The Croatian island of Krk has very few vowels in its name, but it is rich in stunning beaches. When holidaymakers arrive at the island's airport, they may notice what looks like a ship docked. In fact, it is a floating terminal for liquefied natural gas (LNG).
Since its completion in 2021, it has become an important European hub for LNG imports, mainly, but not only, from America. It is also one of the reasons why American and European ambitions in the region, which have been closely aligned for decades, are increasingly clashing. In the six Western Balkan countries that are not members of the European Union, “America First” policies have begun to push the EU aside.
The disagreement became apparent at an April meeting in Dubrovnik, another Croatian seaside resort, that brought together EU members from the Adriatic, Baltic and Black Sea regions. America was represented at the Three Seas Initiative summit by Chris Wright, its energy secretary.
Mr. Wright promoted the “Trump Framework for Peace Pipelines,” which he said would allow Central and Eastern Europe to replace its remaining dependence on Russian gas with American gas. Croatia signed an agreement at the summit to connect Krk to Bosnia, which currently gets all of its gas from Russia. Also in April, a US company signed a $6 billion deal to supply Albania with LNG.
All of this is evidence that America intends to do more than simply end European energy imports from Russia. It is trying, as the November 2025 National Security Strategy put it, to restore “energy dominance,” “project power,” and push back against what it considers harmful European climate policies that “threaten the United States of America.”
The Western Balkan countries currently use little gas, while the EU wants to eventually eliminate the use of this fuel. Europeans fear that replacing Russian gas with American gas will undermine the countries' transition to renewables and make it difficult for them to approximate their energy legislation with that of the EU, which they aim to join.
The American push is likely to benefit Donald Trump's political and business associates, who will likely win contracts for infrastructure and services, says Ivan Brodić, editor of Energypress, a Croatian energy news website.
Linja e gazit mes Bosnjes dhe Kroacisë, për shembull, ishte diskutuar prej vitesh. Por politikanët e vendit, të ndarë përgjatë vijave etnike mes boshnjakëve (myslimanë), kroatëve dhe serbëve, nuk kishin qenë kurrë në gjendje të binin dakord për të. Megjithatë, në prill boshnjakët ndryshuan papritur një ligj dhe caktuan si investitorin kryesor të projektit një kompani në pronësi amerikane, pa asnjë përvojë të mëparshme në gaz apo tubacione. Ndër drejtorët e kompanisë janë edhe një ish-avokat të zotit Tramp dhe vëllai i Michael Flynn (Majkëll Flin), ish-këshilltarit të tij për sigurinë kombëtare.
Zoti Flin është lobist për Milorad Dodikun, liderin de facto prorus të gjysmës serbe të Bosnjes. Dodiku tashmë po përfiton nga ndërhyrjet e administratës Tramp.
Në maj, Christian Schmidt (Kristian Shmid), Përfaqësuesi i Lartë në Bosnje, një organ mbikëqyrës ndërkombëtar i krijuar në kuadër të marrëveshjes së paqes të vitit 1995 që i dha fund luftës civile në vend, tha se po jepte dorëheqjen, nën presionin amerikan. Ai kishte kundërshtuar dhënien pa tender të kontratës së gazit, gjë që bie ndesh me rregullat e BE-së. Zoti Shmid ishte përplasur prej kohësh me zotin Dodik.
Politika amerikane në Bosnje, thotë analisti Adi Çerimagiç, tashmë “drejtohet nga këta investitorë dhe nga këto investime”.
Rëndësia e investimeve në energji për politikën amerikane shtrihet në të gjithë rajonin. Gazpromi, kompania shtetërore ruse e gazit, ka mbajtur prej kohësh interes kontrollues në NIS, kompaninë më të madhe serbe të naftës dhe gazit. Por sanksionet amerikane ndaj Rusisë po e detyrojnë atë të shesë pjesën e saj te MOL, një kompani energjetike hungareze në pronësi shtetërore.
Zoti Brodiç pret që Amerika ta detyrojë Serbinë të blejë LNG amerikan. Dhe interesi i Amerikës shkon përtej gazit. Këtë muaj, qeveria serbe shpalli një thirrje për propozime për një hidrocentral të ri; sipas përcaktimit të saj, vetëm kompanitë amerikane duhet të aplikojnë.
Edhe Maqedonia e Veriut ishte më parë e varur nga gazi rus. Në shkurt, ajo nënshkroi një marrëveshje që e angazhon të blejë LNG amerikan.
Kosova e vogël është gjithashtu në vëmendjen e Amerikës. Ajo nuk ka asnjë tubacion që e lidh me rrjetet e gazit të rajonit. Në vitin 2021, Albin Kurti, kryeministri i saj, pezulloi një projekt për lidhjen e vendit me Maqedoninë e Veriut.
Megjithatë, pak para zgjedhjeve në Kosovë, më 7 qershor, i ngarkuari me punë i Amerikës në vend i kërkoi asaj të rikthente projektin, duke paralajmëruar se, përndryshe, rrezikonte të bëhej i vetmi vend i Ballkanit Perëndimor “pa qasje në LNG amerikan”.
Kjo u pa gjerësisht si një thirrje për të votuar kundër zotit Kurti. Ai fitoi, por mund të vazhdojë gjithsesi me projektin e tubacionit. Mesazhi nga Amerika është i qartë: Nëse dëshironi të vazhdoni të keni mbështetjen tonë, shpërfillni europianët dhe blini gazin tonë.
Where US LNG helps Balkan countries stop buying Russian gas, the EU welcomes it. The problem for Europeans is the use of pressure and coercion, as well as the promise of benefits to people close to power, both on the American and Balkan sides, to push through deals.
They are also concerned about the possibility that Southern European countries, which have great potential for solar, wind and hydropower, will instead be pushed towards using American gas.
Europeans, with their rules for good governance and green goals, find it difficult to compete with companies that offer personal benefits to powerful Balkan figures who sign gas deals. But in a world where rules are giving way to power, they may be forced to find a way to respond to the American offer.
