Një grup aktivistësh mjedisorë ka ndërmarrë një akt simbolik proteste, duke ndryshuar tabelën e hyrjes së Ministrisë së Turizmit dhe Mjedisit, të cilën e kanë ribërë “Ministria e Tymit dhe Ndotjes”, në shenjë revolte ndaj dështimeve të njëpasnjëshme të kësaj institucioni për të menaxhuar krizën e zjarreve dhe ndotjes së ajrit.
“Inceneratorët kanë djegur vetëm taksat tona!”, deklaruan ata gjatë protestës, duke iu referuar projektit të shumëpërfolur dhe të dështuar të inceneratorëve, që sipas tyre ka përfituar qindra milionë euro nga buxheti i shtetit, pa dhënë asnjë zgjidhje reale për menaxhimin e mbetjeve.
Vetëm dje në Elbasan, një zjarr masiv në fushën e mbetjeve ka mbuluar lagjet e qytetit me tym toksik. Sipas matjeve të pavarura të aktivistëve dhe ekspertëve të mjedisit, niveli i metanit ishte dy herë mbi normë, azoti dy herë e gjysmë më shumë, ndërsa dioksidi i karbonit tre herë mbi kufijtë e lejuar. E gjithë kjo, ndërkohë që asnjë thirrje zyrtare nuk është bërë për banorët, as për të qëndruar brenda ambienteve të mbyllura, as për përdorim maske, e as për të shmangur ekspozimin ndaj ajrit të ndotur.
“Asnjë masë. Asnjë paralajmërim. Asnjë përgjegjësi.” – shprehen aktivistët, duke shtuar se situata nuk është e izoluar. Zjarret e përsëritura në Elbasan, Tiranë dhe Vlorë nuk janë më aksidente, por shfaqin një model sistematik dështimi institucional dhe, siç thuhet në deklaratë, “tregojnë për një krizë me emër: Inceneratorët.”
Projekti i inceneratorit të Elbasanit, që ka përpirë 42 milionë euro, nuk ka funksionuar as gjatë krizës aktuale. Ndërsa tymi mbulon qytetin për të tretën ditë rresht, infrastruktura zjarrfikëse është e rrënuar. Katër automjete të viteve ’80 u dërguan për të shuar flakët në një nga pikat më kritike të ndotjes në vend. Ndërhyrja ajrore, që në shtete të tjera është praktikë e zakonshme në raste të tilla, as nuk u konsiderua.
Të dhënat zyrtare tregojnë se gjatë vitit 2024 u regjistruan 1,077 vatra zjarri dhe 43,466 hektarë të djegura, një rritje dramatike krahasuar me vitin e mëparshëm. Për më tepër, zjarrfikësit raportojnë përdorimin e mjeteve të tyre për pastrimin e pusetave në resortet luksoze të bregdetit, ndërkohë që qytetet digjen dhe qytetarët thithin helm.
“Kur digjet mjedisi dhe qeveria hesht, duhet të digjen edhe përgjegjësit politikë e ligjorë,” thuhet në deklaratën e protestuesve, të cilët i bënë thirrje SPAK dhe institucioneve të drejtësisë të nisin hetimet për abuzimet që kanë çuar në këtë gjendje alarmante.
Protesta mbyllet me një akt simbolik: vendosja e një tabele të re përpara godinës së ministrisë, me mbishkrimin: “Ministria e Tymit dhe Ndotjes – e vetmja gjë që kjo qeveri prodhon me bollëk!”
