Bota 10 January 2026, 15:57 Nga VNA

Groenlanda mes Danimarkës, SHBA-së dhe pavarësisë: kriza që po shteron kapitalin diplomatik të Kopenhagenit

Ndaje në Whatsapp

Groenlanda mes Danimarkës, SHBA-së dhe pavarësisë: kriza

Kur Sekretari amerikan i Shtetit Marco Rubio të takohet javën e ardhshme me homologët danezë dhe groenlandezë, Danimarka do të gjendet duke mbrojtur një territor që prej vitit 1979 ka lëvizur gradualisht drejt pavarësisë. Kërcënimet e presidentit amerikan Donald Trump për të marrë nën kontroll Groenlandën kanë nxitur solidaritet europian me Danimarkën, por njëkohësisht kanë ekspozuar një realitet të pakëndshëm: Kopenhageni po mobilizon mbështetje për të ruajtur një territor, popullsia e të cilit dëshiron pavarësinë.

Situata është komplikuar edhe më tej nga fakti se partia më e madhe opozitare në Groenlandë po kërkon të anashkalojë Danimarkën dhe të negociojë drejtpërdrejt me Uashingtonin. Sipas analistëve, Danimarka rrezikon të harxhojë kapital të konsiderueshëm diplomatik për të mbajtur Groenlandën, vetëm për ta parë atë të largohet më pas.

Groenlanda ka rëndësi të madhe strategjike për Danimarkën dhe aleatët perëndimorë: ndodhet mes Europës dhe Amerikës së Veriut dhe është pjesë kyçe e sistemit amerikan të mbrojtjes balistike. Trump ka deklaruar se dëshiron që ishulli, i pasur me minerale, të bëhet pjesë e SHBA-së, duke mos përjashtuar as blerjen apo përdorimin e forcës.

Ndërkohë, aspiratat për vetëvendosje në Groenlandë janë të kahershme. Që nga autonomia e zgjeruar në vitin 1979 dhe marrëveshja e vitit 2009, e cila njeh të drejtën për pavarësi, të gjitha partitë groenlandeze shprehen pro pavarësisë, megjithëse me qasje të ndryshme për mënyrën dhe kohën.

Groenlanda mes Danimarkës, SHBA-së dhe pavarësisë: kriza

Kostoja financiare për Danimarkën është e lartë. Ajo i jep Groenlandës rreth 4.3 miliardë korona daneze në vit dhe mbulon shpenzime për policinë, drejtësinë dhe mbrojtjen, duke e çuar faturën vjetore pranë 1 miliard dollarëve. Për më tepër, Kopenhageni ka shpallur një paketë prej 42 miliardë koronash për mbrojtjen arktike, pas kritikave amerikane se Danimarka nuk po bën mjaftueshëm për sigurinë e ishullit.

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ndodhet përballë një akti të vështirë ekuilibrimi: të mbrojë sovranitetin dhe kredibilitetin diplomatik të Danimarkës, pa prishur marrëdhëniet me SHBA-në në një kohë kur kërcënimi rus po rritet. Në të njëjtën kohë, brenda Danimarkës po shtohet debati se sa kuptim ka ruajtja e një lidhjeje me një territor që kërkon qartazi të largohet.

Kriza e Groenlandës nuk prek vetëm Danimarkën. Aleatët europianë shohin në këtë çështje një precedent të rrezikshëm për rendin ndërkombëtar pas vitit 1945, ku kufijtë dhe sovraniteti i shteteve konsiderohen të paprekshëm.

Video

Se ne nuk kemi hallin e prindërve po të bëjmë çik propagandë para nisjes së shkollës…

Mbi 100 notarë nga më shumë se 20 vende morën pjesë në “Albania to Corfu Swim 2026”, duke përshkuar rreth 3 kilometra në Detin Jon, nga Ksamili drejt Agios Stefanos në Korfuz. Aktiviteti ka si qëllim mbledhjen e fondeve për mbrojtjen e mjedisit detar.

Një ngjarje e rëndë e regjistruar nga kamerat në një restorant në Ohio tregon momentin kur Matthew Exton, 43 vjeç, ish-avokat dhe ish-prokuror lokal, i drejton armën në kokë ish-gruas së tij dhe tërheq këmbëzën. Arma nuk shkrepi pasi siguresa ishte ende e aktivizuar. Pak çaste më vonë, një kamerier ndërhyri dhe, së bashku me persona të tjerë në lokal, arriti ta neutralizonte. Prokuroria e cilësoi ngjarjen si një tentativë për “ekzekutim publik”. Exton është shpallur fajtor për tentativë vrasjeje dhe akuza të tjera, ndërsa dënimi pritet të jepet më 21 shtator.

Kampi IV në malin Everest po përballet me ndotje mjedisore. Në pamjet e publikuara shihen tenda të braktisura, bombola oksigjeni, kanaçe dhe pajisje të dëmtuara të shpërndara në zonën e kampit. Situata ka bërë që një nga vendet më të larta dhe më të vështira për t’u arritur në botë të ngjajë me një vendgrumbullim mbeturinash. Ndotja në Everest është një problem prej vitesh, ndërsa rritja e numrit të ekspeditave dhe alpinistëve që ngjiten drejt majës ka shtuar edhe sasinë e mbetjeve të lëna në mal.

opinion

Opinionet e shprehura i përkasin autorëve dhe nuk përfaqësojnë qendrimin e redaksisë.

Histori të harruara

Më shumë lajme