Donald Trump pritet të rikthehet në Shtëpinë e Bardhë, duke premtuar veprime për çështje si emigracioni, ekonomia dhe lufta në Ukrainë. Ai duket se do të ketë mbështetje të gjerë për axhendën e tij politike në Kongres, pasi Partia e tij Republikane rifitoi kontrollin e Senatit.
Në fjalimin e tij të fitores, Trump premtoi se do të "qeverisë me një moto të thjeshtë: Premtime të dhëna, premtime të mbajtura. Ne do t’i mbajmë premtimet tona." Megjithatë, në disa raste, ai ka dhënë pak detaje për mënyrën se si do të arrijë synimet e tij.
Kur u pyet nga Fox News në vitin 2023 nëse do të abuzonte me pushtetin ose do të shënjestronte kundërshtarët politikë, ai u përgjigj se nuk do ta bënte, "përveç ditës së parë". "Jo, jo, jo, përveç ditës së parë. Ne po e mbyllim kufirin dhe po fillojmë shpimet për naftë, shpim, shpim. Pas kësaj, nuk jam diktator."
1. Deportimi i emigrantëve të pa dokumentuar
Gjatë fushatës, Trump premtoi dëbimet më të mëdha masive të emigrantëve të pa dokumentuar në historinë e SHBA. Ai gjithashtu u zotua të përfundonte ndërtimin e murit në kufi me Meksikën që kishte nisur gjatë presidencës së tij të parë. Numri i kalimeve të paligjshme në kufirin jugor të SHBA-së arriti nivele rekord në fund të vitit të kaluar gjatë administratës Biden-Harris, përpara se të binte në vitin 2024. Ekspertët i kanë thënë BBC-së se dëbimet në shkallën e premtuar nga Trump do të përballeshin me sfida të mëdha ligjore dhe logjistike dhe mund të ngadalësojnë rritjen ekonomike.
2. Veprime për ekonominë, taksat dhe tarifat
Sipas të dhënave nga sondazhet, ekonomia ishte një çështje kyçe për votuesit. Trump ka premtuar të "përfundojë inflacionin", që u rrit gjatë mandatit të Presidentit Joe Biden përpara se të binte sërish. Por fuqia e një presidenti për të ndikuar drejtpërdrejt në çmimet është e kufizuar. Ai ka premtuar gjithashtu ulje të mëdha të taksave, duke përfshirë propozimin për të bërë bakshishet të patatueshme, heqjen e taksës mbi pagesat e sigurimeve shoqërore dhe uljen e taksës mbi korporatat. Ai gjithashtu ka propozuar tarifa të reja prej të paktën 10% mbi shumicën e mallrave të huaja, për të ulur deficitin tregtar. Importet nga Kina, sipas tij, mund të mbajnë një tarifë shtesë prej 60%. Disa ekonomistë kanë paralajmëruar se këto masa mund të rrisin çmimet për njerëzit e zakonshëm.
3. Shkurtimi i rregulloreve të klimës
Gjatë presidencës së tij të parë, Trump hoqi qindra mbrojtje mjedisore dhe e bëri Amerikën kombin e parë që u tërhoq nga Marrëveshja e Parisit për klimën. Këtë herë, ai ka premtuar sërish të shkurtojë rregulloret, sidomos si një mënyrë për të ndihmuar industrinë amerikane të makinave. Ai ka kritikuar vazhdimisht automjetet elektrike, duke premtuar të përmbysë objektivat e Biden për kalimin drejt makinave më të pastra. Ai gjithashtu ka premtuar të rrisë prodhimin e karburanteve fosile amerikane – duke thënë se do të "shpojmë, shpojmë, shpojmë" që ditën e parë.
4. Përfundimi i luftës në Ukrainë
Trump ka kritikuar dhjetëra miliarda dollarët e shpenzuar nga SHBA për të mbështetur Ukrainën në luftën e saj me Rusinë – dhe është zotuar ta përfundojë konfliktin "brenda 24 orëve" përmes një marrëveshjeje të negociuar. Ai nuk ka thënë se çfarë mendon se duhet të sakrifikojë secila palë. Demokratët thonë se ky veprim do ta trimëronte presidentin Vladimir Putin. Trump dëshiron që SHBA të distancohet përgjithësisht nga konfliktet e huaja. Për luftën në Gaza, ai e ka pozicionuar veten si një mbështetës i fuqishëm i Izraelit, por ka bërë thirrje që aleati amerikan të përfundojë operacionin e tij. Ai gjithashtu është zotuar të përfundojë dhunën në Liban, por pa dhënë detaje.
5. Asnjë ndalim për abortin
Në kundërshtim me dëshirat e disa përkrahësve të tij, Trump tha gjatë debatit presidencial me Kamala Harris se nuk do të nënshkruante një ligj për ndalim kombëtar të abortit. Në vitin 2022, e drejta kushtetuese për abort u rrëzua nga Gjykata Supreme, e cila kishte një shumicë konservatore pas presidencës së parë të Trump. Trump ka thënë shpesh se shtetet duhet të jenë të lira të vendosin ligjet e tyre për abortin, por ka hasur vështirësi për të gjetur një mesazh të qëndrueshëm mbi këtë çështje.
6. Falja e disa pjesëmarrësve të trazirave të 6 janarit
Trump ka thënë se do të "lirojë" disa nga ata që u dënuan për krime gjatë trazirave në Uashington më 6 janar 2021, kur përkrahësit e tij sulmuan ndërtesën e Kapitolit në përpjekje për të penguar fitoren e zgjedhjeve të Joe Biden. Dhuna shkaktoi disa vdekje, për të cilat Trump u akuzua për nxitje. Ai ka minimizuar rëndësinë e trazirave dhe ka përshkruar qindra mbështetës të dënuar si të burgosur politikë. Ai vazhdon të thotë se shumë prej tyre janë "të burgosur padrejtësisht", por ka pranuar se "disa prej tyre, me gjasë e kanë humbur kontrollin".
7. Shkarkimi i Këshilltarit të Posaçëm Jack Smith
Trump ka premtuar se do të shkarkojë "brenda dy sekondash" nga detyra prokurorin veteran që po drejton dy hetime kriminale kundër tij. Këshilltari i Posaçëm Jack Smith e ka paditur Trump për përpjekjet e pretenduara për të përmbysur zgjedhjet e vitit 2020 dhe për keqpërdorimin e dokumenteve të klasifikuara. Trump mohon çdo fajësi dhe ka arritur të parandalojë që çështjet të shkojnë në gjyq përpara zgjedhjeve. Ai thotë se Smith e ka subjektuar atë në një "gjueti shtrigash politike". Trump do të kthehet në Shtëpinë e Bardhë si presidenti i parë me një dënim penal, pasi u shpall fajtor në Nju Jork për falsifikimin e të dhënave të biznesit.
Marrë nga BBC
