Sociale 28 Dhjetor 2024, 06:44 Nga VNA

Rritje rekord e rasteve me autizëm në botë, problem edhe në Shqipëri

Ndaje në Whatsapp
Rritje rekord e rasteve me autizëm në botë, problem edhe në

 

Çrregullimi i spektrit autik ka një ndikim të madh në shëndetin e të rinjve në mbarë botën: renditet ndër 10 shkaqet kryesore jo fatale të shëndetit të dobët te personat nën 20 vjeç. Sipas vlerësimeve, në vitin 2021 rreth 61.8 milionë persona ishin të prekur nga autizmi – që i bie 1 person në 127.

Këto të dhëna dalin nga një analizë e re globale e kryer në kuadër të Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study (GBD) 2021.

Studimi, i publikuar në The Lancet Psychiatry, është realizuar në Institute for Health Metrics and Evaluation të Universitetit të Uashingtonit në Seattle.

Rezultatet kryesore zbulojnë pabarazi të mëdha: prevalenca e ASD është dukshëm më e lartë te meshkujt, me 393,493 raste në vitin 2021, ndërsa femrat e diagnostikuara me ASD janë 155,943.

Italia regjistron gjithashtu rreth 4,330 raste të reja çdo vit (referuar vitit 2021), një trend në rënie të lehtë pas kulmit prej 6,292 rastesh të reja në vit, të regjistruar në vitin 2009.

Në Shqipëri, të dhënat mbi përhapjen e çrregullimeve të spektrit autik (ASD) janë të kufizuara dhe shpesh të pasakta për shkak të mungesës së një regjistri kombëtar dhe vështirësive në diagnostikim.

Në Shqipëri është vërejtur një rritje vjetore prej 30-40% e rasteve me autizëm.

Një raport i vitit 2022 nga Organizata World Population Review sugjeron se prevalenca e autizmit në Shqipëri është 1 në 125 banorë. Megjithatë, ekspertët vendas, si Eglantina Bajrami, kryetare e Klubit Kombëtar të Prindërve të Fëmijëve me Autizëm, argumentojnë se kjo shifër është e nënvlerësuar dhe se numri real mund të jetë shumë më i lartë, potencialisht 1 në 20 banorë, për shkak të rasteve të padeklaruara.

Shqipëria numëron rreth 2800 fëmijë dhe të rritur të diagnostikuar me autizëm, por numri i saktë mbetet i panjohur për shkak të mungesës së një regjistri dhe problemeve në identifikim.

Është e rëndësishme të theksohet se mungesa e statistikave të sakta dhe regjistrave kombëtarë e bën të vështirë përcaktimin e saktë të përhapjes së autizmit në vend. Kjo situatë thekson nevojën për përmirësimin e sistemeve të diagnostikimit, regjistrimit dhe mbështetjes për individët me autizëm dhe familjet e tyre në Shqipëri.

 

Video

Një aksident i rëndë ndodhi në pistën e LaGuardia Airport, ku një avion i Air Canada, që vinte nga Montreal, u përplas me një automjet zjarrfikës gjatë uljes. Pamjet video të publikuara tregojnë momentin dramatik kur zjarrfikësja, me drita emergjence aktive, kalon përpara avionit, i cili nuk arrin të ndalojë dhe e godet në pjesën e përparme. Si pasojë, humbën jetën dy pilotët, dhjetëra pasagjerë u plagosën dhe 41 persona u dërguan në spital. Pas aksidentit, aeroporti u mbyll përkohësisht dhe rifilloi operimin me kapacitet të reduktuar, ndërsa autoritetet paralajmërojnë për vonesa dhe anulime fluturimesh.

Një avion transporti i forcave të armatosura të Kolumbia është rrëzuar këtë të hënë në zonën e Puerto Leguízamo, në jug të vendit. Sipas raportimeve të mediave vendase, avioni i tipit Lockheed C-130 Hercules, me më shumë se 110 persona në bord, është rrëzuar pak minuta pas ngritjes nga pista, në rrethana që ende nuk janë sqaruar. Burime për Blu Radio bëjnë me dije se autoritetet kanë nisur menjëherë operacionet e kërkim-shpëtimit në zonën e aksidentit, ndërsa nuk ka ende një bilanc zyrtar për viktimat apo të mbijetuarit.

Janë pak apo nuk janë pak. Ta ndajë mendjen

Kur të vetëpërjashton Sali Berisha.

Doni të informoheni të parët për lajme ekskluzive?

Bashkohuni me grupin tonë privat.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme