë organizmin. Sipas Paratit, është e rëndësishme të zgjedhim probiotikë me të paktën një miliard CFU (njësi që formojnë koloni).
Si të menaxhoni diarrenë
Në rast diareje, hidratimi është i rëndësishëm: pini ujë, supë pule, çaj të ngrohtë ose lëng molle. Ndiqni një dietë me ushqime të pasura me amidon dhe shmangni qumështin dhe nënproduktet. Probiotikët duhet të merren një orë pas antibiotikëve për të shmangur ndërveprimin. Nëse shfaqen të përziera ose fryrje, përdorni xhenxhefilin, i cili ndihmon kundër këtyre simptomave dhe gjendet në farmaci si pluhur ose tableta përtypëse.
